Paraszat Korach

Parsza nasza rozpoczyna si? buntem Koracha, kt?rej konsekwencj? jest wielka tragedia:
?Gdy jednak takie zjawisko objawi Wiekuisty, ?e rozewrze ziemia paszcz? swoj?, i poch?onie ich i wszystko, co do nich nale?y, i zst?pi? ?ywcem w przepa??, poznacie wtedy, ?e l?yli ci ludzie Wiekuistego. I sta?o si?, ?e zaledwie sko?czy? m?wi? te s?owa, ?e rozst?pi?a si? ziemia pod nimi. Ziemia otworzy?a swoj? paszcz? i poch?on??a ich razem z ich rodzinami, jak r?wnie? ludzi, i wszystkich ludzi Koracha, wraz z ca?ym ich dobytkiem. Wpadli razem ze wszystkim, co do nich nale?a?o, ?ywcem do szeolu, a ziemia zamkn??a si? nad nimi i pogin?li z po?r?d zgromadzenia. Wszyscy za? Izraelici, kt?rzy stali woko?o, uciekli na ich krzyk, m?wi?c: ?By te? i nas ziemia nie po?kn??a!? (Bamidbar 16, 30-34)

Miszna w Awot wymienia 10 dziwnych rzeczy stworzonych u zmierzchu ostatniego dnia stwarzania ?wiata, pomi?dzy nimi tak?e, ?paszcz? ziemi?. Miszna uczy nas:
Dziesi?? rzeczy stworzonych zosta?o w przeddzie? Szabatu, u zmierzchu ? w pierwszy pi?tek, przy zako?czeniu procesu stwarzania ?wiata, i by?y nimi: 1. Paszcza ziemi ? kt?ra po?kn??a Koracha i jego zgromadzenie; 2. Paszcza studni- kt?ra zaopatrzy?a Izrael wod? na pustyni; 3. Pysk o?licy ? Balama; 4. T?cza; 5. Manna; 6. Laska- Moj?esza, przy pomocy kt?rej czyni? cuda; 7. Szamir ? cudownie wyposa?ony robak u?ywany do ci?cia twardych kamieni w ?wi?tyni; 8. Litery ? znaki wyryte na tablicach; 9. Pismo ? test na tablicach; 10. Tablice. (Awot 5:6)

Czy nie widzicie tutaj sprzeczno?ci? Werset z Bamidbar m?wi o ?paszczy ziemi? jak o nowo stworzonej rzeczy, kt?ra nie istnia?a wcze?niej, tymczasem Miszna m?wi o tym, ?e istnia?a ona ju? od pocz?tku stworzenia ?wiata.? Jak jest wi?c naprawd??

Jest to bardzo znane pytanie.

R?wnie? Gemara odnosi si? do owej kwestii, jednak w inny spos?b:
Raba wyja?ni?: Je?li jednak Pan stworzy? now? rzecz, je?li gehenna zosta?a ju? stworzona, tym lepiej, je?li jednak nie, niech j? Pan stworzy.

[Gemara pyta:] To jednak nie tak, nauczane bowiem by?o: Siedem rzeczy stworzonych zosta?o przed pocz?tkiem ?wiata ? Tora, skrucha, Ogr?d Eden, gehenna, Tron Chwa?y, ?wi?tynia i imi? Mesjasza. Zgodnie z tym, co napisane wi?c, gehenna definitywnie stworzona zosta?a przed stworzeniem ?wiata. Jak wi?c Moj?esz mo?e w to w?tpi??

[Gemara odpowiada:] Jednak Moj?esz powiedzia? tak: Je?li paszcza zosta?a ju? stworzona dla niej [gehenny], tym lepiej, je?li jednak nie, niech j? Pan stworzy. Nie napisane przecie? jest: ?nic zgo?a nowego nie ma pod s?o?cem? (Kohelet 1:9) ? Powiedzia? wi?c: Je?li paszcza jest blisko, niech zbli?y si?. (Nedarim, 36/b)

Gemara zak?ada, ?e ?paszcza ziemi? oraz gehenna to samo a nowa ?kreacja? sprowadzi?a paszcz? w celu wprowadzenia Koracha i jego grupy do ?rodka ziemi.

Gemara odpowiedzi wi?c nie znalaz?a, w mojej opinii Rabin Jom Tow Heller (Tosfot Jom Tow) podaje kilka powod?w, kt?re nie zosta?y opisane w Gemarze.

Drugie nasuwaj?ce si? w kontek?cie powy?szego fragmentu Tory pytanie- dlaczego Tora u?ywa s?owa ?pacta (hebr = otworzy? usta by m?wi?) zamiast ?patha? (po prostu otworzy?a), kt?re to ?pacta? bardziej odpowiada opisowi sytuacji, w kt?rej ziemia tworzy dziur?, kt?ra po?yka. Tymczasem ?pacta? oznacza ?zacz??a m?wi??.

Inne pytanie- dlaczego Tora podkre?la, ?e Korach i jego ludzie wpadli do ?szeolu?, ?Wpadli razem ze wszystkim, co do nich nale?a?o, ?ywcem do szeolu??

Istnieje wiele wi?cej pyta?. Ostatnie dotyczy natury strasznego krzyku, na kt?ry wszyscy zgromadzeni wok?? uciekli. O jaki krzyk chodzi?

Rabin Jom Tow podaje rozwi?zanie, odpowiadaj?ce na wszystkie te pytania. M?wi ono o tym, ?e owa specjalna ?kreacja? nie by?a po?kni?ciem ludzi, ale deklaracj? ziemi w tej godzinie. Kiedy ziemia poch?on??a ludzi Koracha s?yszany by? pot??ny g?os, kt?ry powiedzia?: ?Korach i jego grupa zaproszeni s? do ni?szej cz??ci gehenny?. I to by?a w?a?nie nowa rzecz stworzona tego dnia przez Haszem.

Jak wiemy z naszych tekst?w, w gehennie znajduje si? siedem poziom?w, z kt?rych najni?szy zwie si? ?szeol? i tam w?a?nie trafili Korach i jego grupa.

Na tej podstawie zrozumie? mo?emy, ?e istnia?y trzy stadia stworzenia: 1. Gehenna stworzona przed stworzeniem ?wiata. 2. Zdolno?? m?wienia przez ?paszcz? ziemi? stworzona przy zmierzchu dnia sz?stego stworzenia ?wiata. 3. Deklaracja ziemi, og?aszaj?ca, ?e Korach i jego ludzie poch?oni?ci zostan? przez najni?szy poziom gehenny. Ta ostatnia stworzona zosta?a w czasie trwania sporu z Korachem, pomimo pro?by Moj?esza.

Dlatego w?a?nie Tora u?ywa ?pacta? (zacz??a m?wi?) a nie ?patha? (otworzy?a).

I st?d rozumiemy r?wnie? dlaczego Tora podkre?la, ?e ludzie Koracha wpadli do ?szeolu?, poniewa? to w?a?nie jest najni?sza cz??? gehenny.

Na podstawie tego dowodu, dotycz?cego mo?liwo?ci m?wienia przez paszcz? ziemi, przedstawionego nam przez Rabina Jom Towa, a tak?e po tym jak Miszna wymienia jako jedn? z rzeczy stworzonych o zmierzchu ostatniego dnia stworzenia ?wiata ?pysk o?licy?, oczywistym jest teraz dla nas, ?e w stworzeniu fizycznego pyska nie by?o ?adnego cudu, ale cudem z pewno?ci? by?o stworzenie mo?liwo?ci m?wienia przez o?lic? Balama.

Szabat Szalom uwracha!