Paraszat Korach

?ca?a spo?eczno??, wszyscy s? ?wi?tymi…” i Bach

Czasami s?ynne i wa?ne o?wiadczenia i wyra?enia s? zwi?zane z negatywnymi ludzmi. Jako cz??? ich argumentacji. Nawet je?li by?o to powiedziane przez myl?cego si? m?wc?, i usprawiedliwia niew?a?ciwe pozycje, one s? prawdziwe i poprawne, i osi?gaj? tak? s?aw? i popularno??, na jak? zas?uguj?.

W naszej paraszy znajdujemy przyk?ad takiej sprawy. Korach w jego Machloket (sporze) przeciwko Moszemu i Aharonowi u?ywa prawdziwego argumentu: ?ki kol haEda kulam kdoshim??, ?Do?? tego, gdy? ca?a spo?eczno??, wszyscy s? ?wi?tymi i po?r?d nich jest Haszem; dlaczego wi?c wynosicie si? ponad zgromadzenie Haszem??

I ta cz??? tego argumentu, ze ?ca?a spo?eczno??, wszyscy s? ?wi?tymi?, jest prawdziwa.

Druga cz??? tego rozumowania ? ?dlaczego wi?c wynosicie si? ponad zgromadzenie Haszem?? ? wydaje si? prawie absurdalna, kiedy pamietamy przeciwko komu zosta?o to powiedziane, przeciwko Moszemu kt?ry by?, jak to sama Tora zeznaje: ?Moj?esz za? by? cz?owiekiem bardzo skromnym, najskromniejszym ze wszystkich ludzi, jacy ?yli na ziemi. (Bamidbar 12:3).

Rabbi Joel Sirkis, lepiej znany jako ?Bach?, s?u?y? jako Rabbi w wielu miejscach w Polsce i Litwie, pomi?dzy nimi w Mi?dzybo?u, Be?zie, Szyd?owie i Brisku, i zosta? Rabinem w Krakowie w roku 5379 (1619).

Jego charyzmatyczna osobowo?? przyci?ga?a student?w w taki spos?b, ?e gromadzili si? oni w ok?? niego w ka?dym miejscu, gdzie on si? uda?, a z powodu jego mozliwosci ? prawie wszyscy Rabini Krakowa byli dobrze sytuowani ?by? on ekonomicznie zdolny wspiera? ich na sw?j koszt. Jego system teoretyczny by? bardziej skncentrowany na studiowaniu praktycznego prawa ?ydowskiego (Halacha), ni? na teorii prawa. Dlatego on zach?ca? swoich uczni?w do studiowania z nim Arba?a Turim Rabbiego Jakowa ben Asher, oraz napisal szeroko przyj?t? ksi??ke Bayit Chadash (Nowy Dom), zawieraj?ca nowe spojrzenie na Arba?a Turim. Tytu? jest parafraz? Bayit Yashan (Starego Domu) Josefa Karo, kt?ra tak?e prezentuje komentarz i dyskusje dotyczac? Arba?a Turim. Rabbi Joel Sirkis sprzeciwia? si? ostrej kazuistyce, czyli pilpulowi, kt?ra by?a szeroko akceptowana podczas tego okresu i sprzeciwia? si? zapisywaniu na dole przypadk?w pilpulu, jesli podkopywa?y one wiarygodno?? ?ydowskiego prawa.

Nie uda?o mu si? zakonczyc i opublikowac jego ksiazki podczas swego zycia. Dlatego on z?o?y? uroczyst? przysieg?, ?e jego syn nie uzyska prawa do jego dziedzictwa i w ogole do niczego, zanim nie skompletuje wszystkich ksiazek Bayit Chadash. Legenda m?wi, ze to Rabbi Nathan Netta Shapira interweniowa?, ?eby powstrzyma? publikacj? ksi??ki, poniewa? Duch Swiety przewidzia? ,?e wraz z koncem publikacji ?Bach? umrze. Zaiste, tak sie sta?o.

Bach zmar? 20 Adar w roku 5400 (1640), kiedy mia? osiemdziesiat lat. Ca?e ?ycie mia? silne pragnienie uda? sie do Ziemi Izraela, ale nigdy nie uzyska? takiej mozliwosci. Wiele historii i opowiadan mozemy opowiedziec o Bachu, ale uczynimy to kr?tko poprzez spojrzenie na inskrypcj? na jego Macewie (nagrobku) gdzie jest napisane co nast?puje:

?? Zaczyna? promieniowa? m?drosci? ze swego pola w ?ydowskiej spo?ecznosci Pr??nej, by? mocny i odwa?ny w Jesziwie ?ydowskiej spo?ecznosci Lukby, ?wiat?o jego Tory ?wieci?o w pe?ni w ?ydowskiej spo?ecznosci Lubmali, bogactwo jego nauczania by?o rozmno?one bez granic w ?ydowskiej spo?ecznosci Miedzybo?a, wyla? swoje wody ?ycia w najwyzszy spos?b w ?ydowskiej spo?ecznosci Be?za, wype?ni? swoje zadanie wobec B-ga z lojalnosci? Kaleba w ?ydowskiej spo?ecznosci Szyd?owa, obwie?ci? zasady i prawa w ?ydowskiej spo?ecznosci Briska na Litwie, zr?d?a jego m?drosci wytrysn??y , jak Ben Yekke [Kr?l Solomon] w ?ydowskiej spo?ecznosci Krakowa ??.

Jak niekt?re inne postacie, Bach prawdopodobnie ?umar? ” wi?cej ni? raz, poniewa? na starym cmentarzu s? 3 Macewot, ktore nalez? do niego. Dwie z nich s? w ostatnim rz?dzie cmentarza a inna, na ktorej zachowa? si? jedynie tytu?, jest wmurowana w now? ?cian? w p??nocnej stronie, jest z?amana oraz posiada jedynie imie Bacha i date jego smierci. Jest niemo?liwym stwierdzi?, kt?ry z nagrobk?w pochodzi z najwczesniejszego okresu, ale mysl?, ?e ten z?amany jest najstarszy.

Kiedy? Bach by? z wizyt? w ma?ym miasteczku w pobli?u Krakowa, i przyszed? odwiedzi? lokalnego Rabina, jak to jest w zwyczaju. Rabin tego miejsca by? bardzo dumny z siebie, ale kiedy Bach zacz?? m?wi? z nim Divrei Tora (s?owa Tory), zobaczy? bardzo ma?? wiedze, i nawet podstawowe rzeczy, poruszane przez Rabbiego, by?y mu nieznane.

Kiedy Bach zbiera? si? do wyjscia, odezwa? si? do Rabina: ?wiesz, mo?e powinnismy zamieni? si? pomi?dzy sob?, ty bedziesz Rabbim Krakowa a ja przyjde by? Rabinem tu??. Rabin by? bardzo zadowolony, s?ysz?c komplement i odpowiedzia? ?skromnie?: ?czy to nie za duze wyzwanie ?…?. wtedy Bach odpowiedzia? ostro: ?tak, z pewnosci?. Wiesz, Krak?w jest wielkim miastem z wieloma Talmidei-Chachamim (uczonymi), rabinami i Dayanim (s?dziami rabinicznymi) i jesli cz?owiek ma pytanie, mo?e spyta? jednego z nich, nie musi isc do naczelnego Rabina miasta, wi?c mo?esz by? tam rabinem. Jak jest napisane w Torze ? Korach powiedzia? ?ca?a spo?eczno??, wszyscy s? ?wi?tymi?, i my nie potrzebujemy ciebie, Mosze jako Rabina. Ale tutaj, gdzie rabbi jest jedyn? osob?, kt?rej cz?owiek mo?e zada? halachiczne pytania, jest lepiej, ?eby rabin zna? cho? troch? Tor???

Gut Szabes