Tydzie? z ?ycia rabina w Krakowie

1

Tydzie? rozpocz?? si? wyk?adem dla wyj?tkowej grupy. Nazywaj? si? Mifgash i s? w wi?kszo?ci m?odymi Polskimi studentami bez ?ydowskich korzeni, kt?rzy chc? zmieni? pogl?dy ?yd?w i Polak?w na sw?j temat. Otworzyli stowarzyszenie non profit (aplikuj?c o zarejestrowanie jako organizacja), kt?re stara si? stworzy? most ??cz?cy obie populacje. Przede wszystkim prowadz?c bezp?atne zaj?cia dla m?odzie?y z polskich szk?? i ucz?c na temat ?yd?w, tego w co wierz? i jaka jest ich historia w Polsce. Do tej pory ma?a grupka pi?tnastu cz?onk?w dotar?a do tysi?ca uczni?w, ale ma na celu powi?kszenie tej grupy do dziesi?ciu tysi?cy, albo i wi?cej. Wyg?osi?em dla nich wyk?ad na temat wsp??czesnych ?ydowskich zagadnie?, by wzbogaci? ich zrozumienie i umiej?tno?ci uczenia Polak?w.

2

W poniedzia?ek rano spotka?em si? z grup? 60 polskich uczni?w liceum, kt?rzy przyszli (dzi?ki programowi Mifgash) do JCC w Krakowie, by nauczy? si? czego? o ?ydowskim ?yciu. Przyznali, ?e nigdy nie spotkali ?yda (mimo, ?e w Krakowie mieszkaj? ca?e ?ycie) i byli troch? sceptycznie nastawieni do mojej osoby, bez brody, bez sztrejmla, bez pejs?w. Rozmawiali?my przez 45 minut. M?odzi byli wyj?tkowo rozmowni. Jedno z najciekawszych pyta? jakie us?ysza?em zadane zosta?o przez m?odego ch?opaka ? co my?l? ?ydzi o nas Polakach? Uderzy?o mnie to bardzo poniewa? jest to pytanie, nad kt?rym sam si? zastanawiam ka?dego dnia sp?dzonego w Krakowie. Spaceruj?c po polskich ulicach w kipie na g?owie moje do?wiadczenia do tej pory by?y jedynie pozytywne ? pocz?wszy od Polak?w m?wi?cych ?shalom?, rozmowach z katolikami, spotkaniach z otwartymi mieszka?cami Krakowa, kt?rzy opowiedzieli mi o swoim czasie podczas wojny, sko?czywszy na otoczeniu grupy fantastycznych nie-?ydowskich wolontariuszy w JCC i podczas Festiwalu Kultury ?ydowskiej, kt?rzy daj? z siebie wszystko i po?wi?caj? ca?y sw?j czas tylko po to, by pom?c w odbudowie tutejszej ?ydowskiej spo?eczno?ci.

3

Odpowiedzia?em ch?opcu, ?e ludzie kt?rzy nigdy tutaj nie byli uwa?aj?, ?e Polska i Polacy s? nadal zamro?eni w skomplikowanym okresie wojennym i przenosz? swoje wyobra?enia o Polsce z lat 40 do wieku XXI. ?eby zmieni? ich spos?b my?lenia musieli by przyjecha? do Krakowa, ale nie tylko po to by odwiedzi? ob?z zag?ady lub cmentarz.

P??niej tego dnia spotka?em ow? grup? uczni?w na przem?wieniu Sprawiedliwej W?r?d Narod?w ?wiata Miros?awy Gruszcynskiej, kt?ra opowiada?a o swoich prze?yciach w Krakowie podczas ratowania m?odej ?ydowskiej dziewczynki, kt?ra prze?y?a wojn? i do dzisiaj ?yje w Tel Avivie. Ca?y czas maj? ze sob? kontakt.

4

Wieczorem odby? si? m?j wyk?ad ?Podstawowy Judaizm? dla grupy dziesi?ciu m??czyzn i kobiet, m?odych i starych. Tematem moich zaj?? by? rozw?j prawa ustnego ? pr?ba zrozumienia zwi?zku mi?dzy Tor?, a wsp??czesn? halach?. Po lekcji poprowadzi?em wyk?ad dla os?b robi?cych konwersj?. Obecnie pi?cioro przychodzi regularnie trzy razy w tygodniu, ale dw?jka ma ?ydowskie korzenie. Albo dowiedzieli si? o swoim pochodzeniu, ale nie mog? ich udowodni?, albo maj? podejrzenie, ?e kt?re? z dziadk?w by?o ?ydem. Przychodz? do mnie by uczy? si? o tym co ta nowo odkryta rewelacja ma dla nich znaczy?.

? Wtorek: Auschwitz

5

Nigdy wcze?niej nie by?em w Auschwitz. U?wiadomi?em sobie, ?e Yad Vashem w Jerozolimie odwiedzi?em tyle razy, przeczyta?em tyle ksi??ek i widzia?em tyle film?w na ten temat ? czeg?? wi?cej mo?na by si? spodziewa? po tym miejscu? Bardzo wiele! Straszne uczucie towarzyszy spacerowaniu po tej samej ziemi po kt?rej kiedy? st?pali nasi um?czeni przodkowie. Jako reprezentant naczelnego Rabina Polski Michaela Schudricha spotka?em si? z dyrektorem deputowanym Auschwitz. Podzieli? si? ze mn? przysz?ym programem organizacji. Niewiarygodne, ?e a? 1.4 miliona odwiedzaj?cych przyje?d?a ka?dego roku, by zobaczy? to miejsce. By?em bardzo poruszony now? wystaw? po?wi?con? historii polskich ?yd?w przed wojn? oraz ksi?g? z imionami, kt?ra znajduje si? na parterze, a w kt?rej widnieje r?wnie? nazwisko mojej rodziny.

6

7

8

Birkenau jest przera?aj?ce przez sam? swoj? wielko?? ? zab?jcza operacja o piekielnych proporcjach. Auschwitz wyda?o w?a?nie ksi??k? pt. ?Auschwitz-Birkenau: miejsce, w kt?rym stoisz?? oparte o fotografie zrobione przez nazist?w podczas roz?adunku, selekcji, wysy?ania s?abych na ?mier? do kom?r gazowych?.Wow, jaka mro??ca krew w ?y?ach scena. Niewinno?? twarzy ?yd?w wysiadaj?cych z poci?g?w sprawia, ?e ca?e cia?o si? trz?sie. Kontrast widoczny na zdj?ciach mi?dzy ?nowymi? przyjezdnymi, kt?rzy spokojnie stoj? (prawd? m?wi?c widoczny jest rodzaj ulgi, ?e wreszcie wysiedli z tych koszmarnych pojazd?w), a stoickimi wi??niami w pasiakach, kt?rzy potem b?d? oczyszcza? miejsce z cia? jest przera?aj?ca. S?o?ce zachodzi?o, wi?c wszed?em do jednego z barak?w, by pomodli? minch?, modlitw? przepe?nion? ?zami nad ?wiatem straconym, lecz nigdy nie zapomnianym.

? ?roda: Zapytaj rabina!

Mia?em bardzo ciekawy wywiad z dziennikark? z BBC, urocz? kobiet? imieniem Anna Mcnamee, kt?ra przygotowuje materia? o odrodzeniu ?ydowskiej wiary i kultury w Polsce. Sp?dzi?a cztery dni wypytuj?c spo?eczno?? i by?a bardzo zaskoczona energi?, kt?ra odczuwalna jest tutaj w Krakowie.

Tej nocy wyg?osi?em wyk?ad do pi??dziesi?ciu ?yd?w i nie-Zydow na temat judaizmu i chrze?cija?stwa: co nas ??czy, co nas dzieli. Po wyk?adzie ksi?dz, kt?ry jest r?wnie? profesorem teologii w seminarium podszed? do mnie, podzi?kowa? i poprosi? mnie o wzi?cie udzia?u w ?Dniu Judaizmu?, podczas kt?rego b?d? odbywa? si? zaj?cia na temat relacji mi?dzy naszymi r??nymi spo?eczno?ciami.

? Czwartek: Obrzezanie!

9

Jason i Anna spotkali si? w JCC par? lat temu i w?a?nie urodzi?o im si? drugie dziecko ? ch?opiec! To dosy? nietypowe prze?ycie dla cz?onk?w spo?eczno?ci oraz pierwszy brit w JCC. Potrzebowali?my mohela. Pr?bowa?em nam?wi? znajomego z Izraela, ale nie m?g? przyjecha?. W ko?cu, naczelny Rabin, wys?a? nam mohela z Basel ze Szwajcarii, fantastycznego m?odego m??czyzn? imieniem Mordechai Solomon. Wiele ludzi ze spo?eczno?ci przysz?o, by przekona? si? na czym polega ten staro?ytny zwyczaj. Mia?em szcz??cie i mog?em przewodzi? ceremonii nadania nietypowego imienia: Shomer Yonatan Yitzchak. Shomer spisa? si? ca?kiem nie?le i ca?a spo?eczno?? ?wi?towa?a.

10

11

? Pi?tek: szabat!

Pi?tek wiecz?r odby? si? uroczysty posi?ek dla spo?eczno?ci, po tym jak powiedzia?em par? s??w w synagodze (po polsku) ?piewali?my, zrobi?em kidusz i przem?wi?em do 80 cz?onk?w JCC i go?ci. Poniewa? szabat zacz?? si? tak po kolacji by?o du?o czasu na wyk?ad o parszy. 15 os?b zosta?o po posi?ku i uczyli?my si? razem przez blisko trzy godziny p?ki w ko?cu trzeba by?o zamkn?? budynek.

12

Nast?pnego dnia pomodlili?my si? w JCC i cz??? z nas sp?dzi?a ca?e popo?udnie ?piewaj?c szabatowe piosenki, ucz?c si? Tory i dziel?c prze?ycia wspania?ego szabatu ? dla niekt?rych by? to pierwszy w ?yciu ?wi?tecznie obchodzony szabat. Po szabacie zrobi?em wyk?ad dla par na temat zwi?zk?w w Biblii i spotka?em si? z kilkoma ch?onkami spo?eczno?ci.

Siedz?c teraz i spisuj?c co si? wydarzy?o przez ostatnie dni nachodz? mnie my?li, ?e spo?eczno?? musi uczy? si? o judaizmie, bra? udzia? we wsp?lnych wydarzeniach i identyfikowa? si? z ?ydowsk? spo?eczno?ci? Krakowa ? domu wielkiego Remu – zniszczon? prawie doszcz?tnie przez Holokaust i komunizm, ale przywr?con? ?yciu w poprzedniej dekadzie.

Widz?, ?e nie by?o by to wszystko mo?liwe bez ogromnego wysi?ku Naczelnego Rabina Polski Schudricha, kt?ry pracuje tu ju? od 15 lat, Jonathana Ornsteina, dyrektora pi?knego i jak?e witalnego JCC w Krakowie, kt?re sta?o si? centrum dla ?ydowskiego ?ycia i ?ydowskiej przysz?o?ci dla spo?eczno?ci, r?wnie? rabin Eliyahu Birnbaum z instytutu Amiel, kt?ry po??czy? w par? mnie i ?ydowsk? spo?eczno?? w Krakowie oraz Shavei Israel, kt?re wspiera moj? pozycj? tutaj. Jestem wdzi?czny wszystkim, kt?rzy udzielaj? si? i pr??nie dzia?aj? na rzecz polepszenia si? sytuacji ?ycia ?ydowskiego w Polsce.
Planuj? w tym pom?c i u?atwi? to odrodzenie ucz?? Tory we wszystkich formach, dla wszystkich, kt?rzy jej poszukuj?.