Rosz HaSzana – Zapisz mnie w Księdze (środka) Życia!

No i zaczęło się:  Łysienie, wolniejszy krok, jakieś bóle i strzykania w stawach. W dodatku naprawdę odczuwam kiedy nadchodzi zmiana pogody! No tak, według Izraelskich danych statystycznych, wkroczyłem już w średni wiek. A to nie mały ambaras! Uczę 18-latków, ale czasami myślę, że nadal jestem w ich wieku. Potem nadchodzi przypomnienie o tym, jakże ulotną jest moja obecność na tym padole – Moja córka właśnie została wezwana do izraelskiej armii! Czyżbym był już tak stary?

Wraz ze średnim wiekiem pojawia się refleksja. Czego dokonałem? Dokąd zmierzam? Wydaje się, że tkwię gdzieś pośrodku…

Środek nie jest zbyt czarujący, w końcu to nie to samo co “początek”. Kiedy zaczynamy coś nowego, jesteśmy poruszeni – spodziewamy się pewnych doznań i wyzwań. To powiew niespodzianki: “wszystko jest możliwe”. Początki pozwalają na czysty start, tak jakby nie było przeszłości, od nowa kreujesz swoją przyszłość.

Continue reading “Rosz HaSzana – Zapisz mnie w Księdze (środka) Życia!”

Parasza Ki Tece – Zmagania z ciemnością

Trudno mi słuchać wiadomości. Gdy niektórzy pogłaśniają dźwięk, aby usłyszeć, co dzieje się w naszym kraju, ja ściszam, aby uciec od codziennych informacji. Dlaczego? Trudno mi słuchać nie tyle o zagrożeniu naszego istnienia – terroryści ze wszystkich stron, ataki ze strony innych państw – tego się spodziewam i rozumiem dlaczego jesteśmy szkalowani, prześladowani i atakowani. To przecież wyjaśniają mi słowa Tory z naszej paraszy, które zarazem sprawiają, że istniejemy, ale również jesteśmy prześladowani:

„Dziś Pan, Bóg twój, rozkazuje ci wykonać te prawa i nakazy. Strzeż ich, pełnij z całego swego serca i z całej duszy. Dziś uzyskałeś to, że Pan ci powiedział, iż będzie dla ciebie Bogiem, o ile ty będziesz chodził Jego drogami, strzegł Jego praw, poleceń i nakazów oraz słuchał Jego głosu. A Pan uzyskał to, żeś ty dziś obiecał być ludem stanowiącym szczególną Jego własność, jak ci powiedział, abyś zachowywał Jego wszystkie polecenia. On cię wtedy wywyższy we czci, sławie i wspaniałości ponad wszystkie narody, które uczynił, abyś był ludem świętym dla Pana, Boga twego, jak sam powiedział” (Dwarim 26:17-19).

Continue reading “Parasza Ki Tece – Zmagania z ciemnością”

Parasza Ree – Duchowa ekstaza!

Duchowość jest ekstatycznym doświadczeniem, które najprościej można doznać w samotności. Osobiste doznanie więzi z Bogiem to coś, czego nie da się opisać. Często postacie z Tory doświadczają Boga w najbardziej osobistych i prywatnych momentach:  Noe, dziękując Bogu za przetrwanie; Pierwsze spotkanie Abrahama; Ogłoszenie brzemienności Sary; Sen Jakuba; Mojżesz modli się o życie siostry i oczywiście Hanna (Chana) modli się prosząc o dziecko. Wszystkie te sytuacje opowiadają o osobistym doświadczeniu Boga w ich życiu.

Nasza parasza natomiast przedstawia drugi rodzaj doświadczenia kontaktu z Bogiem. W tym przypadku mowa jest o czymś zupełnie innym, o ​​zbiorowym doświadczeniu jako kluczowym w doznaniu Boga. Świątynia będzie spełniać rolę jednego uniwersalnego miejsca kultu, gdzie dzięki Aron ha-Kodesh duch Boży spocznie wśród “nich”. W świątyni cudów można będzie doświadczać na co dzień, głosy chwały, dźwięki pieśni Lewitów przenikną ściany.

Continue reading “Parasza Ree – Duchowa ekstaza!”

Paraszat Weetchanan – Poszukiwanie i odnalezienie Boga

Gdy panują ciemności, pojawia się nadzieja. Gdy ktoś popada w głębiny grzechu, światło go odnajdzie i poprowadzi ku odkupieniu. To w zasadzie wydaje się nieprawdopodobne, bo doświadczenie często przekonuje nas o czymś zupełnie innym . Jednakże Mojżesz pociesza swój lud, mówiąc, że nawet w najciemniejszej chwili, którą sami stworzyli – a może właśnie szczególnie wówczas – zaczyna się odkupienie. Jeremiasz trafnie prorokuje to przesłanie: “z dala Bóg ukazał mi się …” (Jeremiasz 31: 2). Tu Jeremiasz wypowiada się jak echo Paraszy Weetchanan, którą ZAWSZE czytamy w Szabat po Tisza Be-Aw: “A stamtąd (miejsca grzechu i wyobcowania ) będziesz szukać Boga i Go znajdziesz, ponieważ szukałeś Go z całego serca i duszy swojej” (Dwarim 4:29).

Continue reading “Paraszat Weetchanan – Poszukiwanie i odnalezienie Boga”

Paraszat Masei – Taka była podróż …

Prawie cała parasza poświęcona jest opisom podróży, co jest dość nieproporcjonalnym zagospodarowaniem miejsca w Torze, w stosunku do innych skąpych informacji przekazanych w narracji Tory. Chciałbym dowiedzieć się  więcej o relacjach  Mojżesza z jego dziećmi – a tu nie ma ani słówka. Byłbym zainteresowany wysłuchaniem Cipory i jej historii opowiedzianej jej słowami, ale nie ma takiej opcji.  Zamiast tego proszę bardzo otrzymujemy 49 wersetów, które są niczym innym lecz dziennikiem podróży, którą już znamy i zastanawiamy się, dlaczego musimy to czytać ponownie.

Komentarze są obfite w próby wyjaśnienia tej zagadki, chciałbym przedstawić kilka:

Continue reading “Paraszat Masei – Taka była podróż …”

Paraszat Balak – Biblijni złoczyńcy

Jakie jest nam znane najwcześniejsze źródło antysemityzmu? Gdzie w Torze znajdujemy odniesienie do próby zlikwidowania Żydów i judaizmu? Najjaskrawsza historia to ta z Faraonem w Egipcie oraz druga z Balakiem i królem Moabu, która ma miejsce czterdzieści lat później. Obaj monarchowie posługują się wywoływaniem strachu w celu wytworzenia histerycznej atmosfery w ich narodzie w stosunku do Izraelitów. Czy istnieje jakiś związek między tymi podłymi postaciami? Tak sądzę.

Jest pewien fascynujący midrasz, który opisuje trzech mądrych doradców, do których zwrócił się  Faraon, by zaradzić liczebności Dzieci Izraela w Egipcie. Prosił o radę Jitro, Hioba i Bilaama. Każdy z tych duchowych przywódców udzielił innej odpowiedzi w sprawie Izraelitów. Jitro powiedział, że lud Izraela został pobłogosławiony przez Boga i dlatego nie powinien być prześladowany – zatem Jitro został wygnany przez Faraona. Hiob przemilczał sprawę, więc nie spotkała go żadna kara ani nagroda; Bilaam powiedział, że Izraelici są niebezpieczni i powinni zostać zniszczeni – został sowicie wynagrodzony przez Faraona.

Continue reading “Paraszat Balak – Biblijni złoczyńcy”

Czy paraszat Korach to powtórka czy dalszy ciąg Biblii?

Najgorsze w tej historii jest, że to już wcześniej się wydarzyło! W Torze! I to nie z byle kim w społeczności, lecz z największymi, najważniejszymi świętymi osobami w obozie żydowskim.

O kim mowa?

O Aaronie oraz Miriam!

“Dlaczego tylko on jest specjalnie traktowany. Czyż Bóg nie przemawia również i do nas?”

Korach i jego zwolennicy wraz z synami Reuwena mówią to samo: “Dlaczego ty Mojżeszu (i Aaronie) jesteście specjalnie traktowani? Czyż my wszyscy nie jesteśmy święci, czy ten naród nie jest świętym ludem?”.

Aż się prosi by porównać oba bunty. Pierwszy bunt odbywa się na najwyższym, duchowym i politycznym szczeblu w rodzinie Mojżesza, gdy buntuje się jego siostra, która jest prorokinią wraz z najwyższym kapłanem. Drugi bunt natomiast prowadzi zupełnie pozbawiony skrupułów Korach wraz z zdradziecką częścią Izraelitów!

Continue reading “Czy paraszat Korach to powtórka czy dalszy ciąg Biblii?”

“Jestem”. Szkoła w Polsce robi tszuwę

Abend, Lila? Jestem.

Apfel Fredryka? Jestem.

Bauman Jadwiga? Jestem.

Bauman Irena? Jestem.

Becker Sonia? (lat 7) Jestem.

Binzer, Krystyna? (lat 12) Jestem.

Blumenfeld Bronisława? (lat 8) Jestem.

Jestem…

Siedzę w szkole, do której chodzi 87 uczniów. Na wezwanie imienia odpowiada kolejna młoda dziewczyna gotowa na nowy dzień nauki.  Ale młode panienki to nie te dziewczyny sprzed 78 lat, które siedziały prawie wiek temu w tych ławkach. Continue reading ““Jestem”. Szkoła w Polsce robi tszuwę”

Paraszat Behaalotecha – Pracą i śpiewem

I przemówił Bóg do Mojżesza: Weź lewitów i oczyść ich … Dlaczego? Aby przygotować Lewitów do służby w Świątyni. Nie ma tu znaczenia wiek, w którym się tego dokonuje. Nasza parasza kładzie nacisk na opis procedury, która przygotowuje lewitów do wzniosłej funkcji służenia w Świątyni.

A jaka dokładnie jest ich rola i misja? Co należy do ich obowiązków?

Raszi pomaga nam, to zrozumieć komentując ten fragment Tory: (Księga Liczb 8: 5-19)

Continue reading “Paraszat Behaalotecha – Pracą i śpiewem”

Paraszat Bamidbar – Miały być tylko cztery księgi Mojżeszowe; a potem coś poszło nie tak …

Zbyt radykalna teoria? Herezja? Cóż, przeanalizujmy to. Sefer Bereszit (Księga Rodzaju) ma bardzo jasny przekaz: Powstanie świata i człowieka, kreacja, kształtowanie cywilizacji i ostatecznie historia rodziny Abrahama w tym świecie. Abraham został wyróżniony, został obdarzony wielkim narodem, którego misją jest nauczanie świata o Bogu. Gdzie mieli tego dokonać? “Lech lecha me’artzecha” – „Idź do ziemi Kanaanu”.

Sefer Szmot (Księga Wyjścia) mówi o narodzie w niewoli oraz o narodzie podczas wyjścia z niewoli. Po wyzwoleniu Dzieci Izraela wypełniają swe przeznaczenie: otrzymują Torę i budują Dom obecności Bożej. Ten dom jest w drodze do ziemi Kanaanu.

Continue reading “Paraszat Bamidbar – Miały być tylko cztery księgi Mojżeszowe; a potem coś poszło nie tak …”