Powaga oszustwa

?Nie oszukujcie jeden drugiego?, m?wi parsza; i natychmiast dodaje, zaznaczaj?c sk?d pochodzi to przykazanie: ?Bom ja Wiekuisty, B?g wasz!?

Koncepcja oszustwa w Torze jest bardzo szeroka ? dotyka ona ?ydowskiej moralno?ci, w r??nych jej przejawach, obejmuje oszustwo dobrowolne lub nie, z premedytacj? czy te? nie, oszustwo ma miejsce nawet je?li nie chodzi o fa?szowanie rzeczywisto?ci.

Oszukiwanie innych oznacza dla Tory, wszystkie sytuacje gdzie kto? korzysta z faktu, i? drugi cz?owiek nie posiada wiedzy lub pewno?ci w danej tematyce, wywiera wi?c na niego wp?yw, materialny, moralny lub duchowy.

Talmud precyzuje ?w temat, ostrzegaj?c, i? dla tych kt?rzy szli w swym ?yciu z?? drog?, a nast?pnie ?a?owali tego i skierowali si? na dobr? drog?, zakaz oszustwa bli?nich s?u?y im jako ich ochrona i zabrania si? przypominanie takim osobom, jak zachowywali si? wcze?niej. Nie powinni?my przypomina? osobom, kt?re dokona?y konwersji o ich statusie; zabronione jest te? odnosi? czyje? nieszcz??cia do zachowania tej osoby (wi?za? jedno z drugim), wzmacniaj?c jego cierpienie.

Uczeni w Torze rabini zbudowali wok?? Tory twierdz?, kt?ra rozszerza ograniczenia Tory, zabezpieczaj?c w ten spos?b przed mo?liwo?ci? spotkania cz?owieka z przewinieniem. W kontek?cie naszej parszy, Tora daje nam ostrze?enie, zalecaj?c by by? ostro?nym kiedy dajemy komu? rady: nawet je?li p?ynie to z dobrych intencji. Nieodpowiedzialne dawanie rad, kt?re oka?e si? mylne lub prowadzi do z?ej drogi, to droga do oszustwa.

Istnieje tylko jeden wyj?tek, w kt?rym Rabini dozwalaj? na pewnego rodzaju oszustwo. ?Cz?owiek nie mo?e by? jak kamie?, kt?ry nie porusza si?, gdy kto? inny jest atakowany?, t?umaczy Talmud, pr?buj?c usprawiedliwi? osob?, kt?ra b?d?c oszukana, zachowa?a si? ten sam spos?b wobec tego, kto j? oszuka?. Zemstwa, chocia? instynktowna, jest ?ci?le zakazana w Torze. Jednak nie w przypadku, kiedy kto? pr?buje uwolni? si? od krzywd, wyrz?dzonych mu przez kogo? innego, odpowiadaj?c na to podobnym zachowaniem, na tym samym poziomie, lecz bez rozlewu krwi. Nawet je?li uczeni w Torze rabini nie polecaj? tego typu zachowa?, staraj? si? je zrozumie? i usprawiedliwi?.

Tora ustanawia, ?e kiedy ?yd znajdzie si? w potrzebie i zwraca si? do kogo?, kto jest w lepszej sytuacji, osoba w lepszej sytuacji nie mo?e wykorzysta? osoby w potrzebie: nale?y da? osobie potrzebuj?cej wsparcie w postaci cedaki, i nie zbija? na nim interesu w postaci procent?w od po?yczki itp.

Jak ustanowione jest przez r??ne prawodastwa na ?wiecie, oszukiwanie nie-?yda jest r?wnie powa?ne jak oszukiwanie ?yda i oba przypadki s? tak samo na naganne.