Paraszat Mikec

Ksi?ga Tory charakteryzuje si? tendencj? zwan? personifikacj? ? przypisywaniem ludzkich w?a?ciwo?ci nie ludzkim zjawiskom, stworzeniom. Tak na przyk?ad jest z anio?ami, kt?rych relacje z Haszem, a tak?e z ziemi?, opisuje Tora w kategoriach zachowania cz?owieka.

Tora odnosi si? do ziemi Izraela tak jakby by?a ona czym? ?ywym, i tak j? opisuje.

Jest na to w Torze wiele przyk?ad?w.

Cz?owiek je, ziemia Izraela je ? ??Ziemia to po?eraj?ca mieszka?c?w swoich.? (Bamidbar 13:32)

Cz?owiek pije, ziemia Izraela pije ? ?Od deszczu nieba napawa si? wod?? (Dwarim 11:11)

Cz?owiek wyrzuca, ziemia Izraela wyrzuca ? ?Aby nie wyrzuci?a i was ziemia, gdyby?cie j? skalali, jak wyrzuci?a lud, co przed wami.? (Wajikra 18:28)

Ziemia Izraela karmi ? ?..i karmi? go miodem z g?azu, a oliw? ze ska?y krzemiennej.? (Dwarim 32: 13)

I wiele innych przyk?ad?w.

Ziemi Izraela przypisywane s? r?wnie? cz??ci cia?a jak u cz?owieka.

G?owa ? ?…pocz?tek (w oryginale hebrajskim ?rosz? ? g?owa) py?u na ziemi.?

Oko ? ?I zakryje oko ziemi? (Szemot 10:5), oraz: ??oto zakry? widnokr?g (w oryginale hebrajskim ? ?ajin? ? oko) ziemi.? (Bamidbar 22:6)

Paszcza (buzia) ? ?…b?d? z ziemi, kt?ra otworzy?a paszcz? swoj?.? (Bereszit 4:11) oraz: ?I otworzy?a ziemia paszcz? swoj?? (Bamidbar 16:32).

Ramiona ? ?A u do?u ramiona wieczne? (Dwarim 33:27)

R?ce ? ?bo ziemia oto przestronna przed nimi (w oryginale hebrajskim: ?rahawat jadaim? = szeroko rozpostarte r?ce) (Bereszit 34:21) oraz: ?i ziemi? przestronn? (rahahawat jadaim)? (Ksi?ga S?dzi?w 18:10)

A nawet p?pek: ?Oto jacy? ludzie zst?puj? od strony P?pka Ziemi? (Ksi?ga S?dzi?w 9: 37) oraz: ?a mieszka w p?pku ziemi? (Ezechiel 38:12).

Podobnie Midrasz (Kohelet 1:4), w komentarzu do wersetu ?…A ziemia trwa po wszystkie czasy? (Kohelet 1:4), wypisuje wszystkie r??ne por?wnania.

W parszy na ten tydzie? znajdziemy wyj?tkowy przyk?ad personifikacji ziemi. Josef oskar?a swych braci:

?…i rzek? do nich:? Wy?cie szpiedzy; by wypatrywa? s?abo?ci tej ziemi, przybyli?cie!? (Bereszit 42:9), i zn?w ? ?Ale on rzek? do nich: ?Nie, bo nago?? tej ziemi przybyli?cie wypatrywa?.? (Bereszit 42:12).

Ziemia, potrafi by? wi?c r?wnie? naga.

 

**

Podobnie do tego jakimi por?wnaniami odnosi si? Tora do ziemi, Tora odno?ci si? r?wnie? do opis?w Haszem. Stw?rcy przypisywane jest wiele ludzkich cech, a tak?e podobnych do cz?owieka dzia?a?.

Przyk?adem na to s? na przyk?ad opisy stanu ducha Haszem: Haszem si? gniewa,raduje si?, odpoczywa, ?a?uje, i in (nie b?dziemy tu wymienia? przyk?adowych cytat?w).

Tora przypisuje Haszem r?wnie? posiadanie ludzkich cz??ci cia?a: r?ka Haszem, palec Boga, itp.

Podobnie jest z podobnymi cz?owieku dzia?aniami ? Haszem widzi, patrzy, przychodzi, odchodzi, siedzi, stoi, i wiele innych przyk?ad?w.

Pie?? nad Pie?niami, to ksi?ga Tory, wyj?tkowa je?li chodzi o opisywan? przez nas tendencj?. G??wny bohater Szir Ha Szirim (Pie?ni nad Pie?niami) ? oblubieniec ? uwa?any jest przez wi?kszo?? komentator?w jako metaforyczny opis ?wi?tego, niech b?dzie b?ogos?awiony. Znajdziemy wi?c tam opis cia?a: ?G?owa jego – najczystsze z?oto,?k?dziory jego w?os?w jak ga??zki palm,?czarne jak kruk.?Oczy jego jak go??bice?nad strumieniami w?d.?Z?by jego wymyte w mleku?spoczywaj? w swej oprawie.??Jego policzki jak balsamiczne grz?dy,?daj?ce wzrost wonnym zio?om.?Jak lilie wargi jego,
kapi?ce mirr? najprzedniejsz?.?R?ce jego jak walce ze z?ota,?wysadzane drogimi kamieniami.
Tors jego – rze?ba z ko?ci s?oniowej,?pokryta szafirami.?Jego nogi – kolumny z bia?ego marmuru,
wsparte na szczeroz?otych podstawach.?Posta? jego [wynios?a] jak Liban wysmuk?a jak cedry.
Usta jego przes?odkie?i ca?y jest pe?en powabu.?Taki jest mi?y m?j, taki jest przyjaciel m?j,
c?rki jerozolimskie!? (Pie?? nad Pie?niami 5: 11-16).

Jak mo?na personifikowa? Haszem, czyst? duchowo??, duchowo?? na wysoko?ciach, ponad wszystkimi? Jak mo?liwe jest przypisywa? ludzki spos?b dzia?ania, cz??ci cia?a, Bytowi do kt?rego nie mamy dost?pu, w sensie perspecji, poznania?

Temat ten poruszony zosta? obszernie przez Rambama w pierwszej cz??ci jego dzie?a ?More Newuhim? (Przewodnik B??dz?cych), a tak?e wielu my?licieli przed i po Rambamie zajmowa?o si? t? kwesti?. Og?lnie Rambam uwa?a? i? opisy personifikuj?ce to ?po?yczone nazwy?, b?d? te? ?po?yczone przymiotniki? i ?wi?temu, niech b?dzie b?ogos?awiony, Tora nie przypisuje tak naprawd? posiadania ludzkich stan?w duszy lub wykonywania dzia?a? o ludzkim charakterze.

Rabin Remu, pod??aj?c za ide? Rambama, idzie dalej i twierdzi, i? wolno opisywa? Haszem w kategoriach ludziego dzia?ania, stan?w ducha, itp, lecz jedynie kiedy dotyczy to poziomu duchowego. Remu wyja?nia sekret tego zabiegu ?

Znamy cz??ci naszego ludzkiego cia?a. Cz??ci cia?a odpowiadaj? ?cz??ciom? duszy, w ten spos?b i? ka?da cz??? cia?a i charakterystyczna dla niej funkcja, wprawiane s? w dzia?anie poprzez owe cz??ci duszy.? Ujmuj?c to dok?adniej w s?owa ? cz??ci cia?a ustawione s? wzgl?dem siebie na podstawie uk?adu cz??ci duszy. Dusza posiada sw? duchow? form? i na podstawie owej formy, uporz?dkowane s? cz??ci cia?a.

Forma duszy to wymiar mikro cz?owieka.

Cia?o to wymiar makro.

?wi?ty, niech b?dzie b?ogos?awiony, to dusza ca?ego ?wiata.? Jest On dusz? o?ywiaj?c? ca?e istnienie.

?wiat fizyczny to w pewnym sensie ?organ? Haszem, poprzez kt?ry, ?wi?ty, niech b?dzie b?ogos?awiony, ujawnia si? i odzia?ywuje. Podobnie jak dusza cz?owieka, ujawniaj?ca si? i oddzia?owuj?ca na ?wiat poprzez swe organy cia?a. ?B?g jest dusz? ?wiata, tak jak dusza cz?owieka w jego ciele? ? tak uwa?a Rabin Remu.

Forma duszy i cia?a cz?owieka, ukszta?towane s? na podstawie og?lnej formy ?wiata. Dlatego te?, dotyczy to r?wnie? formy Haszem, dusza i cia?o cz?owieka powsta?y na podstawie ?duszy ?wiata?.

Tak wypowiada si? Remu w swej ksi?dze ?Torat Haolam? (nieco zmieni?em s?owa cytatu, by jego sens sta? si? jasny):

?Poniewa? cz?owiek nazywany jest ?ma?ym ?wiatem?, na podstawie formy ?wielkiego ?wiata? i jego przyw?dcy ? kt?rym jest B?g, i tak powiedziane jest w opisie stworzenia cz?owieka: ?I uczy?my cz?owieka na obraz Nasz? ——- ?wiat w swym og?le jest matryc? cz?owieka…i kszta?t cz?owieka i jego cz??ci s? na podobie?stwo ?wiata i jego cz??ci…a dusza kt?ra w cz?owieku na podobie?stwo Boskiej…?

Tak przy okazji, Rabin Remu wyja?nia, i? w zwi?zku z powy?szym, cz?owiek zobowi?zany jest do dbania o zdrowie i czysto?? swego cia?a, podobnie jak ?zdrowie? i czysto?? ?rodowiska w kt?rym ?yje ? poniewa? i cia?o i ?rodowisko to? ?organy? ?wi?tego, niech b?dzie b?ogos?awiony.

Tak rozumie Remu s?owa Midrasza:

?Rzek? Rabin Bricha w imieniu Rabina Szimona ben Lakisz: ?Wszystko co Haszem stworzy? w cz?owieku ? stworzy? na ziemi? (Midrasz Raba Kohelet 1:9)

Podobnie wi?c jak dusza, kt?ra ?wype?nia? cia?o cz?owieka, to znaczy, o?ywia to cia?o i podtrzymuje przy ?yciu, tak ?wi?ty, niech b?dzie b?ogos?awiony, o?ywa i podtrzymuje przy ?yciu ?wiat, uniwersum, jako, ?e: ?Ca?a ziemia pe?na jest Jego chwa?y? (Izajasz, 6:3).

Zgodnie z owym za?o?eniem, mo?emy rozumie? ?cz??ci? cia?a przypisywane Haszem, jako form? analogiczn? do element?w w naszym ?wiecie.

W ten spos?b wyja?nia Remu ?cz??ci cia?a? opisywane w Pie?ni nad Pie?niami ?

(przytocz? tu kilka por?wna?, bez dok?adnego ich wyja?niania)

Napisane jest w Szir HaSzirim ? ?Jego nogi – kolumny z bia?ego marmuru? (5:15)

?Jego nogi? ? sze?? cz??ci ?wiata (p??noc, po?udnie, wsch?d, zach?d, g?ra, d??).

?Wsparte na szczeroz?otych podstawach? (Szir Haszirim 5:15)

?szczeroz?otych podstawach? ? chodzi o s?owa Tory. ?wiat wsparty jest na s?owach Tory.

?G?owa jego – najczystsze z?oto,?k?dziory jego w?os?w jak ga??zki palm,
czarne jak kruk.? (Szir Haszirim 5:11)

?g?owa jego? ? niebo.

?najczystsze z?oto? ? chodzi o cia?a niebieskie, jak s?o?ce, ksi??yc, gwiazdy.

?k?dziory jego w?os?w jak ga??zki palm,?czarne jak kruk? ? ciemna materia w kosmosie.
?Oczy jego jak go??bice?nad strumieniami w?d.?Z?by jego wymyte w mleku?spoczywaj? w swej oprawie.?? (Szir HaSzirim 5:12)

?Oczy jego? ? siedem planet. Prorok Zachariasz tak ujmuje to w s?owa: ?Siedem owych [lamp] to oczy Pana, kt?re przypatruj? si? ca?ej ziemi” (Zachariasz 4:10)

?Jego policzki jak balsamiczne grz?dy? (Szir HaSzirim 5:13)

?policzki? ? anio?y. Anio?y nazywane s? r?wnie? ?twarz? Haszem?.

?R?ce jego jak walce ze z?ota? (Szir HaSzirim 5:14)

?r?ce? ? wys?annicy Haszem, oddzia?owuj?cy na tym ?wiecie.

I wiele innych podobnych przyk?ad?w.

Znajdziemy tam rownie? por?wnania og?lnej postaci ?

?Posta? jego [wynios?a] jak Liban,?wysmuk?a jak cedry.?? (Szir HaSzirim 5:15)

?Liban? ? chodzi o nasz, ziemski ?wiat, w nim nale?y dokona? naprawy.

?cedry? ? zosta?y zasadzone u progu stworzenia ?wiata, jak napisane jest w Ksi?dze Psalm?w: ?cedry Libanu, kt?re zasadzi?? (Tehilim 104:16)

A tak?e ??I ca?y jest pe?en powabu.?Taki jest mi?y m?j, taki jest przyjaciel m?j? (Szir HaSzirim 5:16)

Wszystko jest dobre i perfekcyjne, jak powiedziane jest przy okazji stworzenia ?wiata ? ?I obejrza? B?g wszystko co uczyni?, i oto by?o bardzo dobre.? (Bereszit 1:31)

Jedynie co niejasne mo?e by? dla nas jest, wspominana wcze?niej przez nas ?nago?? ziemi?, por?wnaniem czego mo?e ona by??? Pozostawimy t? kwesti? indywidualnemu namys?owi czytelnika.

(Na podstawie ?Torat Haolam?, autorstwa Rabina Remu, cz??? 2, rozdzia? 2).