Od Szczodro?ci do odpowiedzialno?ci – Parasza Wajera

Na czym polega?a wielko?? Abrahama?

Co spowodowa?o, ?e uwa?amy Abrahama za wielce zas?u?onego? Pierwsze wyja?nienie, kt?re mi si? nasuwa, to fakt, ?e by? on “pierwszym ?ydem” oraz, ?e uzna? Boga w czasie, gdy jeszcze o nim nie s?yszano na ?wiecie. Zwykle to uwa?a si? za jego najwi?ksz? zas?ug?. Ale czy to jest pe?ny obraz? Czy to naprawd? ju? ca?y jego wk?ad w spo?ecze?stwo? Owszem Abraham by? pierwszym, ale czy to w?a?nie czyni go niezwyk?ym? Bilaam rozpozna? Boga ale by? z?y. Noe zna? Boga; wiele wspania?ych osobisto?ci biblijnych mia?o ?wiadomo?? istnienia Boga, wi?c dlaczego uwa?a si?, ?e to jest kluczowe osi?gni?cie Abrahama?

Je?li parasza Lech Lecha zapowiada Abrahama jako ojca monoteizmu, to parasza Wajera pokazuje nam co to znaczy, wierzy? w Boga. Je?li wiara sprawia, ?e czujesz si? wa?niejszy od innych, to znaczy, ?e kompletnie rozmin??e? si? z sensem wiary. Je?li wiara nie motywuje Ci? do dzia?ania z mi?o?ci? i dobroci?, to B?g nie chce mie? z tym nic wsp?lnego! B?g m?wi: “chodzi? w moje ?lady i dzia?aj sprawiedliwie; id? moimi drogami i zbuduj ?wiat pe?en dobroci!

To jest to, co nasi m?drcy dostrzegli w Abrahamie ? by? on cz?owiekiem pe?nym dobroci (chesed)!

Dowiadujemy si? z paraszy tego tygodnia o dobroci Abrahama. Najdziwniejsze jest to, ?e ze wszystkich dobrych uczynk?w Abrahama i dowod?w jego “chesed”, koncentrujemy si? g??wnie na dobroci jak? okaza? anio?om. Co takiego jest w tej historii, albo osobowo?ci Abrahama, ?e m?wi nam o wk?adzie Abrahama w og?ln? dobro?-chesed par excellence.

Raszi komentuj?c pierwszy werset paraszy wspomina o Abrahamie, ale jedynie w kontek?cie tego, jak bardzo cierpia?, co uzasadnia przybycie anio??w. Spos?b w jaki Abraham ich przyj?? jest z pewno?ci? imponuj?cy, ale jednak nie mo?e wyrazi? w odpowiedniej skali chesed Abrahama?

By? mo?e, je?li najpierw spr?bujemy zdefiniowa? s?owo chesed, a dopiero potem zastosujemy je do Abrahama, b?dziemy skuteczniejsi, w odnajdywaniu odpowiedzi.

Mo?e zamiast ?dobroci? powinni?my u?y? s?owa – odpowiedzialno??!

Jaka jest definicja “osoby odpowiedzialnej ‘?
1. Osoba, kt?ra mo?e zobowi?za? si? do wzi?cia odpowiedzialno?ci za zadanie i jest godna zaufania.
2. Odpowiada za swoje czyny, ich ?r?d?o i przyczyn?. Inicjuje i podejmuje dzia?anie.
3. Jest w stanie dokonywa? moralnych i racjonalnych decyzji we w?asnym zakresie, a zatem odpowiada? za w?asne zachowania.
4. Mo?na jej zaufa?, by? zale?nym od niej, ta osoba jest niezawodna.

Zazwyczaj uwa?amy chesed za szczeg?ln? cech? nadzwyczaj dobrych ludzi. Innymi s?owy, zwyk?y cz?owiek siedzi w domu lub w fotelu i zajmuje si? tylko swoimi sprawami. Wszystko ponadto, to ju? naszym zdaniem jest “chesed?- na przyk?ad dodatkowa uprzejmo??, dobro?, mi?o??, altruizm. Lecz Abraham uczy nas czego? innego. Naucza nas, ?e prawdziwym chesed jest odpowiedzialne dzia?anie.

Chesed nie polega na czynieniu dobra, gdy czujesz, ?e to ci odpowiada, chesed to odpowiedzialne dzia?anie w ka?dej chwili. Oznacza to, ?e ta jako?? przenika swoj? osobowo??, ?e jeste? odpowiedzialny za swoje czyny i mo?esz odpowiada? za nie przed wy?sz? moc?.

Po??czenie, kt?re zastosowa? Raszi mi?dzy Brit Mila z ubieg?ego tygodnia i hachnasat orchim (przyjmowanie go?ci) podkre?la, dlaczego ta historia wznosi Abrahama do tytu?u Mr. Chesed.

Nie chodzi tu o faceta, kt?ry robi co? dobrego bo dobrze si? z tym czuje, lecz chodzi o to, ?e ten facet post?puje s?usznie i bierze za to odpowiedzialno??.

Abraham uwa?a, ?e czynienie dobra jest czym? w?a?ciwym i sprawiedliwym a nie wyj?tkowym. Z tego powodu w?a?nie Abraham idzie w ?lady Boga, chce ratowa? Lota, spiera si? z Bogiem o los Sodomy oraz jest got?w po?wi?ci? swego jedynego syna.

Ta postawa sprawia, ?e Abraham jest najwi?kszy z wielkich i czyni go godnym tytu?u ?cz?owieka chesed?.

Abraham uczy nas, ?e istotne jest dzia?anie z poczucia odpowiedzialno?ci, a nie tylko z powodu chwilowej dobrej woli. Oznacza to, ?e wychodzisz naprzeciw obcym i zapraszasz ich do swojego domu, nie tylko wtedy, gdy czujesz si? na si?ach, ale nawet wtedy, gdy jest to dla ciebie niewygodne.

Ka?dy z nas powinien stara? si? wnie?? troch? chesed i odpowiedzialno?ci Abrahama do ?ycia prywatnego jak i spo?ecznego. Kiedy widzimy innych w potrzebie powinni?my dzia?a?, poniewa? naszym obowi?zkiem jest pomaga? innym, gdy? tego oczekuje si? od ludzi, kt?rzy “wo?aj? w imi? Boga”.

Je?li ka?dy z nas wniesie nieco tego chesedu jak Abraham i podejmie dzia?ania z poczucia obowi?zku, to z pewno?ci? zbli?ymy si? do marzenia prorok?w: ?Zbudujemy ?wiat w oparciu o chesed i poczucie odpowiedzialno?ci? (Olam Chesed jibane).