Paraszat Wajechi

A wi?c doszli?my do tego momentu- w tym tygodniu ?egnamy si? z Jakowem, ?egnamy si? z Izraelem ? zar?wno w sensie osobowo?ci jak i ziemi. Raszi komentuje pocz?tek Parszy na ten tydzie?, i pisze, ?e wraz ze ?mierci? Jakowa, Egipcjanie ropoczynaj? knowania, prowadz?ce do naszego zniewolenia. Aby uchroni? nas przed nadchodz?c? ciemno?ci? i by by? dobrym ojcem, Jakow b?ogos?awi ka?dego z syn?w. S? to s?ynne b?ogos?awie?stwa, w tym sensie, i? widzimy poprzez nie, ?e ka?de z plemion posiada dar, kt?rego brak innym. St?d te? ka?de z b?ogos?awie?stw mo?e zosta? w pe?ni zrealizowane jedynie w po??czeniu, z b?ogos?awiestwami pozosta?ych jedenastu plemion.

B?ogos?awie?stwa Szimona i Lewiego wyr??niaj? si?, poniewa? cz??? z nich to przekle?stwo. Odnosz?c si? do masakry braci w Szchem, Jakow m?wi: ?Bo w gniewie swoim zabili m??a. […] Przekl?ty gniew ich, gdy? zawzi?ty, i zapalczywo?? ich, gdy? okrutna.? (Bereszit 49:6,7)Raszi zwraca tu uwag?, na wa?n? lekcj? dla wszystkich i nauczycieli zawart? w tym miejscu ? Jakow przeklina gniew swych syn?w, a nie samych syn?w.

Talmud opowiada o tym, ?e kiedy Rabin Meir n?kany by? przez grup? s?siad?w, kt?rzy dokuczali mu bez ko?ca, modli? si?, by ?B?g okaza? mi?osierdzie tym grzesznikom i zako?czy? ich ?ycie. Bruria, jego ?ona, poprawi?a go. Nie nale?y modli? si? o ?mier? grzesznik?w, lecz raczej o ?mier? ich grzech?w. Rabin Meir zmieni? swoje modlitwy i grzesznicy zmienili swe zachowanie.(Brachot 9b)

Tu jednak Jakow ani nie nazywa swych syn?w grzesznikami, ani nie pot?pia ich dzia?ania. Wcze?niej w Parszy, kiedy Jakow daje Josefowi dodatkow? porcj? ziemi, m?wi, “Ja za? daje ci udzia? jeden wiecej ni? braciom twoim, z tego, co zdob?d? z r?ki Emorejczyka mieczem moim i ?ukiem moim.?(Bereszit 48:22)

Jakow dumnie twierdzi, ?e bra? udzia? w podboju Szchem. Szchem stanowi?o naprawd? niegodziwe miasto, cho? komentatorzy r??ni? si? w swych opiniach co do tego, na czym polega?a specyfika ich grzech?w. Nasi rabini jednog?o?nie zgadzaj? si? co do tego, ?e Szchem zas?u?y?o na sw?j los a gwa?t na Dinie? by? ostatecznym, nieodwracalnym czynem, b?d?cym zapiecz?towaniem wydanego na nich wyroku.

Je?li nie syn?w i nie ich dzia?ania, co wi?c przeklina? Jakow? Przekl?? on ich gniewn? intencj?. Dla uzasadnienia dzia?ania syn?w Jakowa, nie wystarcza? sam fakt, ??e miasto Szchem przypiecz?towa?o sw?j los. Aby ich dzia?ania by?y czyste, ich intencje musia?y by? czyste. Ten, kto w gniewie d??y do sprawiedliwo?ci, szuka poprostu zemsty.

B-g nie interesuje si? ?wiatem, w kt?rym ka?dy jest usprawiedliwiony w swych dzia?aniach, lecz dzia?a w nienawi?ci lub nawet jedynie z powodu braku mi?o?ci. Sprawiedliwo?? jest niezb?dnym fundamentem spo?ecze?stwa, ale to tylko fundament. Kiedy Lewi i Szimon zmasakrowali Szchem zrobili to z powodu tego, co uczyniono ich siostrze i ich rodzinie, a nie dlatego, i? zosta?a splamiona moralno?? i zosta? pope?niony grzech wobec B-ga.

Chofec Chaim wymienia sze?? warunk?w niezb?dnych do relacjonowania negatywnych informacji o osobie trzeciej, tak by zapobiec szkodom jakie mog? dotkn?? s?uchacza. Ostatnim ?warunkiem jest to, by nie mo?na by?o mie? satysfakcji z owego relacjonowania. Je?li ?moj? intencj? dokonania komu? szkody, nawet je?li pow?d ten jest uzasadniony, jest uzyskanie osobistej satysfakcji, stanowi to grzech.

W tym tygodniu, kiedy Jakow przeklina gniew swych syn?w t?umaczy im, ?e jedynym prawid?owym dzia?aniem jest b?aganie o to, by by? w pe?ni cz?owiekiem. Wykonanie odpowiedniego dzia?ania nie jest synonimem s?usznego post?powania. Aby dzia?a? sprawiedliwie na tym ?wiecie i doprowadzi? innych do sprawiedliwych czyn?w, moje dzia?ania musz? by? motywowane prawdziwym pragnieniem, by zrobi? to, co jest dobre dla wszystkich, a nie tylko to, co jest zgodne ze mn?. Gniew nie jest w?a?ciw? motywacj?, ostatecznie doprowadzi on do? rozproszenia Izraela w?r?d narod?w, dokladnie tak jak Lewi i Szimon rozproszeni zostali po terenie Izraela.

Szabat Szalom,

Z mi?o?ci?, Yehoshua