Bo (Pami?tanie)

Nie pami?tam mojej Bar Micwy! Czy wy pami?tacie? Je?li chodzi o mnie, to mia?a ona miejsce prawie dwadzie?cia lat temu, stan??em przed moim Szulem, odczyta?em ca?y fragment Tory i Haftar?, a nast?pnie pi?kne przem?wienie kt?re napisa? dla mnie m?j tata, po czym nawet poprowadzi?em modlitwy Kabalat Szabat. By? wielki kidusz, ca?a moja rodzina musia?a tam by?, ja jednak nic z tego nie pami?tam.

Mo?liwe, ?e to tylko m?j problem i mam z?? pami??. By? mo?e jednak wi?kszo?? z nas nie pami?ta donios?ych wydarze? z naszego wczesnego ?ycia. Prawdopodobnie dlatego filmy wideo sta?y si? niezast?pione. Gdyby?my wszyscy pami?tali simcha, czy potrzebowaliby?my wideo? Mog? powiedzie?, to mia?o miejsce jak mia?em trzyna?cie lat, dawno temu, ludzie zapominaj?. To cz??? ?ycia, bycia cz?owiekiem. Talmud uczy nas ?e ?szikha?- zapomnienie, ogarnia nas po roku (z tego powodu obchodzimy jorcait, by pami?ta?).

To ponadto wcale nie takie z?e. Z pewno?ci? nie chc? pami?ta? swojego Bris! Podobnie z innymi rodzajami b?lu, gdybym je dok?adnie pami?ta?, by?oby mi trudno i?? dalej przez ?ycie. Wi?c zapominamy.

Je?li wi?c bycie cz?owiekiem polega na zapominaniu nawet wa?nych wydarze? z naszego ?ycia, jak jeste?my w stanie przetrwa?? Czy nie jeste?my skazani na powtarzanie wszystkich b??d?w jakie pope?nili?my? Czy nie mo?emy nosi? ze sob? mi?ych wspomnie? na zawsze?

Jak wszystko inne w ?yciu, tak?e pami?? mo?na ?wiczy?, i musimy ?wiczy? si? w tym ?eby pami?ta?.

Pami?taj. To s?owo, kt?rego cz?sto u?ywamy w Judai?mie. Zachor. Nieustannie staramy si? pami?ta?, jednak zazwyczaj si? nam to nie udaje. Czy istnieje spos?b na to, by zintegrowa? ow? ide? w naszej g?owie tak by zapewni? pami??? Tora uczy nas, ?e istnieje sze?? rzeczy o kt?rych musimy pami?ta? przez ca?e nasze ?ycie; sze?? rzeczy stanowi?cych podstawowe cegie?ki sk?adaj?ce si? na maj?ce znaczenie ?ydowskie ?ycie. Ka?de z sze?ciu polece? niesie ze sob? dyrektyw? jak przet?umaczy? umys?owe do?wiadczenie na sensowne i praktyczne zachowanie. Sze?? ?polece? pami?ci? znale?? mo?na na ko?cu porannej modlitwy, oto one:

1. Pami?taj dzie? w kt?rym opu?ci?e? Egipt po wszystkie dni twego ?ycia
2. Pami?taj i zr?b wszystko, by nie zapomnie? dzie?, kiedy sta?e? przed Bogiem na Synaju
3. Pami?taj co uczyni? ci Amalek, w twej drodze powrotnej z Egiptu, zaatakowali ci? i nie obawiali si? Boga. Kiedy powr?cisz do ziemi jak? obieca? ci B?g, pami?taj by usun?? Amaleka, nie zapomnij.
4. Pami?taj, nie zapomnij jak rozgniewa?e? Boga na pustyni.
5. Pami?taj co B?g uczyni? Miriam w drodze powrotnej z Egiptu.
6. Pami?taj dzie? Szabatu, by go ?wi?ci?.

Te sze?? ?polece? pami?ci? obejmuje du?y obszar naszego do?wiadczenia ?ydowskiego, a tak?e etyczne i moralne wymiary naszego istnienia. Wiele, je?li nie wszystkie, przykaza? by pami?ta?, zwi?zane s? z dzia?aniem lub symbolem jakiego? istotnego wydarzenia. Zacznijmy od Pesach. Reprezentuj?c zmian? niewolnika w wolnego cz?owieka, akceptacj? jarzma Boga i realizacj? Jego wielko?ci po?r?d narod?w, przykazanie to jest szczeg?lnie wa?ne. Ten akt pami?tania wyra?ony jest we wszystkich dzia?aniach jakich dokonujemy przy pesachowym stole, podczas sederu. Jedzenie macy, maroru, opieranie si?, picie, ?piewanie, dzi?kowanie…Dodatkowo mamy aspekt ?mezuzy?, nieustannie przypominaj?cy nam o Bogu w naszym domu.

Drugie przykazanie obejmuje odtworzenie do?wiadczenia z Synaju. W ka?dy Szabat odtwarzamy Synaj czytaj?c z Tory, a w Szawuot ca?? noc studiujemy by pami?ta? ten dzie?. Tora jest nasz? si?? ?ycia i zintegrowanie jej z naszymi codziennymi aktywno?ciami jest kluczowe. Trzecie polecenie pami?ci, to polecenie wszystkim nam znanie ? pami?tanie Amaleka. Amalek pojawia si? w ka?dym pokoleniu, kto? kto chce nas zg?adzi?, nam jednak udaje si? z Bo?? pomoc? przetrwa?. Ten akt pami?tania jest aktywny, obejmuje edukacj?, spo?eczn? ?wiadomo?? i upami?tnienie.

Czwarte polecenie ?pami?tania? przypomina nam o tym, ?e jeste?my bardzo omylni, ?e dokonywali?my przewinie?, nasi przodkowie r?wnie?. Rozpoznajemy przewinienie i ponosimy konsekwencje naszych dzia?a?. B?g jako kochaj?cy rodzic musi nas kara? i dyscyplinowa?, aby?my rozwijali si? w naszym ?yciu. ?Czujemy? pami?? o naszych b??dach i karach, czasami zapominamy ?e jeste?my ostatecznie odpowiedzialni za nasze czyny, ale pami?? o Izraelitach wychodz?cych z Egiptu przypomina nam, ?e poj?cie to odnosi si? do ka?dego z nas.

Kluczowe “pami?tam” obejmuje niezwykle wa?ny etyczny i moralny wymiar judaizmu. Nie mo?liwe jest by by? sprawiedliwym w relacji z Bogiem, podczas gdy w tym samym czasie rzuca? oszczerstwa, plotki i poni?a? inn? osob?. Nasza relacja z Bogiem i Cz?owiekiem musi i?? r?ka w r?k?. R?ka, tak dla nas wyra?na, sta?a si? tr?dowata dla Miriam (i Moj?esza), przypominaj?c nam, ?e kiedy ?le traktujemy ludzi, nasze dzia?ania zostan? zapami?tane.

Inne wspomnienia Szabatowe s? nam wszystkim znane. ?wiece, kidusz, Szul. Chala, ros??, piosenki, birkat hamazor…to wszystko i wi?cej.

Musimy mie? uwag? na tym, by pami?ta? te znacz?ce wydarzenia z naszego ?ycia. Musimy znale?? spos?b na zintegrowanie owych wspomnie? z naszym ?yciem, a stan? si? one wtedy cz??ci? nas, nie do zapomnienia.

Szabat Szalom.