Paraszat Chukat

Zagadnienie istnienia uzasadnie? dla wype?niania micwot (przykaza?) zajmowa?o wielu komentator?w Tory i ?ydowskich filozof?w, i na ten temat istnia?a zawsze dog??bna dyskusja. Oto pytanie ? czy za wype?nianiem micwot kryj? si? uzasadnienia, czy co? takiego jak przyczyna micwot wog?le istnieje, czy przykazania wype?nia? mamy jedynie dlatego, ?e Tora nam tak nakaza?a?

Przykazanie dotycz?ce post?powania z czerwon? krow? (para aduma) najlepiej ilustruje ow? dyskusj?. Czytamy w naszej parszy ?

?I o?wiadczy? Wiekuisty Moj?eszowi i Aronowi i rzekl: ?Oto ustawa Tory, kt?r? ustanowi? Wiekuisty, m?wi?c: powiedz synom Israela, aby przywiedli do ciebie ja?owic? czerwon?, zdrow?, kt?raby nie mia?a wady, na kt?rejby nie posta?o jarzmo;? (Bamidbar 19:1)

Jak jest powszechnie znane, przykazania dziel? si? na trzy kategorie, zale?nie od rozumienia podstawy micwy: 1. ?Miszpatim? (prawa zasadnicze) ? przykazania, dla kt?rych uzasadnienie jest oczywiste, do takiego stopnia, ?e nawet gdyby nie zosta?y zapisane w Torze, wymagane by?o by przez og?lnoludzk? moralno??, chodzi o micwot takie jak: szacunek dla matki i ojca, zakaz zabijania, zakaz kradzie?y itp. 2. ?Micwot? (nakazy) ? micwot, kt?re r?wnie?, gdyby?my nawet sami o nich nie pomy?leli, przykazane, wyda?yby si? nam sensowne, takie jak: przykazanie u?wiecania ?wi?t, Szabatu, wieszania mezuzy, zak?adania tefilin itp. 3. ?Chukim? (ustawy) ? micwot, co do kt?rych wydaje si?, ?e nie posiadaj? ?adnego sensownego uzasadnienia, i wype?niamy je jedynie dlatego, ?e zosta?y nam przyjazane, jako ?postanowienia kr?lewskie?, tak na przyk?ad jak: szatnez (zakaz?noszenia ubra? uszytych z mieszanki we?ny?i lnu), zakaz krzy?owania gatunk?w, i klasyczny przyk?ad dla prawa pozbawionego logicznego uzasadnienia ? para aduma. Tak wyja?nia Raszi, odno?nie naszej parszy –

?Oto ustawa Tory ? poniewa? Szatan i narody ?wiata kpi? z Izraela, m?wi?c: ?Co to za przykazanie? Jak jest jego pow?d?? (Ci, kt?rzy przygotowuj? para aduma s? przez ni? skalani, a mimo to, oczyszcza ona nieczyste. Jakie jest wyja?nienie tego paradoksu?) Dlatego te? Tora odnios?a si? do tego prawa jako ?Chok? (ustawa), kt?ra ma by? zaakceptowana bez wyja?nienia. Ja to postanowi?em i nie wolno ci tego kwestionowa?? (Raszi Bamidbar 19:2)
Rabin Klonimus Kalman zwraca nasz? uwag? na wewn?trzn? sprzeczno?? zawart? w wersecie: ?Oto ustawa Tory?. Pasuk ten ustanawia prawo dotycz?ce para aduma. S?owo ?oto? wskazuje na co? prostego, oczywistego, jasnego jak w sytuacji ?kiedy wskazujemy na co? palcem?- ?poprzez gest ten m?wimy ?o to mi chodzi?, ?to w?a?nie chc??, to znaczy jest to sytuacja, w kt?rej zrozumia?e jest, na co wskazujemy. Z przeciwnej strony znajduje si? micwa para aduma, o kt?rej Tora pisze, i? jest to ?ustawa?, to znaczy nakaz z g?ry, dla kt?rego nie znajdziemy zrozumienia, co?, co nie przyjdzie do nas w bezpo?rednim kontakcie i do czego nie mo?na wyci?gn?c palca i wskaza? ?to?.

Micwa para aduma to? ?ustawa? ca?kowita, nie jest mo?liwe jej zrozumienie, dlatego te? Talmud komentuj?c werset m?wi?cy o para aduma, koncentruje si? g??wnie na paradoksie ?oczyszcza nieczystych i kala czystych?.

Z drugiej jednak strony, istnieje ustalona og?lna zasada, m?wi?ca o tym, ?e ka?da micwa z Tory zawiera w sobie elementy wsp?lne dla innych micwot, to znaczy, element, jaki znajdziemy w jednej micwie, znajdziemy tak?e ? w pewnym stopniu ? w innych przykazaniach Tory. Jest to jeden z trzynastu wymiar?w, jakie charakteryzuj? Tor? (patrz sidur Lauder strona 40), m?wi?cy o tym, ?e: ?Je?li prawo zosta?o zawarte w danej klasie i nast?pnie zosta?o wyszczeg?lnione na rzecz pewnej specyfikacji, specyfikacja ta ma zastosowanie nie tylko dla tego poszczeg?lnego prawa, ale i do ca?ej klasy.? (Kritut 2b i w innych miejsach Talmudu)

Innymi s?owy, ten sam element pozornego-braku-sensu jaki zawiera si? w micwie para aduma, winien wyst?powa? r?wnie? w przykazaniach ?logicznie sensownych?.

Rabin Klonimus Kalman wyci?ga na podstawie tych rozwa?a? wa?n? zasad? dla rozumienia Tory, m?wi?c? o tym, ?e nawet je?li istnieje jakie? rozumienie uzasadnienia dla micwy, nie oznacza to, ?e to rozumienie jest sko?czone, doskona?e, i ?e zawsze istnieje jakie? dodatkowe uzasadnienie, kt?rego nie dostrzegamy.

I tak wi?c, w ka?dej micwie znajdowa? si? b?d? zawsze dwie cz??ci: jedna ? widoczna, zrozumia?a i cz??? druga ? ukryta, do kt?rej nigdy nie b?dziemy mie? dost?pu. Dlatego te?, nale?y wype?nia? zar?wno micwot, kt?re posiadaj? zrozumia?y sens, jak i ?kr?lewskie postanowienia?; tak bowiem przykaza? nam Haszem.

Innymi s?owy, we wszystkich micwot, tak?e tych zdefiniowanych jako ?miszpatim? (prawa zasadnicze) , kt?rych sens jest znany i zrozumia?y, znajduje si? aspekt ?hok? (ustawa), nie znany nam.
Dow?d na ow? tez? znajduje Rabin Klonimus Kalman w opowie?ci Gemary na temat Kr?la Salomona ? najm?drzejszego ze wszystkich ludzi ? i jego przesadnej pewno?ci siebie –

?R.?Izaak rzek?:?Kiedy?Salomon?po?lubi? c?rk??faraona, z Niebios zst?pi??Gabriel i?wsadzi??trzcin??do morza, wok?? kt?rej zgromadzi? si? piasek tworz?c nasyp, na kt?rym zbudowano wielkie miasto?Rzym. R. Izaak powiedzia? tak?e: Dlaczego niekt?re z przyczyn biblijnych praw nie zosta?y ujawnione? ? Poniewa? w dw?ch wersetach ujawnione zosta?y przyczyny i spowodowa?y one upadek najwi?kszego na tym ?wiecie [Salomona]. Napisane jest tak: ?I niechaj nie mno?y sobie ?on, aby nie odwr?ci?o si? serce jego…? (Dwarim 17:17), na co odpowiedzia? Salomon: ?B?d? mno?y? sobie ?ony, ale nie pozwol? by moje serce si? zdeprawowa?o.? Jednak czytamy: ?Kiedy Salomon zestarza? si?, ?ony zwr?ci?y jego serce ku bogom obcym? (I Ksi?ga Kr?lewska, 11:1) Zn?w napisane jest: ?Tylko niech nie mno?y sobie konie? (aby nie zach?ci? ludzi do powrotu do Egiptu, wielkiego targu koni. Dwarim 17:16). W zwi?zku z czym Salomon odpowiedzia?: ?Ja pomno?? swoje konie, jednak nie spowoduj?, ?e Izrael wr?ci do Egiptu.? Jednak czytamy: ?Wywo?ono i sprowadzano z Musri rydwan za sze??set srebrnik?w? (Izraelici udali si? do Egiptu i tam prowadzili handel. I Ksi?ga Kr?lewska, 10:29). (Sanhedrin 21b)

Innymi s?owy, nawet znaj?c przyczyn? stoj?c? za postanowieniem, jak w przypadku tych dw?ch praw, kiedy Tora wyra?nie wyja?ni?a o co chodzi, Salomon nie obawia? si? problem?w zwi?zanych z ich z?amaniem (tj. deprawacja serca przez kobiety lub powr?t ludu do Egiptu w zwi?zku z rozpocz?ciem handlu ko?mi), i st?d jego upadek, poniewa? nie by? on ?wiadom, ?e istniej? inne, ukryte przyczyny dla tych zakaz?w, na poziomie zbyt wysokim dla zrozumienia cz?owieka, nawet dla najm?drzejszego cz?owieka na ziemi.