Paraszat Szmot

Rabin Noach z Krakowa napisa? ksi??k? pod tytu?em ?Toldot Noach?.

Oto co czytamy na pierwszej stronie:

Oto ksi??ka ?Toldot Noach? (Historia Noacha) ?. pierwsza po?r?d dzie? najlepszych znawc?w Tory, autorstwa wielkiego jak g?ra Synaj i ?przenosiciel g?r? (erudycyjny uczony), ostrego jak cierpki pieprz, naszego mistrza rabina Noach H.y.y ( ha-Szem yiszmerehu vi-yehayehu, niech go chroni i trzyma przy ?yciu) Dajan (s?dzia religijny), w Kruke (KK”K ? w ten spos?b zapisywano wtedy Krak?w “Khilat Kodeah Kraka) matczyzne miasto w Izraelu ? aby po??czy? i wyja?nic Midrasz Raba z Sefer Szmot i dalej… wydrukowana w koronowanym mie?cie Kruke, pod panowaniem naszego mistrza najja?niejszego kr?la W?adys?awa…w roku 5394…

Rabin Noach napisa? sw? ksi??k? jako komentarz do Midrasz Raba Sefer Szemot i jako kontynuacj? do ksi??ki autorstwa rabina Szmuela Jafe Aszkenazi na temat Bereszit Raba.

Poni?ej zapoznamy si? z jednym Midraszem z tej ksi??ki, wraz z wyt?umaczeniem Rabina Noacha.

Jak brzmi oryginalne imi? Mosze Rabeinu?
?
Znamy imi? dane mu p??niej, nie przez jego matk? ale przez c?rk? Faraona (niekt?rzy m?wi?, ?e c?rka Faraona mia?a na imi? Bitja, otrzymala to imi? po tym jak przesz?a konwersj? na judaizm).

Po trzech miesi?cach od urodzin,

“A nie mog?c ukrywa? go d?u?ej, wzi??a skrzynk? z papirusu, powlek?a j? ?ywic? i smo??, i w?o?ywszy w ni? dziecko, umie?ci?a w sitowiu na brzegu rzeki”.

A stamt?d wyci?gn??a go c?rka Faraona

?A c?rka faraona zesz?a ku rzece? Gdy spostrzeg?a skrzynk? po?r?d sitowia, pos?a?a s?u??c?, aby j? przynios?a. A otworzywszy j?, zobaczy?a dziecko: by? to p?acz?cy ch?opczyk?”

I nada?a mu znane imi? Mosze.

“Gdy ch?opiec podr?s?, zaprowadzi?a go do c?rki faraona, i by? dla niej jak syn. Da?a mu imi? Moj?esz m?wi?c: Bo wydoby?am go z wody”.

Jakie jednak by?o imi? dane Moj?eszowi oryginalnie przez jego matk?, Jochewed?

?
Midrasz podaje kilka opinii na ten temat, dla przyk?adu:
“I zobaczy?a ona, ?e on by? dobry?1. Nauczane jest:? R. Meir powiedzia?: Jego imi? by?o Tow (dobry); R. Juda powiedzia?: Jego imi? by?o Tobia; R. Nehemia powiedzia?: [Ona przewidzia?a, ?e on b?dzie wart] prorockiego podarunku; inni m?wi?: On urodzi? si? obrzezany; a nasi uczeni deklaruj?, W czasie kiedy Moj?esz zosta? urodzony, ca?y dom wype?niony by? ?wiat?em ? i jak jest tutaj napisane, Kiedy zobaczy?a go, ?e by? dobry; a w innym miejscu jest napisane: A B-g zobaczy?, ?e ?wiat?o jest dobre. (Bereszit 1:4)

1. Ex. II, 2.

W midraszu znajdujemy nie mniej ni? 10 oryginalnych imion Mosze Rabeinu.
Owe 10 imion to: Jered, Hawer, Jekutiel, Awi Soko, Awi Zanuah, Tuwia, Szemia, Lewi, Mosze ( Midrasz Waikra 1:3)

Dlaczego w og?le jest to dla nas tak wa?ne dowiedzie? si? jakie by?o pierwsze imi? Moj?esza?

Rabin Noach wyja?nia na podstawie Gemary z Talmudu Bawli, Masechet Joma, daf ??/?

R. Meir i R. Juda oraz R. Jose podr??owali razem. (R. Meir zawsze zwraca? dok?adn? uwag? na imiona ludzi, podczas gdy R. Juda i R. Jose nie przywi?zywali do imion znaczenia). Pewnego razy kiedy przybyli oni do jednego miejsca, i szukali oni miejsca na nocleg, po tym jak znale?li oni miejsce zapytali si? gospodarza: Jak masz na imi?? ? Odpowiedzia?: Kidor. W?wczas R. Meir powiedzia?: Zatem oczywiste jest, ?e cz?owiek ten jest z?y, jako ?e powiedziane jest ?Poniewa? pokolenie (ki-dor) to jest bardzo post?powe? ( Dwarim, Imi? ?kidor? by?o dla R. Meira sugesti?, ?e cz?owiek ten nie zas?uguje na zaufanie. Jak zosta?o p??niej wyja?nione, R. Mia? taki specyficzny zwyczaj interpretowa? imiona osadzaj?c sw? interpretacj? na swej intuicji). R. Juda i R. Jose powierzyli swe sakiewki z pieni?dzmi (by?o to przed samym Szabatem); R Meir nie zrobi? jednak tego samego ale poszed? i po?o?y? sakiewk? na grobie ojca gospodarza zajazdu. Noc? cz?owiek ten mia? wizj? w swoim ?nie, w kt?rym powiedziano mu: Id?, we? sakiewk? le??c? na g?owie tego cz?owieka! Rankiem gospodarz powiedzia? Rabinom o swym ?nie, m?wi?c: Oto co objawi?o si? mi w moim ?nie. Odpowiedzieli mu: Sen w szabatowy wiecz?r nie posiada ?adnej tre?ci. (szabatowy odpoczynek pobudza ja?owe my?li, kt?re potem reflektuj? si? w snach). R. Meir poszed?, czeka? ca?y dzie? na cmentarzu i zabra? sakiewk? ze sob?. Rankiem Rabini powiedzieli do gospodarza: Oddaj nam nasze sakiewki. Odpowiedzia? im: Nigdy ich od was nie bra?em! R. Meir powiedzia? do nich: Dlaczego nie zwracacie uwagi na imiona ludzi? R. Juda i R. Jose odpowiedzieli: Czemu nam tego wcze?niej nie powiedzia?e?? R. Meir odpar?: rozwa?cie to (sugesti? zainspirowan? brzmieniem imienia tego cz?owieka) jako podejrzenie. Nie uwa?a?bym tego za ostateczne za?o?enie! Zabrali wi?c oni (Rabini) gospodarza do sklepu i dali mu wino do wypicia. Zobaczyli wtedy soczewic? na jego w?sach. Poszli wi?c do jego ?ony, aby ona mog?a to obejrze? i w zwi?zku z tym (powiedzieli jej, ?e jej m?? przys?a? ich po swoje sakiewki i jako dow?d pos?a? soczewic?, udowadniaj?c ?e soczewica by?a ostatnim posi?kiem w jej domu) odebrali swoje sakiewki i wyszli. Po tym zdarzeniu gospodarz wr?ci? do domu i zabi? sw? ?on?. Odno?nie tej historii nauczano: (b??d w zachowaniu zwyczaju) pierwsza woda popchn??a cz?owieka do zjedzenia mi?sa ?wini, (b??d u?ycia) druga woda zabi?a cz?owieka. Na ko?cu za?, r?wnie?, zwraca?a uwag? na imiona ludzi. I kiedy podeszli do domu, kt?rego w?a?ciciel na imi? mia? Balah, nie weszli do ?rodka m?wi?c: On wydaje si? by? z?y, poniewa? napisane jest: ?We omar le balah neufim? I powiedzia?em zniszczone przez cudzo??stwo (Ezekiel, 23:43 ? gra s??w ze s?owem ?bala?- zniszczony, znoszony przez nieprawe ?ycie).
Kr?tkie wyja?nienie do wniosk?w Gemary: B??d w zachowaniu zwyczaju pierwszej wody popchn??o cz?owieka do zjedzenia mi?sa ?wini, b??d w u?yciu drugiej wody zabi?o cz?owieka- Mycie wody przed posi?kiem oznacza ?pierwsz? wod??, w przeciwie?stwie do ?drugiej wody?- u?ywanej po posi?ku do usuni?cia jakiegokolwiek t?uszczu, brudu, pozosta?o?ci po jedzeniu. Pierwsze poprzedza b?ogos?awie?stwo przed posi?kiem, druga woda poprzedza b?ogos?awie?stwo po posi?ku. B??d tzn nieumycie r?k przed posi?kiem spowodowa?o, ?e cz?owiek zjad? wieprzowin?. Pewien gospodarz zajazdu, kt?ry go?ci? zar?wno ?yd?w jak i goj?w, rozpoznawa? kto jest kto (czy ?yd czy nie- ?yd) poprzez stosunek go?ci do ?pierwszej wody?. Jednego razu wszed? do zajazdu niedba?y ?yd, poprosi? o posi?ek bez umycia r?k. Gospodarz, bior?c go za goja, poda? mu ?wini? (Raszi). W naszym przypadku, gdyby Kidor umy? swoje r?ce po posi?ku, jak to zwykle si? robi, wytar? sw? g?rn? warg?, ?lady po jedzeniu nie by?yby widoczne, Rabini nie mieliby poj?cia jak odzyska? swoje sakiewki a rozjuszony z?odziej nie zabi?by swojej ?ony.

W ten spos?b Gemara uczy nas, ?e imiona cz?owieka m?wi? nam wiele o charakterze i osobowo?ci cz?owieka.

Istnieje tradycje, ?e kiedy rodzice daj? swojemu dziecku imi?, maj? oni wtedy ?ma?e proroctwo? i otrzymuj? inspiracj? by da? mu odpowiednie imi?.

.Niejasne do ko?ca jednak jest dla mnie pytanie, jaka jest relacja pomi?dzy imieniem a natur? dziecka, czy to character dziecka daje rodzicom pomys? jakie imi? b?dzie odpowiednie do tego charakteru, czy to imi? i jego znaczenie wp?ywaj? na natur? dziecka.

Niejasno?? pozostaje pytaniem- czy imi? wp?ywa na rozw?j natury cz?owieka.

Tak pisa? Rabin Noach z Krakowa.

Dobrego i przyjemnego Szabatu!