Paraszat Szlach

Przewinienie dokonane z dobr? intencj?.037

?Przewinienie dokonane z dobr? intencj? jest lepsze ni? przykazanie wype?nione ze z?? intencj?.? (Nazir 23b)

Co to takiego ?przewinienie dokonane z dobr? intencj???

*

Wszystkim nam znana jest historia o tym jak Moj?esz wysy?a szpieg?w, by zbadali oni Ziemi? Izraela.
Szpiedzy wracaj? i rzucaj? oszczerstwa na temat Ziemi Izraela, strasz?c lud opowie?ciami o tym jak gro?ni s? mieszka?cy tej ziemi. Jedynie dw?jka szpieg?w ? Jehoszua ben Nun i Kaleb ben Jefune ? pr?buj? przekona? lud do tego, by pos?ucha? g?osu Haszem i wszed? do Ziemi Kanaan.

Jehoszua i Keleb przekonuj? lud Izraela mi?dzy innymi takimi s?owami:

?Tylko Wiekuistemu nie b?d?cie przekorni, a ludu owej ziemi nie b?jcie si?, bo straw? oni nasz?; odst?pi? cie? ich od nich, a Wiekuisty z nami: nie obawiajcie? si? ich!? (Bamidbar 14:9)

Co znaczy, ?e ?odst?pi? cie? ich od nich??

Raszi wyja?nia ?

?Odst?pi? cie? ich od nich: Ich ochrona i ich si?a, cnotliwi po?r?d nich zmarli ? [mianowicie] Hiob, kt?ry ich chroni?.? (Raszi Bamidbar 14:9)

*

Kim by? Hiob? Cz?owiekiem prawym, sprawiedliwym przyjmuj?cym swe cierpienia z mi?o?ci?, czy grzesznym cz?owiekiem, nie wierz?cym w bosk? sprawiedliwo???

W pismach Hazal znajdujemy sprzeczne opinie na ten temat ?

Z jednej strony mamy opini? Rasziego, cytowan? powy?ej, wedle kt?rej Hiob by? cz?owiekiem sprawiedliwym, broni?cym swego pokolenia.

I dalej Gemara ?

?Rabin Johanan powiedzia?: Hiob otrzyma? wi?ksz? pochwa?? ni? Abraham. O Abrahamie napisane jest: ?Gdy? teraz wiem, ?e bogobojnym jeste?? (Bereszit 22:12), natomiast o Hiobie: ?By? to m?? sprawiedliwy, prawy, bogobojny i unikaj?cy z?a? (Ksi?ga Hioba 1:2)? (Bawa Batra 15)

Co oznacza, i? Hiob by? wi?kszym cadykiem ni? nasz praojciec Abraham!

Z drugiej strony, znajdziemy te? inn? opini? ?

Gemara ?

?Raba powiedzia?: Hiob chcia? przewr?ci? naczynie do g?ry nogami. ? (Bawa Batra 16)

Zagadnienie to wyja?nia genialny Rabin Elijahu z Wilna, pos?uguj?c si? w tym celu kr?tk? opowie?ci? ?
W pewnym mie?cie ?y? pewien kr?l, bardzo surowy i z?y, nie wiedz?cy co to przebaczenie. Najmniejsze przewinienie karane by?o przez kr?la najsurowszymi karami, bez zwi?zku z tym, jak bardzo niegodziwy by? ?w czyn. Pewnego razu wierny s?uga i ulubieniec kr?la, zachowa? si? wyj?tkowo nie ostro?nie, i przy rozlewaniu zupy, wyla? kawa?ek na spodnie kr?la.

Twarz kr?la poczerwienia?a ze z?o?ci i wsta?, z zamiarem wydania rozkazu by zg?adzi? s?ug?. Jednak zanim kr?l zd??y? otworzy? swe usta, s?uga chwyci? za garnek gor?cej zupy i wyla? ca?? zawarto?? garka na kr?la.

Kr?l nie posiada? si? ze z?o?ci ? ??ci?? mu g?ow?!? ? krzycza?.

Chwil? przed tym, jak kat zamierza? wzi?? zamach siekier?, by oddci?? g?ow? s?ugi, kr?l zacz?? zastanawia? si?, co takiego pchn??o s?ug? do tak dziwnego zachowania. Na pytanie kr?la, s?uga odpowiedzia? w ten spos?b:

?Panie m?j, kr?lu, wiedzia?em od samego pocz?tku, i? mym s?dem jest bycie skazanym na ?mier?.

Jednak jako wierny s?uga kr?la, obawia?em si? o kr?la honor: co powiedz? ludzie? Tak post?puje kr?l w stosunku do swego wiernego s?ugi, s?u??cego mu przez lata? Z powodu ma?ego wyst?pku zostaje ukarany w tak okrutny spos?b? Dlatego te? celowo wyla?em na kr?la ca?y garnek. Teraz, ka?dy usprawiedliwi ten surowy wyrok, wyrok karz?cy przecie? tak zuchwa?y czyn dokonany zupe?nie intencjonalnie. ?w czyn powa?nie szkodzi kr?lewskiej godno?ci i musi by? ukarany w odpowiednio surowy spos?b.?
Tak odpowiedzia? s?uga.

Odpowied? ta znalaz?a uznanie w oczach kr?la i s?uga zosta? u?askawiony.

*

Oto opowie??.

Od tego momentu ? pisze Gaon z Wilna ? Talmud zaczyna stosowa? wyra?enie ?odwr?ci? naczynie do g?ry nogami?.

Hiob zachowa? si? bardzo podobnie do owego s?ugi ? kontynuuje Gaon. Hiob by? wielkim cadykiem.

Kiedy zobaczy? jakie sp?yn??y na niego cierpienia obawia? si?, ?e lud nie zrozumie wspania?ych sposob?w wedle kt?rych dzia?a Bo?a Opatrzno??. Hiob obawia? si?, ?e je?li r?ka boskiej sprawiedliwo?ci jaka dotkn??a go, objawia si? poprzez jego nieszcz??cie, opinia publiczna nie zrozumie takiego dzia?ania boskiej sprawiedliwo?ci.

St?d te? podj?? si? skrajnego zachowania, rzucaj?c ostre s?owa, uskar?aj?c si? na niesprawiedliwo?? jaka na niego sp?yn??a, tak by ludzie my?leli, ?e jest on wielkim grzesznikiem i tak, by ludzie wiedzieli, ?e Haszem mia? racj? tak karz?c Hioba.

To w?a?nie stanowi znaczenie wyra?enia ?odwr?ci? naczynie do g?ry nogami?. Gemara zaadoptowa?a owo wyra?enie w takim rozumieniu, na podstawie historii o s?udze.

*

Tak przy okazji ? dodaje Gaon, i m?wi ? kr?l Dawid tak?e mia? podobn? motywacj?, gdy wypowiedzia? owe s?owa, jak przedstawia to Gemara ?

?Raba wyja?ni?: Dawid wyzna? ?wi?temu, niech b?dzie b?ogos?awiony: ?Ty wiesz bardzo dobrze, ?e gdybym chcia? st?umi? swe po??dania, m?g?bym to zrobi?, lecz nie chcia?em, by [ludzie] powiedzieli, ?S?uga triumfowa?, a nie Mistrz jego.? (Sandedrin 107a)

Tak Gemara wyja?nia poni?szy werset z Ksi?gi Psalm?w ?

?Tylko przeciw Tobie zgrzeszy?em i uczyni?em, co z?e jest przed Tob?, tak ?e si? okazujesz sprawiedliwym w swym wyroku i prawym w swoim os?dzie. ?(Tehilim 51:6)

Dawid wyznaje (w oryginale hebrajskim): ?Lecha lawdecha hatati?, co t?umaczy si? jako: ? Tylko przeciw Tobie zgrzeszy?em i uczyni?em, co z?e jest przez Tob??, jednak nie by? to grzech dokonany w imi? grzechu, by? to grzech dokonany w imi? Haszem ? ?Lecha (= awurecha) = dla Ciebie zgrzeszy?em?, tak by uzasadni? wobec ludu wyrok Stw?rcy ? ?tak, ?e si? okazujesz sprawiedliwym w swym wyroku i prawym w swoim os?dzie.?

Tak pisze Gaon z Wilna.

***

Rabin Elijahu ben Szlomo Zalman Kremer. Znany pod hebrajskim akronimem: GRA (skr?t od Gaon Rabejnu Elijahu), a tak?e jako Gaon z Wilna, lub poprostu ? Gaon (geniusz).

GRA posiada specjalny status pomi?dzy wielkimi rabinami i autorytetami chalachicznymi. Nie by?o takiego zagadnienia w tematyce ?ydowskiej, kt?rym nie zaj?? si? Gaon z Wilna, czy dotyczy?o to Tory, Talmudu czy Kaba?y. Studiowa? on r?wnie? nauki og?lne. Na ka?dym z tych temat?w odcin?? on swe pi?tno; pozostawi? za sob? niezliczon? ilo?? ksi??ek, esei, komentarzy. Ju? za swego ?ycia sta? si? postaci? podziwian? i da?on? ogromnym szacunkiem.

Gaon po?wi?ci? si? studiowaniu Tory, st?d te? odrzuca? wszelkie propozycje przyj?cia stanowisk rabinicznych. Opowiada si? o nim, ?e siedzia? pochylony nad pismami Tory przez dwadzie?cia dwie godziny dziennie, zamkni?ty w ciemnym pokoju, przy ?wietle jedynie ?wiec; ?e spa? tylko dwie godziny na dob?. Istnieje wiele innych opowie?ci na jego temat.

By? liderem ruchu sprzeciwiaj?cego si? chasydyzmowi, doprowadzi? do serii ekskomunik przeciwko chasydom.

Nar?d Izraela odnosi si? do niego jako ?jednego z Riszonim? , pomimo ?e ?y? w czasach ?Acharonim?.

Jehoszua i Keleb przekonuj? lud Izraela mi?dzy innymi takimi s?owami:

?Tylko Wiekuistemu nie b?d?cie przekorni, a ludu owej ziemi nie b?jcie si?, bo straw? oni nasz?; odst?pi? cie? ich od nich, a Wiekuisty z nami: nie obawiajcie? si? ich!? (Bamidbar 14:9)

Co znaczy, ?e ?odst?pi? cie? ich od nich??

Raszi wyja?nia ?

?Odst?pi? cie? ich od nich: Ich ochrona i ich si?a, cnotliwi po?r?d nich zmarli ? [mianowicie] Hiob, kt?ry ich chroni?.? (Raszi Bamidbar 14:9)

*

Kim by? Hiob? Cz?owiekiem prawym, sprawiedliwym przyjmuj?cym swe cierpienia z mi?o?ci?, czy grzesznym cz?owiekiem, nie wierz?cym w bosk? sprawiedliwo???

W pismach Hazal znajdujemy sprzeczne opinie na ten temat ?

Z jednej strony mamy opini? Rasziego, cytowan? powy?ej, wedle kt?rej Hiob by? cz?owiekiem sprawiedliwym, broni?cym swego pokolenia.

I dalej Gemara ?

?Rabin Johanan powiedzia?: Hiob otrzyma? wi?ksz? pochwa?? ni? Abraham. O Abrahamie napisane jest: ?Gdy? teraz wiem, ?e bogobojnym jeste?? (Bereszit 22:12), natomiast o Hiobie: ?By? to m?? sprawiedliwy, prawy, bogobojny i unikaj?cy z?a? (Ksi?ga Hioba 1:2)? (Bawa Batra 15)

Co oznacza, i? Hiob by? wi?kszym cadykiem ni? nasz praojciec Abraham!

Z drugiej strony, znajdziemy te? inn? opini? ?

Gemara ?

?Raba powiedzia?: Hiob chcia? przewr?ci? naczynie do g?ry nogami. ? (Bawa Batra 16)

Zagadnienie to wyja?nia genialny Rabin Elijahu z Wilna, pos?uguj?c si? w tym celu kr?tk? opowie?ci? ?
W pewnym mie?cie ?y? pewien kr?l, bardzo surowy i z?y, nie wiedz?cy co to przebaczenie. Najmniejsze przewinienie karane by?o przez kr?la najsurowszymi karami, bez zwi?zku z tym, jak bardzo niegodziwy by? ?w czyn. Pewnego razu wierny s?uga i ulubieniec kr?la, zachowa? si? wyj?tkowo nie ostro?nie, i przy rozlewaniu zupy, wyla? kawa?ek na spodnie kr?la.

Twarz kr?la poczerwienia?a ze z?o?ci i wsta?, z zamiarem wydania rozkazu by zg?adzi? s?ug?. Jednak zanim kr?l zd??y? otworzy? swe usta, s?uga chwyci? za garnek gor?cej zupy i wyla? ca?? zawarto?? garka na kr?la.

Kr?l nie posiada? si? ze z?o?ci ? ??ci?? mu g?ow?!? ? krzycza?.

Chwil? przed tym, jak kat zamierza? wzi?? zamach siekier?, by oddci?? g?ow? s?ugi, kr?l zacz?? zastanawia? si?, co takiego pchn??o s?ug? do tak dziwnego zachowania. Na pytanie kr?la, s?uga odpowiedzia? w ten spos?b:

?Panie m?j, kr?lu, wiedzia?em od samego pocz?tku, i? mym s?dem jest bycie skazanym na ?mier?.

Jednak jako wierny s?uga kr?la, obawia?em si? o kr?la honor: co powiedz? ludzie? Tak post?puje kr?l w stosunku do swego wiernego s?ugi, s?u??cego mu przez lata? Z powodu ma?ego wyst?pku zostaje ukarany w tak okrutny spos?b? Dlatego te? celowo wyla?em na kr?la ca?y garnek. Teraz, ka?dy usprawiedliwi ten surowy wyrok, wyrok karz?cy przecie? tak zuchwa?y czyn dokonany zupe?nie intencjonalnie. ?w czyn powa?nie szkodzi kr?lewskiej godno?ci i musi by? ukarany w odpowiednio surowy spos?b.?
Tak odpowiedzia? s?uga.

Odpowied? ta znalaz?a uznanie w oczach kr?la i s?uga zosta? u?askawiony.

*

Oto opowie??.

Od tego momentu ? pisze Gaon z Wilna ? Talmud zaczyna stosowa? wyra?enie ?odwr?ci? naczynie do g?ry nogami?.

Hiob zachowa? si? bardzo podobnie do owego s?ugi ? kontynuuje Gaon. Hiob by? wielkim cadykiem.

Kiedy zobaczy? jakie sp?yn??y na niego cierpienia obawia? si?, ?e lud nie zrozumie wspania?ych sposob?w wedle kt?rych dzia?a Bo?a Opatrzno??. Hiob obawia? si?, ?e je?li r?ka boskiej sprawiedliwo?ci jaka dotkn??a go, objawia si? poprzez jego nieszcz??cie, opinia publiczna nie zrozumie takiego dzia?ania boskiej sprawiedliwo?ci.

St?d te? podj?? si? skrajnego zachowania, rzucaj?c ostre s?owa, uskar?aj?c si? na niesprawiedliwo?? jaka na niego sp?yn??a, tak by ludzie my?leli, ?e jest on wielkim grzesznikiem i tak, by ludzie wiedzieli, ?e Haszem mia? racj? tak karz?c Hioba.

To w?a?nie stanowi znaczenie wyra?enia ?odwr?ci? naczynie do g?ry nogami?. Gemara zaadoptowa?a owo wyra?enie w takim rozumieniu, na podstawie historii o s?udze.

*

Tak przy okazji ? dodaje Gaon, i m?wi ? kr?l Dawid tak?e mia? podobn? motywacj?, gdy wypowiedzia? owe s?owa, jak przedstawia to Gemara ?

?Raba wyja?ni?: Dawid wyzna? ?wi?temu, niech b?dzie b?ogos?awiony: ?Ty wiesz bardzo dobrze, ?e gdybym chcia? st?umi? swe po??dania, m?g?bym to zrobi?, lecz nie chcia?em, by [ludzie] powiedzieli, ?S?uga triumfowa?, a nie Mistrz jego.? (Sandedrin 107a)

Tak Gemara wyja?nia poni?szy werset z Ksi?gi Psalm?w ?

?Tylko przeciw Tobie zgrzeszy?em i uczyni?em, co z?e jest przed Tob?, tak ?e si? okazujesz sprawiedliwym w swym wyroku i prawym w swoim os?dzie. ?(Tehilim 51:6)

Dawid wyznaje (w oryginale hebrajskim): ?Lecha lawdecha hatati?, co t?umaczy si? jako: ? Tylko przeciw Tobie zgrzeszy?em i uczyni?em, co z?e jest przez Tob??, jednak nie by? to grzech dokonany w imi? grzechu, by? to grzech dokonany w imi? Haszem ? ?Lecha (= awurecha) = dla Ciebie zgrzeszy?em?, tak by uzasadni? wobec ludu wyrok Stw?rcy ? ?tak, ?e si? okazujesz sprawiedliwym w swym wyroku i prawym w swoim os?dzie.?

Tak pisze Gaon z Wilna.

***

Rabin Elijahu ben Szlomo Zalman Kremer. Znany pod hebrajskim akronimem: GRA (skr?t od Gaon Rabejnu Elijahu), a tak?e jako Gaon z Wilna, lub poprostu ? Gaon (geniusz).

GRA posiada specjalny status pomi?dzy wielkimi rabinami i autorytetami chalachicznymi. Nie by?o takiego zagadnienia w tematyce ?ydowskiej, kt?rym nie zaj?? si? Gaon z Wilna, czy dotyczy?o to Tory, Talmudu czy Kaba?y. Studiowa? on r?wnie? nauki og?lne. Na ka?dym z tych temat?w odcin?? on swe pi?tno; pozostawi? za sob? niezliczon? ilo?? ksi??ek, esei, komentarzy. Ju? za swego ?ycia sta? si? postaci? podziwian? i da?on? ogromnym szacunkiem.

Gaon po?wi?ci? si? studiowaniu Tory, st?d te? odrzuca? wszelkie propozycje przyj?cia stanowisk rabinicznych. Opowiada si? o nim, ?e siedzia? pochylony nad pismami Tory przez dwadzie?cia dwie godziny dziennie, zamkni?ty w ciemnym pokoju, przy ?wietle jedynie ?wiec; ?e spa? tylko dwie godziny na dob?. Istnieje wiele innych opowie?ci na jego temat.

By? liderem ruchu sprzeciwiaj?cego si? chasydyzmowi, doprowadzi? do serii ekskomunik przeciwko chasydom.

Nar?d Izraela odnosi si? do niego jako ?jednego z Riszonim? , pomimo ?e ?y? w czasach ?Acharonim?.