?Kaszrut w Polsce ma by? ?ywy? ? artyku? z portalu informacyjnego Hamodia

21/05/2012

Po bezprecedensowym czterodniowym seminarium na temat praw kaszrutu zorganizowanym w Krakowie przez organizacj? Szawei Izrael, 17 polskich ?yd?w, rozpocz??o kurs na nadzorc?w kaszrutu (hebr: meszgijach); seminarium to by?o pierwszym tego typu wydarzeniem, maj?cym miejsce na ziemiach polskich od czasu Holocaustu. W owym prze?omowym seminarium uczestniczy?o 40 student?w, co stanowi dow?d, ?e polskie ?ydostwo zdecydowanie wraca na aren? dziejow?.

Zaginieni ?ydzi

Polska spo?eczno?? ??ydowska, licz?ca w 1939 roku oko?o trzech milion?w ?yd?w, stanowi?a najwi?ksz? spo?eczno?? ?ydowsk? w Europie przed drug? wojn? ?wiatow?. Ponad 90 procent zosta?o zamordowanych przez nazist?w w czasie Holokaustu. Wi?kszo?? z 300.000 ocala?ych wyemigrowa?o do Ameryki P??nocnej, Anglii, czy Izraela, pozostawiaj?c za sob? wielkie polskie cmentarzysko.

Z pi??dziesi?ciu tysi?cy, kt?rzy pozostali w Polsce, wielu opu?ci?o judaizm lub ukry?o go ze strachu przed konsekwencjami, jakie mog?y dotkn?? ich ze strony swoich s?siad?w innowierc?w i przyw?dc?w komunistycznych ? jednych i drugich antysemickich. Wi?kszo?? dzieci tych pozosta?ych ?yd?w ca?kowicie zasymilowa?o si? w polskim spo?ecze?stwie, w wielu natomiast przypadkach ludzie ci nawet nie wiedzieli o swoich ?ydowskich korzeniach.

Nie byli oni jedynymi ?ydami jacy rozp?yn?li si? w polskim narodzie. W czasie Holocaustu, setki polskich ?yd?w odda?o swoje dzieci do katolickich sieroci?c?w lub nie?ydowskich s?siad?w, maj?c nadziej? na odzyskanie ich po powrocie po wojnie. Niestety, zdecydowana wi?kszo?? nigdy nie wr?ci?a.? W roku 1946 naczelny rabin Izraela Icchak Halevy Herzog, ?niech pami?? o nim b?dzie b?ogos?awie?stwem, spotka? si? z papie?em Piusem XII i przedstawi? mu list? dziesi?ciu tysi?cy ?ydowskich dzieci, o kt?rych wiadomo by?o, ?e znajduj? si? pod auspicjami Ko?cio?a katolickiego w ca?ej Europie.

Lista ta stanowi?a jedynie wierzcho?ek g?ry lodowej, istnia?o znacznie wi?cej dzieci, kt?rych nazwiska pozostaj? nieznane. Mimo, ?e rabin Herzog za??da?, by dzieci te zwr?cone zosta?u do narodu ?ydowskiego, papie? stanowczo odm?wi?, opieraj?c swoj? decyzj? na chrze?cija?skiej zasadzie, ?e ?yd raz ochrzczony, nigdy nie mo?e powr?ci? do swej rodzinnej wiary. Znany ?ydowski historyk, rabin Berel Wein wspomina o tym, jak rabin Herzog opowiada? ow? histori? grupie ?ydowskich student?w w Chicago, nied?ugo po korespondencji z papie?em; opowiadaj?c spu?ci? g?ow? i zala? si? gorzkimi ?zami. “Oni na zawsze utraconi s? dla narodu ?ydowskiego”, powiedzia?.

Dzi? oko?o 4.000 ?yd?w zarejestrowanych jest jako mieszkaj?cy w Polsce, ale wed?ug r??nych szacunk?w, mo?emy swobodnie powi?kszy? ow? liczb? trzykrotnie. Dzieci te mog?yby by? ca?kowicie utracone dla narodu ?ydowskiego. Na szcz??cie w ci?gu ostatnich kilku dekad, setki Polak?w, kt?rzy zostali wychowani jako katolicy odnale?li swoje ?ydowskie korzenie i aktywnie poszukuj? wi?kszego zaanga?owania si? w judaizm. Obie te grupy zosta?y zbiorowo nazwane jako “Zaginieni ?ydzi w Polsce”.

Wyj?? z Szafy

Istnieje wiele znanych historii “zaginionych ?yd?w” powracaj?cych do swych korzeni. Chyba najbardziej znan? jest historia Pinchasa, oficjalnie znanego jako Pawe?.

Pinchas by? kiedy? neo-nazist?, kt?ry nienawidzi? ?yd?w , do czasu kiedy on i jego ?ona dowiedzieli si?, ?e obaj s? pochodzenia ?ydowskiego. Ich rodzice ukrywali to przed nimi przez ca?e ?ycie. Wsp?lnie zostali baalei tszuwa (tymi, kt?rzy powracaj? do wiary ?ydowskiej), a obecnie wychowuj? sw? rodzin? w chasydzkim stylu ?ycia w Warszawie. Pinchas pracuje jako maszgiach w wielu miejscowych fabrykach ?ywno?ci i szkoli? si? szochet (rytualny rze?nik).

Innym przyk?adem jest Jakow Wexler, by?y ksi?dz katolicki i profesor teologii w Lublinie. Po ?mierci m??a, matka Wexler wyzna?a, ?e ??nie jest jego biologiczn? matk?. Jego rodzona matka odda?a go jej zanim zgin??a w Holokau?cie, a on wychowany zosta? jako katolik. W ?rednim wieku zrobi? alij? i zacz?? ?wi?towa? Szabat i trzyma? koszer.

“Setki ludzi w ca?ej Polsce ca?y czas dokonuj? ponownych odkry?”, powiedzia? Michael Freund, za?o?yciel i dyrektor Szawei Izrael, organizacji non-profit, kt?rej celem jest wzmocnienie wi?zi mi?dzy narodem ?ydowskim i Izraelem, a zasymilowanymi potomkami ?yd?w na ca?ym ?wiecie. “W Polsce, ?u?wiadomienie sobie, ?e ?jest si? ?ydem, stanowi dla wielu wstrz?s do g??bi ich istnienia i prowadzi ich do podj?cia wyprawy, maj?cej na celu odzyskanie swojego dziedzictwa” powiedzia? Freund.

Istnieje realna potrzeba by wspom?c owe odrodzenie. Fenomen polskich “zaginionych ?yd?w” to tylko jeden z wielu przyk?ad?w zasymilowanych spo?eczno?ci ?ydowskich na ca?ym ?wiecie, staraj?cych si? ponownie przy??czy? do swego dziedzictwa. Organizacja Szawei Izrael jest aktualnie aktywna w dziewi?ciu krajach i zapewnia pomoc r??nym wsp?lnotom, takim jak Bnei Menasze z Indii; Bnei Anousim [“Dzieci Maranos”] z Hiszpanii, Portugalii i Ameryki Po?udniowej, ?ydzi Subotnicy z Rosji , gmina ?ydowska z Kaifeng w Chinach.

“Naszym celem nie jest przekona? zaginionych ?yd?w do zrobienia konwersji lub dokonania aliji” m?wi Freund. “Chcemy po prostu wzmocni? ich zwi?zek z ?ydowskim dziedzictwem. W przypadkach, gdy niekt?rzy z nich pragn? powr?ci? do judaizmu, pomagamy im skontaktowa? si? z wiarygodnym beit dinem (s?dem rabinicznym), ale podkre?lamy, ?e judaizm nie jest religi? misyjn?.

?Beis din Haraw Nissim Karlitz, szlita, w Bnei Brak jest jednym z s?d?w rabinicznych, najcz??ciej konsultowanych przez Szawei Izrael. Pomimo, ?e w wielu przypadkach polscy ?zaginieni ?ydzi? s? w pe?ni ?ydami, cz?sto konieczne jest by konwertowali si? oni l?chumra, z powodu braku dokumentacji. Je?li jest to mo?liwe, Szawei Israel pomaga indywidualnym osobom znale?? dokumenty niezb?dne do udowodnienia swego ?ydowskiego pochodzenia.

Siedem lat temu, rabin Michael Schudrich, obecnie naczelny rabin Polski, skontaktowa? si? z Michaelem ?Freundem, by ten pom?g? mu w poszukiwaniach rabina dla rozwijaj?cej si? spo?eczno?ci baal tszuwa w Krakowie. “Nikt z nas nie ?udzi si?, ?e polskie ?ydostwo powr?ci do swej dawnej ?wietno?ci, ale czy si? nam to podoba czy nie, nadal mieszkaj? tam ?ydzi, i podobnie ?jak ?ydzi na ca?ym ?wiecie, potrzebuj? podstawowej infrastruktury koniecznej dla utrzymania stylu ?ycia zgodnego z Tor?. Nie mo?emy si? odwr?ci? do nich plecami ” ? powiedzia? Freund. “Oni s? ofiarami Holokaustu. Najs?odsz? zemst? za to, co zosta?o zrobione nam w Polsce jest przywr?cenie jak najwi?kszej ilo?ci naszych ludzi [jak to tylko mo?liwe] do judaizmu “.

Od tamtego czasu organizacja Szawei Izrael ?ci?gn??a rabin?w do Krakowa i Katowic, a ponadto prze?o?y?a na j?zyk polski wiele sidur?w i sfarim (ksi??ek), a nawet opublikowa?a pierwszy s?ownik polsko-jidysz od czas?w wojny.

“Ogrom pracy jaki Michael Fruend i Szawei Izrael zainwestowali, w pomoc zaginionym ?ydom w Polsce, w ich powrocie do swoich korzeni jest nie do opisania”- powiedzia? Naczelny Rabin Schudrich , i doda? z emocj? w g?osie – “On jest moim bohaterem!”

Naczelny Rabin Krakowa Boaz Pash pochodzi z Jerozolimy i pracuje dla Szawei Izraela od ponad dziesi?ciu lat; zanim przyjecha? do Krakowa, by? rabinem w Kijowie, Brazylii i Portugalii. “Spo?eczno?ci te licz? sobie setki lat,” powiedzia?. “Zawsze by? w tych miastach minjan, jednak szersza spo?eczno?? by?a na etapie znikania. Teraz ludzie chc? powr?ci?, i dzi?ki B-gu, zacz?li?my odm?adza? ?ydowskie ?ycie spo?eczne . “Dzi?, kilkadziesi?t krakowskich ?yd?w sta?o si? bardziej religijnych”.

Koszerny Krak?w

Szawei Izrael wraz z rabinem Schudrichem, zorganizowa?o cztero-dniow? mini-jesziw? w temacie praw dotycz?cych kaszrutu. Seminarium prowadzone by?o przez miejscowych rabin?w i rabina Dov Landau, lidera chasyd?w Gerer, ucz?cego w jesziwie ?SFAS EMES w Jerozolimie, i pe?ni?cego funkcj? starszego? nadzorcy kaszrutu w Chug Chasam Sofer z Bnei Brak.

“Chodzi?o o to, aby pom?c im zintegrowa? idee dotycz?ce kaszrutu, o kt?rych nigdy nie s?yszeli? ? wyja?ni? Rabin Pasz. “Oni mog? studiowa? Kicur Szulchan Aruch, na temat tego, co je??, ?ale nigdy nie widzieli nadzorowania kaszrutu w praktyce. Cztery dni nie jest wystarczaj?cym czasem na to, ?eby si? wszystkiego nauczy?, dopiero zaczynamy. Je?li 55 os?b rzeczywi?cie wzi??o udzia? w tym seminarium, mo?na sobie wyobrazi? ile tak naprawd? os?b, chcia?o wzi?? w nim udzia?, ale nie dosta?o urlopu. Oznacza to, ?e istnieje naprawd? du?e zainteresowanie tym, co oferujemy.?

Siedemnastu uczestnik?w mini-jesziwy posz?o w swym zainteresowaniu krok dalej, szkol?c si? w kierunku otrzymania certyfikatu ?meszgijacha?. Potrzeba na dodatkowych nadzorc?w kaszrutu w Polsce wzros?a ostatnio z powodu wielu czynnik?w. Po pierwsze, istnieje coraz wi?ksze zapotrzebowanie na lokalne zasoby koszernej ?ywno?ci, ?konieczne by zaspokoi? potrzeby rosn?cej spo?eczno?ci baalei tszuwa. Po drugie, przez Polsk? przewija si? ka?dego roku tysi?ce ?ydowskich turyst?w z zagranicy, z kt?rych wielu potrzebuje koszernego jedzenia.

Oko?o 8.000 os?b przyje?d?a ka?dego roku na jorcajt Rebe Elimelecha z Le?ajska, niech pami?? o nim b?dzie b?ogos?awie?stwem, i blisko 30.000 uczni?w odwiedzi w tym roku Polsk? pod auspicjami Izraelskiego Ministerstwa Edukacji, istnieje ponadto wiele innych wycieczek. Hotel Marriott w Warszawie jest ju? koszerny, pod haszgach? rabina Schudricha!

Wreszcie, co najwa?niejsze, coraz wi?cej polskich produkt?w ?ywno?ciowych eksportowanych jest na ca?y ?wiat, ze wzgl?du na ich niski koszt i wysok? jako??. Polska staje si? r?wnie? wa?nym o?rodkiem szchita (rytualnego uboju) dla ?wiatowych organizacji nadzoruj?cych kaszrut, takich jak Eidah Hachareidis z Jerozolimy oraz Manchester Bejs Din, w zwi?zku z tym, ?e Polska jest jednym z najta?szych kraj?w je?li chodzi o koszta produkcji i pracy w Unii Europejskiej (UE), a mi?so jest tu dobrej jako?ci .

Osadzanie stanowisk ?pracy maszgijach?w miejscowymi ?yd?w jest znacznie bardziej wydajne i godne zaufania ni? wysy?anie do Polski swoich ludzi przez agencje kaszrutowe. “Zamiast wysy?a? maszgichim z zewn?trz, pomy?leli?my, ?e cz?onkowie naszej spo?eczno?ci mog? stanowi? podstawowy nadz?r pod opiek? rabina” ? powiedzia? Rabin Pasz. ?Nie tylko zatrudnianie lokalnych pracownik?w jest bardziej wydajne, ale praca ta dostarcza polskim ?ydom cennych mo?liwo?ci, by mogli oni pracowa? w “koszernych” ?rodowiskach.

?Kiedy osoba staje si? bardziej religijna, kontynuowanie pracy w jej nie-?ydowskim ?rodowisku staje si? bardzo trudne” – m?wi Rabin Pasz. “Staramy si? znale?? im prac? w ?ydowskich miejscach, tak by nie musieli oni p??no ko?czy? prac? w pi?tki lub chodzi? do miejsc, do kt?rych nie chc? chodzi?.” Sam Rabin Schudrich cz?sto wsp??pracuje z ameryka?sk? Orthodox Union (OU) ? agencj? nadzoruj?c? kaszrut, po?wiadczaj?c? haszgachy (certyfikaty koszerno?ci) dla niekt?rych produkt?w lokalnych. “Mamy teraz wi?cej pracy,” powiedzia?. “Je?li istnieje zapotrzebowanie, b?dziemy nadal rozwija? nasze us?ugi kaszrutowe.?