Paraszat Ekew

Talerz fasoli

?I to b?dzie je?li b?dziecie s?ucha? moich przykaza?, kt?re nakaza?em ci dzisiaj, kocha? Haszem twojego B-ga, I s?u?y? Mu z ca?ego twojego serca I ca?ej twojej duszy?. (Devarim 11:13)

Midrasz wyjasnia: “S?u?y? Haszem z ca?ego twojego serca” ?Jaka s?u?ba jest robiona sercem? Modlitwa!? (Sifri, Devarim 41)

Zawsze by? machlokes (sp?r) pomi?dzy Chasidim i Misnagdim (przeciwnicy Hasidim). Jednym z g??wnych argument?w Misnagdim przeciwko Chasidim by?o to, ?e oni oskarzali ich o sp?znianie sie w czasie modlitwy. To by?a prawda. To by?o jednym z powod?w tego, ze pierwszy chasydzki Minian w Krakowie, prowadzony przez s?ynnego Maor Vashemesh (Rabbi Kalman Kalonimus Epstein), by? wyrzucony z synagogi ?Berger Shul? (?na g?rce?) na ulicy Szerokiej, synagogi, kt?ra na pocz?tku naleza?a do Megale Amukot (Rabbi Natana Neta Shapira), poniewa? miejscowi przyw?dcy gminy, szczeg?lnie ofilcjalny Rabbi, Rabbi Yitzchak Halevi (kt?ry podpisa? ekskomunike skierowan? przeciwko Chassidim), nie lubili Chassidim w og?le. Oskar?ali ich o sp?znianie sie na czas modlitwy, I o robienie zbyt wiele ha?asu przez spiewanie i tanczenie podczas modlitwy, oraz o czynienie modlitwy zbyt d?ug? i tak dalej, i wygnali ich poza miasto.

Kiedys, grupa Chasidim siedzia?a i robi?a Hachones (przygotowanie do Shacharit (porannej modlitwy) podczas godzin kiedy przygotowywali siebie do tego, I w koncu, bardzo przekroczywszy limit czasu modlitwy, modlili sie stosunkowo kr?tko.

Magid z Dubna (Rabbi Jacob Kranz z Dubna, magid ? kaznodzieja ). Najbardziej znan? przypowiesci? Dubner Maggida jest ta o sposobie, w jaki Maggid by? zdolny znalesc doskonale pasujace opowiesci. Kiedys spytany o to, Maggid powiedzia?: Kiedy? spacerowa?em w lesie i widzia?em drzewo po drzewie z tarcz? na nich, a w centrum kazdej tarczy strza?e. I wtedy przyszed? ma?y ch?opiec z ?ukiem w d?oni. “Cz jestes tym, kt?ry wystrzeli? wszystkie te strza?y”, spyta?em. “Tak!” odpowiedzia?. “Zatem jak potrafi?es zawsze trafi? w srodek tarczy?” spyta?em. “To proste”, powiedzia? ch?opiec, “pierw wystrzeli?em strza??, a potem dopiero namalowa?em tarcze”) jeden z najwi?kszych Misnagdim, obserwowa? ich. Po tym jak skonczyli modlitwe, powiedzia? im zeby usiedli, I przem?wi? do nich, jak zawsze z opowiesci?:

?Kiedys by? prosty cz?owiek, wiesniak. Kazdego dnia, kiedy wraca? do domu wieczorem, nie musia? czekac d?ugo na sw?j posi?ek; by? on gotowy i podawany szybko po jego przyjsciu. Posi?ek by? prosty i monotonny ? mieszanina fasoli, ziemniakow, kaszy lub inne proste jedzenie.

Pewnego dnia ten cz?owiek wr?ci? do domu, powiedzia? witam, usiad? do sto?u i oczekiwa? na sw?j posi?ek. 5 minut. 10 minut. I nie ma jedzenia. Krzykn?? do ?ony w kuchni ?co sie dzieje? Dlaczego musze czekac tak d?ugo??. Kobieta z kuchni odkrzykn??a ? ?w sekundzie?. On ciagle czeka?, mysl?c sobie, ze prawdopodobnie dzis ona przygotowa?a cos lepszego ni? zazwyczaj, wi?c to zajmuje wi?cej czasu, zeby to przygotowac, p?? godziny. Godzina. Dwie godziny, on czeka, mysl?c sobie, ze to musi by? cos naprawde dobre? moze kurczak, lub kawa?ek mi?sa?? w kazdym razie, po godzinach czekania, przygotowaniach, w konce jedzenie zosta?o podane.Ale, ku swojemu zaskoczeniu I rozczarowaniu, to by?o to samo zwyk?e codzienne jedzenie, cos najprostszego, gulasz z fasoli.

Cz?owiek, zaskoczony i wsciek?y, skierowa? do swojej ?ony ?yczenie: ?s?uchaj, Cirele, naprawde nie rozumiem. Kiedy powiedzia?as, ?e to zajmie kilka dodatkowych chwil, nie protestowa?em. Ale mysla?em, ?e to jest warte czekac troche d?u?ej ?eby otrzymac cos lepszego. Ale teraz, ty poda?as mi to samo jedzenie, co zwykle, te same porcje fasoli, co kazdego dnia I u kazdego w wiosce, dlaczego musia?em czekac tak d?ugo, skoro to mog?o byc przygotowane w ciagu kilku sekund???

Tak samo jest z wami, drodzy Chassidim? ? zakonczy? Magid ? ?jesli wasza modlitwa by?aby czyms specjalnym, m?g?bym zrozumiec ?e B-g chcia?by czekac na was. Ale ten rodzaj kr?tkiej I prostej modlitwy nie potrzebuje tak wielu godzin przygotowa?…?.

Ok. Taki jest koniec tej opowiesci wed?ug Misnagdishe wersji. Chassidishe wersja kontynuje opowiesc dalej. Jak nastepuje:

Pomi?dzy t? grup? Chassidim by? starszy mezczyzna, kt?ry odpowiedzia? na opowiesc Magida z przygan?: ?wiesz, wszystkie narzekania m??a mia?y miejsca tylko dlatego, ze mi?osc mi?dzy par? nie by?a wystarczaj?co silna? jesli oni kochaliby sie nawzajem, tak jak kochali sie na pocz?tku, nie by?oby zadnych narzekan z powodu sp?znienia??

***

Jedno s?owo o czasie Tfila i Tfila w og?lnosci. W rozumieniu Chasidim wszystko by?o w porzadku, ale praktycznie mylili sie. Zobacz co nast?puje. Ramaba?m w hilchot Tfila pisze:

1. Jest pozytywne przykazanie modlic sie kazdego dnia, jak jest powiedziane ?I powinienes s?u?y? Haszem twojemu B-gu.? Z tradycji uczymy sie, ze t? s?uzb? jest modlitwa, jak jest powiedziane ?I s?uzyc mu z ca?ego twego serca.? M?drcy powiedzieli: Co jest s?uzb? serca? Jest to modlitwa. Ale liczba modlitw nie jest biblijna, tekst modlitwy nie jest bliblijny, I biblijnie, modlitwa nie ma wyznaczonego czasu.

2 ?Obowi?zek dla tego przykazania jest nast?pujcy: ze osoba powinna modlic sie kazdego dnia I g?osic chwa?e Swi?tego Jedynego, Niech Bedzie B?ogos?awiony, a potem powinna prosic o to, czego potrzebuje, z prosb? I suplikacja, apotem powinna chwalic I dziekowac B-gu za dobro, ktore otrzyma?a ka?da osoba wed?ug swoich mo?liwo?ci.

3 ?A wi?c liczba modlitw, ka?da osoba wed?ug swojej mo?liwo?ci. S?
[ludzie] kt?rzy mol? si? raz dziennie i s? tacy, kt?rzy modl? sie wiele razy? A wi?c by?o to kwestia zawsze od czas?w Moszego do czasu, gdy nastal Ezra. (Rambam Prawa Modlitwy i B?ogos?awie?stwa Kaplanskiego rozdzia? 1)

Wi?c, wedlug Ramba?ma obowi?zek Tfila jest Doraita (pochodz?cy z Tory) jak on to wywi?dl z wersu ?i slu?y? Mu?, I ta drog? on w??cza to w jego list? 613 Mitzvot:
?A pi?te przykazanie jest, ?e On nakaza? nam slu?y? Mu? I nawet je?li to przykazanie jest te? og?lnym przykazaniem? ma ono wyr??nienie, ze On nakazal modlitwe. I w jezyku Sifri ?I sluzyc Mu? oznacza modlitwe?.? (?Ksiega Przykazan Maimonidiesa, pozytywne przykazania 5)

Ale jego przeciwnik, Ramba?n (Nachmanides) mowi, ze obowiazek Tfila jest jedynie Derabanan (dekretem Medrcow), oto to,co napisal w swoim komentarzu do Ksiegi Przykazan Maimonidiesa:
I nie ma zgody w tym temacie. To Medrcy juz wyjasnili w Gemarze, ze modlitwa jest rabiniczna? A juz widzielismy w prawach modlitwy, ze on powiedzial, ze osoba jest biblijnie zobligowana do modlenia sie kazdego dnia, ale ze ani liczba modlitw, ani tekst modlitwy nie jest biblijny? I to jest bledne w moich oczach? Poza tym, cala kwestia modlitwy nie jest wcale obowiazkiem, ale jest jednym z dowodow laskawosci Stworcy dla nas ? ze On wysluchuje I odpowiada na wszystkie nasze wolania do Niego. A glowne znaczenie wersu ?I powinienes sluzyc Mu z calego swego serca? jest takie, ze jest to pozytywne przykazanie, ze cala nasza sluzba B-gu powinna byc czyniona z calego naszego serca. Czyli z calkowitym, uprzejmym oddaniem dla Jego imienia I bez zlych mysli, I ze nie powinnismy spelniac przykazan bez intencji lub dla nagrody? I [z odniesieniem do] tego, co wyjasniono w Sifri, ze ?I sluzyc Mu?? innym wyjasnieniem jest ze modlitwa, ktora jest asmachta (haczykiem), lub mozna powiedziec ze zawarte w sluzbie jest to, ze studiujemy Tore I modlimy sie do Niego w czasach klopotow I ze nasze oczy I serca powinny byc zwrocone tylko do Niego jak oczy niewolnikow do ich panow. I to jest jak kwestia, ze jest napisane ?I kiedy wojna przychodzi w twojej ziemi na wroga ktory cie przesladuje I powinienes dac w traby I powinienes wspominac to przed Haszem twoim B-giem.? A to jest przykazanie na kazdy problem ktory przyjdzie na kongregacje, plakac przed Nim w modlitwie I blaganiu?. (Ramban, pozytywne przykazanie 5)

Ale jedna rzecz jest na pewno, ze liczba modlitw, ich tekst I formula oraz ich czas jest Drabenan, jak Rambam opisuje proces ich rozwoju w nastepujacej Halasze:
.
?Kiedy Zydzi przebywali na wygnaniu w dniach Nevuchadnetzera okrutnego, byli oni przemieszani w Persji I Grecji I innych narodach, I dzieci narodzily sie im w tych niezydowskich ziemiach I te dzieci mialy pomieszane jezyki. A jezyk kazdej osoby byl zlozony z wielu jezykow. I kiedy ktos chcial mowic, nie byl w stanie mowic o wszystkich swoich potrzebach w jednym jezyku, raczej w ich mieszance? I z tego powodu, kiedy ktos chcial sie modlic,nie byl w stanie prosic o swoje potrzeby lub glosic chwale Swietego Jedynego, Niech Bedzie Blogoslawiony po hebrajsku, ale mieszal inne jezyki z tym. I kiedys Ezra I jego sad zobaczyli to, staneli I ustanowili porzadek 18 blogoslawienstw. Pierwsze trzy byly pochwala B-ga, I ostatnie trzy byly podziekowaniami, a srodkowe zawieraly prosby wszelkich rodzajow? W porzadku, ktory powinny miec one wyznaczony w ustach kazdego I oni uczyli ich, I modlitwa nie elokwentnego stala sie calkowita modlitwa tak jak modlitwa elokwentnego. I z powodu tej kwestii, ustanowili oni wszystkie blogoslawienstwa I modlitwy zorganizowane w ustach calego Izraela, w porzadku, w jakim kazde blogoslawienstwo powinno byc umieszczone w ustach nie elokwentnego. I tak oni ustanowili, ze liczba modlitw powinna [odpowiadac] liczbie ofiar??

Gut Szabes!