Perspektywa – Paraszat Ekew

W jaki sposób nasi rodzice nas dyscyplinowali? Albo raczej, w jaki sposób wówczas jako dzieci postrzegaliśmy kary i upomnienia? Nie sądzę, byśmy posługiwali się pojęciami takimi jak: dyscyplinowanie, rodzicielska psychologia, syndrom, zaburzenie, i tym podobne.

Gdy byliśmy dziećmi, życie nigdy nie było fair. Nie uznawaliśmy, że postępowanie wobec nas może być sprawiedliwe. Natychmiast porównywaliśmy naszą sytuację do naszego rodzeństwa , którzy naszym zdaniem, byli zawsze lepiej traktowani. Każdą karę lub „konsekwencję” postrzegaliśmy jako zbyt surową i nie byliśmy zbyt introspektywni i gotowi do analizowania naszych własnych czynów.

A następnie staliśmy się rodzicami.

Wtedy zdaliśmy sobie sprawę, że gdy mamy do czynienia z dziecięcym pojęciem “fair”, nigdy nie uda nam się tego rozwiązać. Każde dziecko jest inne. Owszem, możemy je umieścić w tym samym domu, a nawet w tym samym pokoju, ale każde z nich jest odrębnym światem. Każde jest zaprogramowane inaczej. W takim razie jak możemy je traktować w ten sam sposób? Continue reading “Perspektywa – Paraszat Ekew”

Tisza be-Aw: Dzień żałoby, dzień żalu za grzechy

(Ba bazie wykładu Rabina Józefa B. Soloveitchik błogosławionej pamięci, z 1979)

Tisza be-Aw, przedstawia dwie pozornie przeciwstawne kategorie halachiczne. Z jednej strony, Tisza be-Aw jest przede wszystkim dniem żałoby. Jest uosobieniem aweilut jeszana “starej żałoby”, która dotyczy historycznej tragedii, w przeciwieństwie do aweilut chadasza, “nowej żałoby”, która dotyczy świeżej osobistej straty kogoś bliskiego. Nasza żałoba związana ze zniszczeniem Beit ha-Mikdasz (Świątyni) dotyczy czegoś, co jest przeszłością. W tym dniu smutku, nadrzędnym motywem jest bierność – bo czym innym jest żałoba, jeśli nie akceptacją gorzkiej straty? W taki dzień, Chazal nam nakazuje: “Szew We-al taaseh” – siedź i nie działaj.

Prawa aweilut (żałoby) są pełne zakazów: nie pracuj, nie rozmawiaj, nie zakładaj tefilin, nie ucz się Tory, nie tnij włosów, nie gól się etc. Według Ramban w Tisza be-Aw nie możemy nawet wykonywać tych aktów żałoby, które są zwyczajowo akceptowane przy stracie bliskiej osoby, takie jak – przedarcie ubrania, przykrywanie głowy, odwracanie łóżka. Nie stosujemy tych aktów, ponieważ powinniśmy zachować bierność. Jest jednak pewien wyjątek od tej reguły, który wkrótce omówimy. Ale przyjrzyjmy się temu innemu aspektowi Tisza be-Aw. Continue reading “Tisza be-Aw: Dzień żałoby, dzień żalu za grzechy”

Paraszat Matot – Masei

Ostatnio zupełnie inaczej spojrzałem na żądanie Gada i Reuwena, którzy w tej paraszy proszą o zamieszkanie po drugiej stronie Jordanu. Poprzednio postrzegałem to jako oznakę słabości oraz zaabsorbowanie własnym interesem. Wielu komentatorów podziela to podejście. Podobnie też na początku podchodzi do tego Mojżesz. Szczególnie wymowny jest komentarz Rasziego, który podkreśla, że te plemiona przed wyjściem na podbój reszty Izraela, w pierwszej kolejności budują zagrody dla bydła a nie miasta dla swoich dzieci.

Kiedy wreszcie wyjaśniają Mojżeszowi, że zamierzają osiedlić się po drugiej stronie Jordanu dopiero po podboju reszty Izraela, ten zmienia zdanie i akceptuje ich prośbę. Gdy rozumie ich pragnienie nawet nie pyta Boga o pozwolenie na osiedlenie ich. Czyli zarówno Mojżesz, jak i ja zmieniliśmy swoje podejście do tego problematycznego tematu, że zadbali najpierw o schronienie dla bydła, a nie o budowę miast dla swoich dzieci. Można uznać, że nie chodzi im o priorytet, lecz chronologię. Zbudowanie ogrodzenia dla bydła, wymaga dużo mniej czasu niż budowa miast. Wiem, że moja osobista przemiana i podejście jest wynikiem mojej podróży z moją rodziną do Golan i Baszan. To są niesamowicie piękne i bujne tereny, pełna życia i świętości.

Jednakże ten fragment Tory nasuwa nam istotne pytanie. Dlaczego obszar zasiedlony przez dwa i pół plemienia zostaje uznany za część Ziemi Izraela? Przecież Mojżesz wiedział, że nie wejdzie do Ziemi Izraela, a jednak on tam właśnie się znajduje.

Z tego żądania, jakie złożyli Reuwen i Gad możemy nauczyć się o istotnej regule dotyczącej świętości Ziemi Izraela i świętości w ogóle. Po podboju ziemi Izraela pod dowództwem Jehoszuy, ziemie po wschodniej stronie Jordanu zostają włączone do ziemi Izraela. Widzimy więc, że granice Ziemi Izraela nie są statyczne. Dotyczy to również świętości, wiemy, że siódmy dzień tygodnia, Szabat, jest z natury święty. Jego świętość została ustanowiona przez Boga podczas stworzenia świata. I chociaż nie wolno nam tego zmienić, możemy jednak dodać do tej świętości. Możemy zacząć Szabat wcześniej niż przed zachodem słońca oraz kontynuować go nieco dłużej.

Pokolenia Reuwen i Gad uznały, że pasuje do nich obszar na wschodnim brzegu Jordanu. Zdali sobie sprawę, że poprzez ofiarę z ich strony, w uwalnianiu pozostałych części Ziemi Izraela, będą w stanie rzeczywiście zwiększyć jego terytorium o już podbite ziemie.

Te dwa i pół pokolenia, które osiedliły się po drugiej stronie Jordanu, przyczyniły się zarówno do podboju reszty ziemi, jak i do obrony przed najeźdźcami. Ich prośba o pozostanie na wschodnim brzegu Jordanu, nie oznacza lekceważenia innej części Ziemi, lecz widzą oni konieczność podbicia i bronienia całego terenu. Pragną też rozprzestrzeniać świętość osób i ziem przyłączonych do Izraela.

Szabat szalom,
Z miłością,
Jehoszua

Modele przywództwa – Paraszat Pinchas

Kto odziedziczy tron ​​przywództwa? To istotne pytanie pojawia się w paraszy w tym tygodniu, gdy właśnie zamykamy historię narodu Izraela na pustyni. Mojżesz zadaje sobie to pytanie, zaraz po otrzymaniu ostatniej instrukcji od Haszem: “Wejdź na tę górę z łańcucha Abarim i popatrz na kraj, który daję Izraelitom. Gdy go zobaczysz, zostaniesz przyłączony do swoich przodków, podobnie jak twój brat Aaron”.

Mojżesz w odpowiedzi od razu zwraca się do Boga, prawie z hucpą: “O Panie, od którego zależy życie wszystkich istot, wyznacz do kierowania społecznością męża, który będzie na jej czele wychodził i wracał, wyprowadzał ich i przyprowadzał, by społeczność Pana nie była jak stado bez pasterza”.

Ostatnim aktem przywódcy jest zadbanie o następcę, który zadba o lud. Gdy Mojżesz usłyszał tę straszną wieść od Boga, że przyjdzie mu umrzeć na tej górze, Mojżesz ignoruje słowa o wyroku śmierci i staje na wysokości zadania, by zadbać o przyszłość i bezpieczeństwo swoich ludzi. To jest prawdziwy przywódca! To nasz Mojżesz! Continue reading “Modele przywództwa – Paraszat Pinchas”

OBRAZKI Z WYSTAWY: NOWY ŻYDOWSKI KALENDARZ NA WYSTAWIE W ŁODZI

Twarze 15 żydowskich dzieci z polskiego miasta Łodzi zostały zaprezentowane w artystycznych fotografiach pięknego nowego kalendarza żydowskiego, który wydano jesienią tego roku. Kalendarz jest sponsorowany przez Shavei Israel oraz Fundację Emuna, która rozpoczęła pracę w Polsce w 2016 roku w celu promowania kultury i religii żydowskiej.

Dzieci z przedszkola Gan Matanel, które jest jednym z głównych projektów Fundacji Emuna, wzieły udział w sesji zdjęciowej do kalendarza. Gan Matanel jest prowadzony przez Miriam Szychowską, która wraz z mężem rabinem Dawidem Szychowskim, pracuje jako emisariusz Shavei Israel w Łodzi. Pozostałe zdjęcia w kalendarzu przedstawiają dzieci z żydowskiej szkółki niedzielnej w Łodzi, która jest sponsorowana przez Fundację Joint Distribution Committee Poland.

Pomysł kalendarza powstał dzięki Ari El Karwackiej, która już od kilku lat prowadzi Szkółkę Niedzielną. Chciała stworzyć zdjęcia uśmiechniętych żydowskich dzieci i umieścić je w łódzkiej gminie.

Karwacka podzieliła się ideą z Miriam Szychowską. Szychowska nawiązała kontakt z Magdaleną Franczuk, profesjonalną fotografką, studentką Polskiej Szkoły Filmowej, członkiem HaMakom – Żydowskiej Organizacji młodzieży w Łodzi. Razem uznały, że warto zdjęcia przekształcić w coś trwalszego i dostępnego również poza Łodzią, a nawet poza Polską. I tak powstał pomysł kalendarza. Prace nad projektem ruszyły od razu. Przyjaciółka Magdaleny Agnieszka Wąsik stworzyła całą grafikę.

Emisariusz Shavei Izrael rabin Dawid Szychowski czuwał nad treścią, a jego żona Miriam zajęła się drukiem. Jak twierdzi „wystawa i kalendarz mają na celu pokazać, że Społeczności żydowskiej w Łodzi nie brakuje dzieci. To jest wyraziste i wizualne świadectwo odrodzenia i ciągłości życia żydowskiego w Polsce„

Fotografie można obejrzeć na wystawie w Gminie Żydowskiej w Łodzi. Wystawę, która przypada na 210. rocznicę ustanowienia wspólnoty żydowskiej otwarto w dniu 19 czerwca 2016 r.

Kalendarz dostępny jest w biurze GWŻ oraz można go kupić przez Shavei Israel.

Jeśli chcesz zamówić egzemplarz, prosimy o kontakt z biurem Shavei Israel. Jeśli chcesz wesprzeć tworzenie i wydrukowanie większej liczby kalendarzy lub wziąć udział w ważnej pracy Shavei Izrael z “ukrytymi” Żydami w Polsce, prosimy odwiedzić naszą stronę sponsorów.

This slideshow requires JavaScript.

Paraszat Balak

Bilam błogosławi Izrael trzykrotnie w naszej paraszy, ale dwa pierwsze razy robi to niechętnie, dopiero za trzecim razem uznaje, że wolą Boga jest pobłogosławienie Izraela. Trzecie błogosławieństwo, jest najbardziej znanym z jego błogosławieństw, do dziś mówimy je codziennie rano po przybyciu do synagogi na modlitwę.

Zanim Bilam wypowie końcowe błogosławieństwo, dwukrotne przedstawia się, jako człowiek z otwartymi oczami. Co ciekawe za pierwszym razem mówi, że ma otwarte oko, a za drugim, że ma otwarte oczy. Jaki jest sens tej niekonsekwencji, ile on miał oczu? Raszi wyjaśnia, że ​​pierwszy opis informuje nas, że miał tylko jedno oko, a drugi to tylko figura retoryczna. Co ma Raszi na myśli, gdy mówi, że Bilam Raszi miał tylko jedno oko? Czy ten pozornie nieistotny szczegół jest wart naszego czasu i jego atramentu? Continue reading “Paraszat Balak”

Tajemnica „Pieśni przy Studni” – Paraszat Chukat

Dzieci Izraela śpiewały dwie pieśni na pustyni; obie są na chwałę Boga i z dziękczynieniem za odpowiedź na prośby i modlitwy, obie są niezbędne dla ich rozwoju. Pierwsza pieśń jest zaznana: „Pieśń nad Morzem”, która upamiętnia wyjście z Egiptu i początek triumfalnego marszu do ziemi obiecanej, który skończył się śmiercią całego pokolenia. Druga pieśń jest mniej znana „Pieśni przy Studni” – prowadzi już drugie pokolenie do Ziemi Obiecanej i nadaje początek jednej z wielkich epok w historii żydowskiej.

Dlaczego „Pieśń nad Morzem” zakończona jest klęska a „Pieśń przy Studni” kończy się triumfem?

Po czterdziestu latach wędrówki przez pustynię Izraelici tracą swoich ukochanych przywódców Aarona i Miriam. Mojżesz też wkrótce do nich dołączy. Można by się spodziewać, że Izraelici upadną i już się z tego nie podniosą. Jednak to właśnie utrata podnosi ludzi i zmusza ich do stanięcia na własnych nogach, do dokonania trudnych wyborów i przezwyciężenia swoich lęków. Continue reading “Tajemnica „Pieśni przy Studni” – Paraszat Chukat”