Zasadniczo FREUND: Spotkanie z papie?em Franciszkiem

Tekst ukaza? si? w izraelskiej gazecie ?Jeruzalem Post?, do kt?rej pisze za?o?yciel Shavei Israel Michael Freund. (Jeruzalem Post 03.08.2016)

Niezale?nie od tego, co Ko?ci?? uczyni? wobec nas na przestrzeni wiek?w, ?ydzi przetrwali i powr?cili do naszej Ziemi, by ponownie swobodnie wielbi? Stw?rc? w Jerozolimie.

W t? ostatni? niedziel? w du?ej eleganckiej sali w samym sercu Krakowa, w Polsce, niespodziewanie wzi??em udzia? w do?? niewyobra?alnym wydarzeniu: w spotkaniu z papie?em.

Grupa kilkunastu ?yd?w, na czele z niezast?pionym naczelnym rabinem Polski Michaelem Schudrichem, otrzyma?a mo?liwo?? spotkania z papie?em, kt?ry zaledwie dwa dni wcze?niej z?o?y? bardzo nag?o?nion? przez media wizyt? w obozie zag?ady Auschwitz.

Po zebraniu si? poza rezydencj? arcybiskupa podczas popo?udniowej ulewy zostali?my poprowadzeni przez wielki dziedziniec i podj?ci w pa?acowych wn?trzach.

Portrety r??nych osobisto?ci ko?cielnych zdobi?y ?ciany i wydawa?y si? nieco zdziwione patrz?c na zaproszon? grup? ubranych w kipy ?yd?w.

Podczas gdy papie? sta? w s?siednim pokoju, machaj?c przez okno do t?umu wielbi?cych go Polak?w, cz?onkowie naszego zgromadzenia ustawili si? w powitalnej linii tak, jak to zwyk?o si? czyni? na weselu lub na Bar Micwie.

W ciszy ducha, ka?dy z nas stara? si? zebra? swoje my?li, zdaj?c sobie spraw?, ?e mamy kilka chwil do wymiany s??w z Franciszkiem. Jakie przes?anie, pomy?la?em sobie, powinienem spr?bowa? przekaza?? Wszak?e dla ka?dego ?yda z cho?by odrobin? ?wiadomo?ci historycznej, spotkanie z papie?em jest naznaczone szeregiem sprzecznych emocji.

Przez wieki, spok?j na kontynencie europejskim zak??cany by? nieko?cz?cymi si? krzykami, gdy niezliczone rzesze ?yd?w by?y prze?ladowane, torturowane, chrzczone pod przymusem i mordowane, cz?sto w imieniu Ko?cio?a katolickiego z jego aktywn? zach?ta, b?ogos?awie?stwem i wsparciem.

Papierz Innocenty III (1198-1216), przechodzi? samego siebie w nak?adaniu r??nego rodzaju ogranicze? na ?yd?w. To on haniebnie wprowadzi? ide? zmuszania ?yd?w do noszenia charakterystycznego odznaczenia na ich odzie?y, precedens przej?ty 700 lat p??niej przez re?im nazistowski w Niemczech.

Jego nast?pca, Innocenty IV, nakaza? w po?owie trzynastego wieku palenie Talmudu, podobnie uczyni? Papie? Juliusz III w 1553 roku.

Niekt?rzy papie?e, tacy jak Grzegorz XIII z szesnastego wieku, wymagali od ?yd?w brania udzia?u w cotygodniowych kazaniach zmierzaj?cych do ochrzczenia ich. Inni papie?e za? wyganiali ?yd?w z rejon?w papieskich wp?yw?w, ocenzurowali ?ydowskie dzie?a religijne i zakazali ?ydom wykonywania r??nych zawod?w.

Byli te? tacy jak papie? Pius VI (1775-1800), kt?rzy starali si? podnie?? antysemityzm o kolejny stopie? poprzez wydawanie edykt?w, kt?re nie pozwala?y ?ydom wznosi? nagrobk?w na cmentarzach ?ydowskich oraz zabrania?y renowacji lub przebudowy synagog.

Oczywi?cie, byli te? papie?e, kt?rzy byli ?yczliwiej nastawieni do ?yd?w, tacy jak papie? Jan Pawe? II. Niestety dziedzictwo Ko?cio?a pe?ne tortur antysemityzmu i oszczerstw o wytaczanie krwi, inkwizycji i wypraw krzy?owych, pozostawia niezatart? i upiorn? plam? na tej instytucji, kt?rej nie da si? zapomnie? ani wybaczy?.

Nawet w epoce nowo?ytnej, przy wszystkich wysi?kach, kt?re mia?y miejsce w stosunkach katolicko-?ydowskich, Ko?ci?? ma jeszcze sporo do nadrobienia i musi si? wypowiedzie? w wielu kwestiach, pocz?wszy od haniebnego zachowania papie?a Piusa XII w czasie Zag?ady do niedawnej decyzji Watykanu o uznaniu tzw. ?pa?stwa Palesty?skiego?.

W praktyce, w ca?ej Europie rozsiane s? niezliczone szko?y ?ydowskie i synagogi, kt?re zosta?y skonfiskowane przez Watykan w ci?gu wiek?w i przekszta?cane w ko?cio?y i klasztory. Sprawiedliwo?? wymaga, by zosta?y one zwr?cone narodowi ?ydowskiemu. A co z tymi bezcennymi ?ydowskimi r?kopisami, kt?re Ko?ci?? katolicki skonfiskowa? i przej?? w ci?gu ostatnich 1500 lat?

Gdy te i inne my?li t?oczy?y si? w moim umy?le, spostrzeg?em, ?e Papie? Franciszek przemierza? swoj? drog? wzd?u? linii, w kt?rej ustawili si? go?cie.

Rabin Avi Baumol, kt?ry s?u?y jako emisariusz na Polsk? z ramienia Shavei Israel – organizacji kt?rej ja przewodz?, ofiarowa? papie?owi ksi??k? w?asnego autorstwa o rozumieniu Psalm?w. A potem Jonathan Ornstein, dynamiczny szef Centrum Spo?eczno?ci ?ydowskiej JCC w Krakowie, chwali? Franciszka za jego zdecydowane stanowisko wobec nietolerancji.

Zanim si? zorientowa?em, papie? sta? ju? naprzeciwko mnie. Zazwyczaj protok?? wymaga, aby osoba, kt?ra spotyka si? z papie?em pok?oni?a si?, poca?owa?a go w r?k? i zwraca?a si? do niego s?owami ?Ojcze ?wi?ty?. Ale w?a?nie to jest ca?kowicie zakazane przez prawo ?ydowskie, w zwi?zku z tym postanowi?em powstrzyma? si? od tego, podobnie zreszt? postopili pozostali cz?onkowie naszej grupy. Papiescy urz?dnicy zdawali sobie spraw? z tej sytuacji i nie czynili z tego powodu ?adnych trudno?ci.

Nast?pnie, gdy spojrza?em g??boko w oczy papie?a, us?ysza?em jak naczelny rabin Polski przedstawia mnie i moj? prac? w Shavei Israel, kt?ra pomaga zaginionym pokoleniom oraz ukrytym spo?eczno?ciom ?ydowskim, powr?ci? do narodu ?ydowskiego.

Franciszek wydawa? si? dobrotliwym cz?owiekiem, szczerym, kt?ry jest zar?wno humanitarny, jak i opieku?czy, a ja w skr?cie powiedzia?em mu o tym, ?e coraz to wi?cej m?odych Polak?w odkrywa na nowo swoje ?ydowskie korzenie, kt?re zosta?y ukryte przez ich przodk?w po koszmarze Holokaustu.

Czu?em, ?e z jakiego? powodu, on chce us?ysze?, ?e ?ydzi s? niezniszczalni i ?e krematoria, kt?re widzia? w Auschwitz-Birkenau dwa dni wcze?niej nie spali?y ducha narodu ?ydowskiego.

Franciszek s?ucha? uwa?nie, skin?? g?ow? i u?miechn?? si?, aprobuj?c to, co powiedzia?em, a potem zrobi? co?, co mnie ca?kowicie zaskoczy?o. Poprosi? mnie, abym modli? si? za niego, a jak p??niej si? okaza?o, z?o?y? t? sam? pro?b? wobec innych zgromadzonych tam ?yd?w.

Podczas lotu powrotnego do Izraela, my?la?em d?ugo i ci??ko o tym do?wiadczeniu. Przez wiele pokole?, ?ydzi byli zmuszeni do ?ycia w cieniu Ko?cio?a katolickiego i obawiali si? tych, kt?rzy stoj? na czele tego ko?cio?a i tego co oni mog? uczyni? naszym ludziom. Jednak powstanie pa?stwa Izrael w 1948 roku zmieni?o wszystko i ustanowi?o nowy bilans.
Poczu?em si? b?ogos?awiony, ?e nale?? do tego pokolenia, w kt?rym ?yd nie jest zmuszony zwraca? si? do papie?a jako petent powo?uj?cy si? na mi?osierdzie, lecz raczej jak dumny syn Izraela rozmawiaj?cy z podniesion? g?ow?.

Niezale?nie od tego, co Ko?ci?? uczyni? wobec nas na przestrzeni wiek?w, ?ydzi przetrwali i powr?cili do naszej Ziemi, by ponownie swobodnie wielbi? Stw?rc? w Jerozolimie.

Je?li nie jest niezbitym dowodem na to, ?e jeste?my narodem wiecznym, to c?? innego mo?e to udowodni??