Paraszat Wajeszew – Dwa sny

Mój dziadek, rabin Joseph Baumol, zauważył kiedyś, że Tora całkiem wyraziście przedstawia aż dwa sny Józefa; jeden sen o przywództwie nie był wystarczający. Dlaczego nie? Czym różni się przesłanie płynące ze snu z gwiazdami, od snu z wiązkami pszenicy? Wyjaśnił, że doświadczenie Józefa było typowe dla jego przodków, zarówno dla jego ojca, jak i dziadka.

Bóg nawiedził Abrahama zarówno w wymiarze duchowym, jak i praktycznym. Przekazał Abrahamowi zarówno przesłanie materialnego błogosławieństwa, jak i historycznego proroctwa. Izaak także otrzymał błogosławieństwo i obietnicę ciągłości jako ogniwo w łańcuchu wielkiego narodu oraz materialną obietnicę posiadania stu miar ziemi.

Ale co najważniejsze, Jakub śnił dwa razy: za pierwszym razem zjawiały się anioły a za drugim mowa jest o owcach. Przesłanie jakie otrzymał Jakub nie mogłoby być bardziej wyraziste – masz dwie misje, dwa cele, dwie sfery, w których możesz służyć Bogu i ulepszać ludzkość: sfera duchowa i materialna.

Continue reading “Paraszat Wajeszew – Dwa sny”

Paraszat Wajece – Trzech mocarzy, trzy modlitwy; trzy żydowskie doświadczenia.

Talmud w Traktacie Berachot 26b przekazuje nam: “Rabin Jose powiedział, że nasi praojcowie ustanowili dla nas trzy modlitwy: Abraham ustanowił modlitwę szachrit – jak zostało powiedziane „Abraham wstał rano”; Izaak ustanowił Minchę, jak oznajmiono: “Izaak po południu poszedł rozmawiać”; Jakub ustanowił Maariw, co określają słowa “a on przyszedł na miejsce”.

Abraham reprezentuje poranek a nawet świt. Jego doświadczenie Boga jest bezkrytyczne, bez niebezpieczeństwa. Jest to jednokierunkowy drogowskaz skierowany ku przyszłości i błogosławieństwom, zaufaniu i męstwu. Z tego powodu rabini uczą się od Abrahama, że ochoczo “wstawał wcześnie rano”, aby się modlić.

Continue reading “Paraszat Wajece – Trzech mocarzy, trzy modlitwy; trzy żydowskie doświadczenia.”

Tajemnicze Zakończenie – Paraszat Wajechi

Czy Jakub kiedykolwiek dowiedział się prawdy o podłym czynie swoich synów? Podczas spotkania po latach, Józef płakał na ramieniu ojca i obydwaj cieszyli się świadomością, że w końcu wszyscy zamieszkają ponownie razem jako rodzina. Co tak naprawdę tam się wydarzyło?

Pytam, bo nie ma żadnej wzmianki o tym w księdze. Bracia nie mówią prawdy ojcu, Józef nigdy o tym nie wspomina, a co najważniejsze Jakub nie reaguje nawet na łożu śmierci. Dzień, w którym Jakub umiera, jest doskonałym dniem na skarcenie synów za ich haniebny postępek. Karci ich przecież wtedy za inne czyny:

„Jakub przywołał swoich synów mówiąc do nich: Zgromadźcie się, a opowiem wam, co was czeka w czasach późniejszych. Zbierzcie się i słuchajcie, synowie Jakuba, słuchajcie Izraela, ojca waszego! Rubenie, synu mój pierworodny, tyś moją mocą i pierwszym płodem mojej męskiej siły, górujący dumą i górujący siłą kipiałeś jak woda: nie będziesz już górował, bo wszedłeś do łoża twego ojca, wchodząc zbezcześciłeś moje łoże! Symeon i Lewi, bracia, narzędziami gwałtu były ich miecze. Do ich zmowy się nie przyłączę, z ich knowaniem nie złączę mej sławy; gdyż w gniewie swym mordowali ludzi i w swej swawoli kaleczyli bydło. Przeklęty ten ich gniew, gdyż był gwałtowny, i ich zawziętość, gdyż była okrucieństwem! Rozproszę ich więc w Jakubie i rozdrobnię ich w Izraelu”. (Księga Rodzaju 49: 1-7). Czyli, gdy przychodzi kolej na Jehudę, nie mówi: „Jak śmiałeś sprzedać mojego syna?!”. Z interakcji między Jakubem a Józefem nie możemy wywnioskować czy gorzka prawda kiedykolwiek wyszła na jaw. Continue reading “Tajemnicze Zakończenie – Paraszat Wajechi”

Bet El odzyskane – Paraszat Wajiszlach

John Milton w swoim najsłynniejszym poemacie: Raj Utracony, opisuje dramat związany z grzechem Adama i Ewy oraz ich wydaleniem z ogrodu Eden. Jednak mniej znane jego dzieło odnosi się do prób podejmowanych przez Adama i Ewę, a może i ich prekursorów, by powrócić do łask Bożych i “odzyskać” utracony skarb. Uważam ten temat za adekwatny, gdy rozważamy zagadkowe “podwójne” objawienie się Boga Jakubowi w Bet El.

Weźmy pod uwagę, że w rozdziale 28 Jakub napotyka miejsce zwane Luz, gdzie Bóg objawia się mu podczas snu i rozwiewa jego obawy związane Ezawem i obiecuje mu, że będzie dziedziczyć ziemię Izraela. Jakub dostaje również obietnicę, że sam Bóg będzie chronić go po drodze. Jakub budzi się następnego ranka i chwali Boga, buduje pomnik Boga i zmienia nazwę miejsca na Bet El (Księga Rodzaju 28: 11-22).

Teraz zwróć uwagę, że 20 lat później, po powrocie do Izraela, Jakub po raz kolejny ma objawienie od Boga, w miejscu zwanym Luz czyli Bet El. Bóg ponownie obiecuje mu, że będzie dziedziczyć ziemię Izraela, Bóg będzie go chronić (Księga rodzaju 35: 1- 7), a on ponownie buduje pomnik w tym miejscu i nazywa je El-Betel! Continue reading “Bet El odzyskane – Paraszat Wajiszlach”