Paraszat Jitro – Słyszymy to, co chcemy usłyszeć

„I Jitro usłyszał”

Raszi zadał pytanie: „Co takiego usłyszał Jitro, że skłoniło go do przyjścia?”. Raszi cytuje Midrasz Mechilta, który wskazuje na różne możliwe motywy Jitro:

Rabi Jehoszua uważa, że Jitro usłyszał o bitwie z Amalekiem; Rabin Elazar uważa, że chodzi o nadanie Tory (istnieje dyskusja, czy Jitro przybył do Mojżesza przed czy po nadaniu Tory); Rabin Eliezer wskazuje na rozstąpienie się wód Morza Czerwonego; Rabin Szymon – mówi, że Jitro został poruszony wieścią o mannie spadającej z nieba; Rabin Jose – wskazuje na chmury, które chroniły Izraelitów; istnieje też pogląd, że Jitro usłyszał o budowie Miszkan.

Co jest wspólnym mianownikiem tych opinii? Wszyscy usłyszeli, że chodziło o coś cudownego, nadzwyczajnego co zmotywowało Jitro by opuścił swoje miejsce, rodzinę i przybył do obozu Izraelitów oraz błogosławił Boga. Nie wiemy z całą pewnością, czy się nawrócił i przyjął Judaizm, ale wiemy, że przyszedł do obozu Izraelitów. Niemniej jednak niezwykłe jest to, że każda wersja reprezentuje inną perspektywę, inny punkt widzenia na te same zdarzenia.

Continue reading “Paraszat Jitro – Słyszymy to, co chcemy usłyszeć”

Powolna, lecz słuszna droga – Paraszat BO

Czy nie prościej byłoby zabić faraona? To nic skomplikowanego. Dlaczego zatem Bóg każe nam przejść przez cały proces dziesięciu plag, kłamstw i rozczarowań, wiedząc, że faraon nadal odrzuci Boga i lud Izraela?

Przestudiujmy pierwsze wersety paraszy z tego tygodnia oraz pytania jakie zostały postawione w księdze Zohar na ten temat a także odpowiedzi jakich udzielił mistrz chasydzki.

 I rzekł Pan do Mojżesza: «Idź do faraona, ponieważ uczyniłem twardym serce jego i jego sług, abym mógł czynić znaki swoje wśród nich, i abyś opowiadał dzieciom twoim i wnukom, co zdziałałem w Egipcie. A znaki moje czyniłem między nimi, aby wiedzieli, że Ja jestem Pan».

Noam Elimelech – Rabin Elimelech z Leżajska, słynny mistrz chasydzki, uczeń Magida z Mezeritch, zadał kilka pytań na temat tego wersetu.

Continue reading “Powolna, lecz słuszna droga – Paraszat BO”

Paraszat Szmot – Narzekający Hebrajczycy i przywódca, który musi ich zadowalać

Rzekli do Mojżesza: «Czyż brakowało grobów w Egipcie, że nas tu przyprowadziłeś, abyśmy pomarli na pustyni? Cóż za usługę wyświadczyłeś nam przez to, że wyprowadziłeś nas z Egiptu? „Czyż nie mówiliśmy ci wyraźnie w Egipcie: Zostaw nas w spokoju, chcemy służyć Egipcjanom. Lepiej bowiem nam było służyć im, niż umierać na tej pustyni”. (Szmot 14:11-12)

Maruderzy pojawiają się w najmniej dogodnym dla przywódcy czasie. Zajmując się ucieczką na pustynię oraz narodem byłych niewolników w dodatku posiadając jedynie nie do końca jasny przekaz od Boga, Mojżesz musi się zmierzyć z grupą cyników, którzy szemrają z satysfakcją: “A nie mówiliśmy!”

Więc kim są ci oponenci? Skąd się wzięli na Pustyni? Tora nas nie informuje, kiedy to dokładnie  przepowiadali, „że lepiej być żywym niewolnikiem w Egipcie niż martwym wolnym człowiekiem na pustyni”?

Continue reading “Paraszat Szmot – Narzekający Hebrajczycy i przywódca, który musi ich zadowalać”

Paraszat Wajechi – Tora naszym domem

Czcigodni Praojcowie, Awrahamie, Icchaku i Jakowie! Było fantastycznie, dziękujemy i do zobaczenia za rok. Fragment Tory na ten tydzień jest ostatnią parszą księgi Bereszit. Opowieść o rodzinnych korzeniach narodu żydowskiego dobiega końca. Wrócimy do tej opowieści za kilka miesięcy, oczywiście z Bożą pomocą, ale dziś i w najbliższych dniach możemy postarać się zebrać owoce naszej przygody z Praojcami.

Continue reading “Paraszat Wajechi – Tora naszym domem”

Paraszat Waigasz – Chwila prawdy

Jest pewne słowo, które pojawia się w momencie konfrontacji  Józefa z jego braćmi, które nie jest jednoznaczne. Słowo „powstrzymać”.  „A Józef nie mógł się powstrzymać przed wszystkimi, którzy przed nim stali”.

Czego Józef nie był w stanie zrobić? I komu lub przed kim nie mógł tego zrobić?

Raszi wyjaśnia, że Józef po prostu nie mógł ścierpieć hańby swoich braci, by jego słudzy i jego ministrowie byli świadkami opowieści o tym, czego bracia się dopuścili.

Rabin Saadja Gaon ben Josef Rav Saadya uważa, że słowo „powstrzymać” w tym przypadku oznacza ruch, czyli niemoc w ruchu. Jego zdaniem Józef najwyraźniej był sparaliżowany obecnością stojących przed nim.

Continue reading “Paraszat Waigasz – Chwila prawdy”

Paraszat Wajeszew – Dwa sny

Mój dziadek, rabin Joseph Baumol, zauważył kiedyś, że Tora całkiem wyraziście przedstawia aż dwa sny Józefa; jeden sen o przywództwie nie był wystarczający. Dlaczego nie? Czym różni się przesłanie płynące ze snu z gwiazdami, od snu z wiązkami pszenicy? Wyjaśnił, że doświadczenie Józefa było typowe dla jego przodków, zarówno dla jego ojca, jak i dziadka.

Bóg nawiedził Abrahama zarówno w wymiarze duchowym, jak i praktycznym. Przekazał Abrahamowi zarówno przesłanie materialnego błogosławieństwa, jak i historycznego proroctwa. Izaak także otrzymał błogosławieństwo i obietnicę ciągłości jako ogniwo w łańcuchu wielkiego narodu oraz materialną obietnicę posiadania stu miar ziemi.

Ale co najważniejsze, Jakub śnił dwa razy: za pierwszym razem zjawiały się anioły a za drugim mowa jest o owcach. Przesłanie jakie otrzymał Jakub nie mogłoby być bardziej wyraziste – masz dwie misje, dwa cele, dwie sfery, w których możesz służyć Bogu i ulepszać ludzkość: sfera duchowa i materialna.

Continue reading “Paraszat Wajeszew – Dwa sny”

Paraszat Wajece – Trzech mocarzy, trzy modlitwy; trzy żydowskie doświadczenia.

Talmud w Traktacie Berachot 26b przekazuje nam: “Rabin Jose powiedział, że nasi praojcowie ustanowili dla nas trzy modlitwy: Abraham ustanowił modlitwę szachrit – jak zostało powiedziane „Abraham wstał rano”; Izaak ustanowił Minchę, jak oznajmiono: “Izaak po południu poszedł rozmawiać”; Jakub ustanowił Maariw, co określają słowa “a on przyszedł na miejsce”.

Abraham reprezentuje poranek a nawet świt. Jego doświadczenie Boga jest bezkrytyczne, bez niebezpieczeństwa. Jest to jednokierunkowy drogowskaz skierowany ku przyszłości i błogosławieństwom, zaufaniu i męstwu. Z tego powodu rabini uczą się od Abrahama, że ochoczo “wstawał wcześnie rano”, aby się modlić.

Continue reading “Paraszat Wajece – Trzech mocarzy, trzy modlitwy; trzy żydowskie doświadczenia.”

Paraszat Toldot – braterska zabójcza miłość

Jak to w tym świecie jest, że bracia gotowi są się zabić? Co jak co, ale więzi rodzinne powinny chronić przed zazdrością, zawiścią, rywalizacją i wszelkimi złymi emocjami. Mówi się o tym, że człowiek najbardziej boi się obcego, nieznanego, nieoswojonego. Stąd biorą się rasizm, antysemityzm, ksenofobia. Tu rodzą się stereotypy i uprzedzenia. Ale jak kogoś poznamy, zbliżymy się do niego, oswoimy to łatwiej o budowanie wspólnoty, o wzajemne działania.

Continue reading “Paraszat Toldot – braterska zabójcza miłość”