Paraszat Behaalotcha

W parszy na ten tydzie? znajduj?c si? dwa wersety, pozornie wydaj?ce si? by? ?b??dem redakcyjnym?.

?I bywa?o, gdy wyrusza?a arka, mawia? Moj?esz: ?Powsta? Wiekuisty, a niech rozprosz? si? wrogi Twoje, a pierzchaj? nieprzyjaciele Twoi, przed obliczem Twojem! A gdy stawa?a mawia?: ?Wr?? Wiekuisty, mi?dzy krocie tysi?cy Israela!? (Bamidbar 11: 35-36)

 

Wersety te nie maj? ?adnego zwi?zku z tre?ci? werset?w poprzedzaj?cych je i nast?puj?cych po nich.

Co wi?cej, na pocz?tku i przy zako?czeniu owych werset?w znajduj? si? dwa dziwne znaki, wygl?daj?ce jak odwr?cona litera ?nun?, tworz?c pewnego rodzaju nawias. Nigdzie indziej w Tanachu nie pojawia si? podobny znak.

Znaki te, oczywi?cie, interpretowane by?y przez r??nych komentator?w. Oto Raszi:

?Gdy wyrusza?a Arka ? Pismo stawia symbole przed wersetami i na ich zako?czenie, by naucza?, ?e nie jest to ich miejsce. Dlaczego wi?c, s? one tutaj zapisane? Aby zainterweniowa? pomi?dzy jedn? kar? a nast?pn?.? (Raszi Bamidbar 10:35)

Talmud dyskutuje omawian? przez nas kwesti? i prezentuje r??ne opinie w temacie ?

?Nasi rabini nauczali: ?I bywa?o, gdy wyrusza?a arka, mawia? Moj?esz…? [itd]; bo w tej sekcji, ?wi?ty, niech b?dzie B?ogos?awiony stawia symbole z g?ry i z do?u, by wskaza?, ?e to nie jest ich miejsce. Rabbi powiedzia?: ?To nie z tego powodu, ale dlatego, ?e oznacza to osobn? ksi?g?.? Z kim zgadza si? nast?puj?ca wypowied? R. Samuela B. Nahmani w imieniu R. Jonatana: M?dro?? zbudowa?a sobie dom?i wyciosa?a siedem kolumn? (Ksi?ga Przys??w 9:1): odnosi si? to do siedmiu Ksi?g Prawa? Z Rabinem (skoro sekcja ta jest osobn? ksi?g?, cz??ci Bamidbar poprzedzaj?ce j? i nast?puj?ce po niej te? s? osobnymi ksi?gami, st?d ??cznie jest ich siedem). Kim jest Tanna nie zgadzaj?cy si? z Rabinem? Jest nim Szymon b. Gamaliel. Nauczano, i? Szymon b. Gamaliel powiedzia?: Ta sekcja przeznaczona jest do usuni?cia st?d i do zapisania w odpowiednim dla siebie miejscu (w sekcji zajmuj?cej si? rozmieszczeniem Izraelitow wed?ug ich chor?gwi i ustale? dotycz?cych podr??owania, Bamidbar 2). Dlaczego wi?c zapisana jest tutaj? Aby zrobi? przerw? pomi?dzy pierwsz? kar? a drug?. Co to jest druga kara? ? ?Ale gdy pocz?? lud utyskiwa? niegodziwie…? (Bamidbar 11:1) A pierwsza kara? ? ?I wyruszyli od g?ry Wiekuistego..? (Bamidbar 10:33), t?umaczone przez R. Hama b. R. Hanina, w ten spos?b, ?e odwr?cili si? oni od Haszem. A gdzie jest odpowiednie miejsce dla niej? W rozdziale od chor?gwiach. Jednak w przysz?o?ci, kiedy ca?e z?o i jego konsekwencje znikn?, ta sekcja zostanie umieszczona w odpowiednim miejscu.? (Szabat: 115a-116b)

Oto s?owa Talmudu w temacie przez nas poruszanym.

Rabin Klonimus Kalmas stara si? zrozumie? ? dlaczego wybrana zosta?a w?a?nie litera ?nun?? A tak?e, dlaczego zosta?a ona odwr?cona? Czym wog?le zajmuje si? nasza parsza, a bardziej og?lnie ? ta ksi?ga?

Rabin KK t?umaczy wszystko od pocz?tku.

Dlaczego ?wi?ty, niech b?dzie B?ogos?awiony, wog?le stworzy? ten ?wiat? Jaki by? przy?wiecaj?cy stworzeniu ?wiata cel?

Odpowiada, opieraj?c si? na my?li kabalistycznej: ?wi?ty, niech b?dzie B?ogos?awiony, chcia? wy?wiadczy? swemu stworzeniu dobrodziejstwo, dlatego te? stworzy? ?wiat, poniewa? w przeciwnym razie nie by?oby nikogo, kto m?g?by otrzyma? Jego dobrodziejstwa.

Dobrodziejstwa te mog? zosta? osi?gni?te jedynie poprzez uznanie Haszem za Stw?rc? i jedynego przyw?dc? tego ?wiata.

Trudno jest jednak doj?? do takiego uznania, jako ?e si?y Haszem s? tak wielkie, pot??ne, ?e ich zrozumienie znajduje si? poza mo?liwo?ciami cz?owieka. Cz?owiek jest w stanie zrozumie? sko?czone i zdefiniowane koncepcje, podczas gdy B?g jest niesko?czony i nie zdefiniowany.

Dlatego te?, Stw?rca spowodowa? akt wycofania, skurczenia si? (hebr: cimcum). Poprzez akt ?cimcum? B?g skurczy? swe sily i moce, i zamieni? niesko?czone w sko?czone i zdefiniowane. Dzi?ki temu stworzenia zosta?y wyposa?one w mo?liwo?? zrozumienia boskiej rzeczywisto?ci, poniewa? sko?czone koncepcje docieraj? do ?wiadomo?ci i zrozumienia cz?owieka.

Jednak, po tym, jak cz?owiekowi zosta?a dana mo?liwo?? zrozumienia si? i mocy Stw?rcy w ich organiczonej formie, jest on w stanie zrozumie? r?wnie? niesko?czon? moc Boga.

Dwie moce r?wnolegle oddzia?ywa?y w procesie stworzenia ? “cimcum?: Chesed (mi?osierdzie) i Gwura (m?stwo). Niesko?czona ekspansja niesko?czonego ?wiat?a ? koncept niemo?liwy do poj?cia, odbywa si? za pomoc? Chesed (d??enie do nieograniczonego niczym dawania), natomiast proces skurczenia, ograniczaj?cy ?wiat?o, w celu wyposa?enia stworze? w mo?liwo?? zrozumienia, odbywa si? za pomoc? w?a?ciwo?ci Gwura ? mocy organiczaj?cej.

I tak B?g stwarza sw?j swiat za pomoc? dw?ch w?a?ciwo?ci jednocze?nie: Chesed i Gwura. Chesed jest objawieniem woli i mocy Stw?rcy, natomiast Gwura (Din – s?d) ? ich zakryciem i ukryciem.? Chesed ? podstawow? wol? Stw?rcy jest przewodzenie ?wiatu z maksymalnym mi?osierdziem i minimum niezb?dnego s?du, jednak w przypadku kiedy czyny cz?owieka wymagaj? os?dzenia, w?a?ciwo?? s?du staje si? bardziej dominuj?ca.

Nast?pnie ?

W Ksi?dze Jecira powiedziane jest: ?Poprzez trzydzie?ci dwa najbardziej tajemne i wspania?e ?cie?ki m?dro?ci…Haszem stworzy? sw?j ?wiat? (Sefer Jecira 1:1)

Co oznaczaj? owe 32 ?cie?ki? W Sefer Jecifa wyt?umaczone jest, ?e chodzi o 22 litery hebrajskiego alfabetu plus 10 sfirot, co daje ??cznie trzydzie?ci dwa ?wie?ek m?dro?ci.

Midrasz opowiada, ?e kiedy Haszem chcia? stworzy? ?wiat, przysz?y do niego litery, jedna po drugiej, i ka?da z nich chcia?a by? pierwsz?, wed?ug kt?rej ?wiat zostanie stworzony (ostatecznie jako pierwsza zosta?a wybrana litera ?bet?, dlatego te? Tora rozpoczyna si? od ?bereszit?, to nie jest jednak istotne dla naszych rozwaza?). W jakim porz?dku przyby?y litery? Przyby?y dwa razy: raz w porz?dku oryginalnym, tzn: alef, bet, gimel…, drugim razem nastomiast w porz?dku odwr?conym, ostatnia litera jako pierwsza: taw, szin, resz…

Znaczeniem tych dw?ch wyst?pie?, jest to, ?e ?wiat zosta? stworzony wed?ug porz?dku prostego i porz?dku odwr?conego. Kabali?ci nazywaj? to ?wiat?em prostym i ?wiat?em powracaj?cym. Porz?dek prosty jest porz?dkiem w?a?ciwo?ci Chesed, jako ?e jest to prawdziwa i podstawowa wola Stw?rcy.? Porz?dek odwr?cony, natomiast, jest porz?dkiem w?a?ciwo?ci Gwura, kt?ra jest skurczonym Chesed, dostosowanym do stworze?.

Innymi s?owy, ka?da litera alfabetu pojawia si? dwukrotnie, w postaci prostej i odwr?conej. Kiedy pojawia si? w postaci prostej wskazuje na mi?osierdzie i dostatek. Kiedy pojawia si? w postaci odwr?conej ? wskazuje na s?d i skurczenie.

Litera ?nun? symbolizuje wierno??, zaufanie. Nie b?dziemy teraz wyja?nia?, dlaczego symbolizuje w?a?nie to, a nie to. Gemara w Masechet Szabat (104) omawia znaczenie liter, i je?li chodzi o liter? ?nun?, pisze tak: ?Nun odwr?cone i nun proste:? wierne [neeman] odwr?cone [pokorne], b?dzie ostatecznie wiernym, wyprostowanym.?

Ta wyj?tkowa parsza, lub ta kr?ci?tka ksi?ga (w drugiej opinii Gemary), m?wi o wygnaniu i o odkupieniu, o odej?ciu i o powrocie, o podr??y i o dotarciu do celu. Dlatego te?, sugerowane jest, i? przyczyn? tej sytuacji stanowi?: przewodnictwo Chesed i Gwury. Sugestia ta przychodzi do nas w formie odwr?conych liter ?nun?, z kt?rych jedna z nich wskazuje na mi?osierdzie w formie prostej, a druga na odwr?cone m?stwo, a ich oddzia?ywanie skutkuje zaistnieniem sytuacji: ?wygnanie? (hebr: galut) ? ?I bywa?o, gdy wyrusza?a Arka..? i odkupienie: ?A gdy stawa?? mawia?: ?Wr?? Wiekuisty..?