Paraszat Bereszit

Pierwszy wers Tory – Bereszit bara Elohim et haszamaim we’et haarec- wydaje si? niemo?liwy do ca?kowitego obj?cia rozumem. Wielu komentator?w zmaga?o si? ze zrozumieniem tego zdania, jednak ?aden z nich nie by? w stanie zdystansowa? pozosta?ych. Jedn? z podstawowych zasad naszej religii jest wiara, ?e B-g utworzy? ?wiat ex nihilo -? co? z niczego. Znaczenie pierwszych biblijnych wers?w kepszutan ( zgodnie z ich prostym rozumieniem) wydaje si? jednak by? sprzeczne z t? fundamentaln? wiar?. Drugi werset opowiada nam o tym, jak ?ziemia by?a pusta i bez formy? a ? duch B-?y przeni?s? si? nad powierzchni? wody? (na podstawie t?umaczenia ?The Living Torah? Rabina Arjego Kaplana). Gdyby nie to, ?e posiadamy Ustn? Tradycj?, werset ten zak?ada?by, uchro? nas Panie! ?e ziemia i wody istnia?y wiecznie przed stworzeniem ?wiata! Sta?oby to oczywi?cie w sprzeczno?ci ze stworzeniem ex nihilo. Dlaczego wi?c Tora otwiera si? s?owami niejasnymi, zagadkowymi i sprzecznymi ze sob??

Rabeinu Bachja ? s?ynny, ?redniowieczny komentator Tory z Hiszpanii ? rozpoczyna sw?j komentarz do Tory grupuj?c przykazania Tory w dwa zespo?y: micwot muskalot ? logiczne micwy; i micwot mekubalot ? otrzymane micwy. Przyk?adem na micw? logiczn? jest micwa ?nie kradnij? lub ? nie cudzo???? ? przykazania, kt?re zaakceptowa? powinna ka?da racjonalnie my?l?ca jednostka bez potrzeby obowi?zku tradycji. Micwot mekubalot ? stanowi? natomiast wszystkie micwy , kt?re nie wydadz? si? cz?owiekowi oczywiste same z siebie ? np. kaszrut, Szabat, ?wi?ta itp. Micwy te pozna? mo?emy jedynie dzi?ki tradycji, przekazanej nam przez naszych przodk?w, kt?r? ci otrzymali od B-ga.

S?dz?, ?e Rabeinu Bachja nie?wiadomie odpowiedzia? na postawione przez nas wy?ej pytanie, dlaczego Tora rozpoczyna si? takim brakiem jasno?ci. Micwot mekubalot s? naturalnie wa?niejsze i bardziej fundamentalne od micwot muskalot, jako ?e w celu poznania micwot muskalot potrzebny jest nam jedynie sprawny m?zg; podczas gdy w celu poznania micwot mekubalot potrzebujemy r?wnie? mesora, tradycji. By? mo?e w?a?nie dlatego Tora rozpoczyna si? wieloznacznymi i sprzecznymi ze sob? s?owami. Tora chce nam w ten spos?b przypomnie?, ?e przymierze z B-giem zawiera w sobie zar?wno Tor? Pisan? jak i Tor? Ustn?. Aby zrozumie? tekst pisany, musimy r?wnie? zrozumie? ustn? tradycj? ? jedno jest bez drugiego niekompletne. Nawet lingwistyka samego s?owa Tora podkre?la owe przes?anie. Tora pochodzi od czasownika leharot, kt?re znaczy uczy?. Korzeniem czasownika leharot jest hora. Te same litery, kt?re tworz? hora sk?adaj? si? na s?owo hore, oznaczaj?ce ?rodzica?. Pierwszym przes?aniem Tory wydaje si? wi?c by? przypomnienie jej wszystkim uczniom, ?e w celu odpowiedniego zrozumienia Pisma, musz? je oni otrzyma? poprzez odpowiedni? hora?a (nauk? / wskaz?wki) od odpowiednich horim (rodzice, czytaj: nauczyciele). Podczas Simchat Tora ?piewali?my: Mosze emet weTorato emet ? Mosze jest prawd? i jego Tora jest prawd?. Teraz naszym wyzwaniem jest by zadba? o to, by ?piewy te nie posz?y na daremno a s?owa te nie okaza?y si? puste.

Szabat Szalom i behaclacha (powodzenia)!
Rabbi I. Rapoport