Rabin Michael Schudrich: Życie poświęcone odrodzeniu żydowskiej Polski

Latem 2013 roku spotkałem się z Rabinem Michaelem Schudrichem w Jerozolimie. Zaprosił mnie do współpracy przy odbudowie żydowskiego życia w Polsce. Sytuacja oznaczałaby, że służę społeczności Krakowa jako jej główny rabin. Moją reakcją było niedowierzanie. Nie zdawałem sobie nawet sprawy, że w Polsce są jacyś Żydzi. Uśmiechną się i powiedział, że z pewnością zdziwi mnie to co się dzieje obecnie w Polsce. Dodał, iż warto by reszta świata również to widziała i miała tego świadomość.
Rabin Schudrich poświęcił znaczną część swojego życia osobistego i zawodowego na służenie i rewitalizację polskiej społeczności żydowskiej co wcale nie jest łatwym zadaniem. A jednak robi to od 1992 roku czyli zaraz po tym jak upadł komunizm, a Polska stała się po raz kolejny demokratycznym państwem.

Przemówienie w Synagodze Izaaka dla grupy turystów, którzy przyjechali, by uczyć się o żydowskim życiu w Polsce.

Gdybym miał opisać Rabina Schudricha powiedziałbym, że jest ustępliwy, nigdy nie mówi ‘nie’, umie się poświęcić, jest marzycielem. Jego biografia nosi tytuł „Nie ma rzeczy niemożliwych” co bardzo dobrze oddaje jego nastawienie do polskiego żydostwa. Pojawił się w Polsce przed nami wszystkimi: zanim powstało JCC w Krakowie i w Warszawie, zanim zostało zbudowane Muzeum Polin i nim sukces zaczęły odnosić obecne organizacje zaangażowane w żydowską przyszłość. Z początku był wolontariuszem, a następnie pracownikiem Fundacji Ronalda Laudera, która zapoczątkowała finansowe wspieranie żydowskiego odrodzenia. Wtedy właśnie otrzymał tytuł Naczelnego Rabina Warszawy, a następnie Naczelnego Rabina Polski, którym jest od 15 lat.

Hawdala w Warszawie dla młodych polskich Żydów.

Każdego dnia od siódmej rano do północy Rabin Schudrich pracuje nad budowaniem żydowskiego życia i zachowaniem pamięci żydowskiej w Polsce. On NIGDY się nie zatrzymuje! Rabin Schudrich stara się budować mosty pomiędzy Żydami i Polakami, Izraelczykami i Polakami, oraz polskimi Żydami i polskimi Żydami, między chasydami, którzy chcą skupić się głównie na upamiętnieniu przeszłości i tymi, którzy myślą o budowaniu przyszłości, między Żydami religijnymi i świeckimi, ortodoksami i reformowanymi, Chabadem, politykami, maszgijahami, turystami i każdym kto gotów jest usiąść do stołu, by rozwiązać problem. Kieruje się ideałami chesed ve’emet – czyli prawda i miłość. Zawsze szuka pokoju, zawsze stara się współpracować.
Wspomniał raz swoje przemówienie z Bar Micwy. Skupiał się w nim na Izraelitach, którzy nie byli w stanie z konkretnej przyczyny złożyć pesachowej ofiary – byli albo nieczyści, albo z dala od obozu. Nigdy nie byli za to karani. Micwa przepadałam i tyle. Ale oni czekali na następny rok, by wtedy złożyć ofiarę i spełnić swój obowiązek. Nie musieli już tego robić. Ale chcieli dać z siebie więcej. W końcu Bóg odpowiedział na te potrzeby wprowadzając nowe święto zwane “drugą Paschą”, które stało się jednym z 613 przykazań w Biblii. Jakże zadziwiające, że ludzka inicjatywa i chęć wyjścia poza siebie stały się partnerem boskości w tworzeniu micwot w Torze. Rabin Schudrich wziął to przesłanie do serca i zrozbił z niego swoje powołanie; zawsze stara się wykraczać poza sferę chesed, budowania społeczności i przywództwa.

Z papieżem Franciszkiem

Za każdym razem, gdy rabin Schudrich, mówi o życiu żydowskim zaczyna tym stwierdzeniem: w roku 1939 było 3,5 miliony Żydów w Polsce. Po Holokauście liczba ta została zdziesiątkowana do 350 000. Następnie opowiada o żydowskiej Polsce w okresie komunizmu i cudzie odrodzenia życia żydowskiego w czasach współczesnych od upadku komunizmu i powstania niepodległej Rzeczypospolitej Polskiej. Jestem przekonany, że powodem, dla którego rabin Schudrich rozpoczyna swoje przemówienia zawsze tak samo jest zachowanie pamięci. Mimo odrodzenia jakie obecnie ma miejsce i tego, że nie wątpliwie możemy być dumni z obecnej sytuacji nie wolno nam zapomnieć o tym co wydarzyło się podczas wojny i jaki los spotkał miliony Żydów mieszkających tutaj. W tym samym czasie budujemy, rozrastamy się, uczymy Tory, aspirujemy, jesteśmy inspirowani i staramy się inspirować innych.
Trzydzieści lat temu ukazały się książki i albumy, które dały wtedy poczucie ostateczności żydowskiego życia w Polsce. Niedługo później społeczność zaczęła się odbudowywać, głównie w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Łodzi, ale także życie żydowskie trwa w Katowicach, Gdańsku, Szczecinie, Poznaniu, Bielsku Białej i Legnicy.

Z prezydentem Polski Andrzejem Dudą oraz przewodniczącą Gminy Wyznaniowej Zydowskiej w Warszawie Anną Chipczyńską na cmentarzu w Warszawie

Znaczna część rewitalizacji ma związek z wizją i determinacją rabina Schudricha. Zrozumiał, że by społeczności na nowo wzrastały potrzebni są duchowi przywódcy. W głównych miastach, takich jak Warszawa i Kraków, przez ostatnie 25 lat działali rabini. Planem rabina Schudricha stało się przydzielenie rabina do każdego miasta, w którym jest społeczność żydowska mająca szansę utrzymać się i odbudowywać żydowskie życie. Niełatwo było znaleźć odpowiednich mężczyzn i ich rodziny, którzy byli by gotowi zainwestować siebie w takie działania. Osadzanie rabinów w Polsce to również żmudne poszukiwanie funduszy niezbędnych do ich finansowania. Stało się to jednak częścią misji rabina Schudricha, w której przez wszystkie te lata odnosi sukces.

Podczas konferencji rabinów w Polsce

Poza pieniędzmi rabin Schudrich poświęca swój czas, by opiekować się każdym rabinem, aby każdemu pomóc odnaleźć się w obecnym życiu żydowskim oraz wesprzeć poruszanie się po mętnych wodach współczesnej odnowy w niegdyś tętniącym żydowskim państwie. Obecnie pracuje dla niego pięciu z Polskich rabinów – w Warszawie, Krakowie, Łodzi i Wrocławiu. Przez ostatnich 20 lat rabin Schudrich szukał odpowiednich rabinów, znajdywał fundusze by sprowadzić ich do Polski i móc ich zatrudnić, prowadził ich i wspierał w każdej możliwej sytuacji począwszy od zmagań z nowym językiem, nową kulturą, nowym miejscem zamieszkania, skończywszy na całkowitej zmianie dotychczasowego życia włączając asymilację ich żon i dzieci.
Rabin David Basok, obecnie z żoną Danielle obsługujący społeczność żydowską we Wrocławiu, opowiada o swoich początkowych doświadczeniach z rabinem Schudrichem. Pisze:

Przy pomniku w Jedwabnem

“Nasze stosunki z rabinem Schudrichem przez ostatnich kilka lat można zamknąć w trzech słowach: zrozumienie, wsparcie i zachęta. Przede wszystkim daje on nam poczucie, że polega na nas całkowicie we wszystkich dziedzinach; ale jednocześnie zawsze ma dla nas czas, gdy potrzebujemy porady lub wsparcia. Nasze doświadczenie w Polsce jest satysfakcjonujące, ale czasami bywa mocnym wyzwaniem. Pamiętam jedno spotkanie z Rabiem Schudrichem podczas którego przedstawiliśmy mu nasze problemy i zmagania ze społecznością. Słuchał uważnie i na koniec odpowiedział, że rozumie nasze obawy i że część naszych problemów może rozwiązać, a części nie. Widząc nasze spięte i trochę zmęczone twarze zaproponował, że wyśle nas na wakacje, byśmy trochę oczyścili nasze umysły. Takim mentorem jest właśnie rabin Schudrich. Po powrocie z przerwy mieliśmy dużo siły i energii, by samemu zając się wszystkimi problemami.
Rabin Schudrich jest naczelnym rabinem Polski. Zrozumiałym by było gdyby chciał sam przemawiać podczas bardzo ważnych uroczystości. On jednak zachęca nas, byśmy brali udział w takich wydarzeniach dając społecznościom możliwość posłuchania tego co my mamy do powiedzenia.
Rabin Schudrich dużo inwestuje w nasze relacje co nie jest proste w stosunku pracodawca – pracownik. Ale naprawdę stara się nawiązać z nami przyjaźń, oferując również wygodę, a czasem nawet dając czekoladki z Warszawy. Przy tym zawsze uważnie słucha naszych problemów. Rzadko spotykamy się bez klasycznych “żartów rabina Schudricha”, które odświeżają nasze nastroje i nas samych.

Rozdawanie prezentów chanukowych dzieciom w Warszawie.

W końcu, jako najbardziej zapracowany rabin jakiego znamy, który jest cały czas w ruchu, zaangażowany we wszystko co ma znaczenie zachwyca zdolnością prowadzenia rozmów. Może zacząć rozmawiać o czymś ważnym w Niedzielę i musieć skończyć natychmiast z jakiś różnych ważnych przyczyn po czym zatelefonować kilka dni później i zacząć wątek dokładnie tam gdzie został przerwany. Potem rozmowa jest kontynuowana w następny szabat by wreszcie znaleźć rozwiązanie. Prawdziwie niewiarygodne.
Rabin Moshe Bloom był asystentem rabina Schudricha w Warszawie przez cztery lata. Uważa swoją pracę dla rabina Schudricha niesamowite doświadczenie edukacyjne, które chce pielęgnować całe życie. Zobaczył go z bliska i miał możliwość podziwiać jego mądrość, przywództwo, cierpliwość, oddanie i pokorę. Zapytany o to, czego nauczył się od rabina Schudricha na temat rabinów i rabinicznej pracy odpowiedział: “Złożoność! Ludzie są skomplikowani, podobnie jak sytuacje. Miej cierpliwość, sadź nasiona i nie oczekuj natychmiastowych rezultatów. Jest to proces, który ostatecznie przynosi owoce!”
Oddanie Rabina Schudricha do żydowskiej Polski jest legendarne. Widzi młode polskie żydowskie dzieci jako przedłużenie własnej rodziny; widzi je jako swoją misję życiową. Dlatego czasem zapomina jeść, spać i dbać o siebie tylko dalej jedzie działać dalej.

Spotkanie z prezydentem Brakiem Obamą

Dla mnie rabin Schudrich był zawsze zaufanym szefem, wierzącym we mnie i wspierającym mnie podczas mojego pobytu w Krakowie. Kiedy potrzebowałem jego rady, był dla mnie. Kiedy chciałem robić coś po swojemu szanował mój wybór i wspierał w nim. Podczas, gdy zarówno w Polsce jak i za granicą inspiruje i jest podziwiany za swoją pracę rabin Schudrich nadal jest człowiekiem twardo stąpającym po ziemi. Ma w sobie pokorę i jest świadom złożoności polskiego życia żydowskiego oraz wyzwań, jakie czasami ono stawia. Był także wzorem do naśladowania pod względem zaangażowania – od dwudziestu pięciu lat pracuje nad tym, by zachować pamięć o żydowskiej Polsce i odbudować tam żydowskie życie. Nadal pracuje nad tym i nie wydaje się zwalniać!

Rabin Schudrich, Jonathan Ornstein i ja w JCC w Krakowie.

Paraszat Ki Tece

“Tutaj nie przepędza się Boga, tutaj nie używamy urządzeń internetowych”. “Każdy kto korzysta ze smartfona jest niezdatny do bycia świadkiem na ślubie”. “Posiadacz ajfona jest nazywany złoczyńcą”. Z drugiej strony: “Widziałeś ten wypadek na youtube?”. “Ale hardkorowy filmik, ohyda! Zobacz sobie”. Continue reading “Paraszat Ki Tece”

SERIA WYKŁADÓW W CENTRUM MAANI: UTRACONE I UKRYTE WSPÓLNOTY ŻYDOWSKIE

Centrum Maani prowadzone przez Shavei Israel rozpoczęło serię interesujących i ciekawych wykładów poświęconych społeczności utraconych i ukrytych Żydów na całym świecie. Wykłady odbywają się w biurach Shavei Israel i są otwarte dla publiczności.

Continue reading “SERIA WYKŁADÓW W CENTRUM MAANI: UTRACONE I UKRYTE WSPÓLNOTY ŻYDOWSKIE”

ŻYDOWSKA NAUKA W ALICANTE, W HISZPANII

Rabin Elisha Salas udał się do Alicante w Hiszpanii i spędził tam kilka dni podczas których prowadził szeroki wachlarz zajęć dla członków lokalnej społeczności Bnei Anousim. Program obejmował wykłady o judaizmie i lekcje języka hebrajskiego, zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci. Dodatkowo również modlitwy szabatowe i wspólną kolację w hotelu Leuka – miejscu, w którym odbywały się wcześniejsze wydarzenia wspólnotowe, takie jak kolacja Dnia Niepodległości.

Oto kilka zdjęć z tego wydarzenia:

Paraszat Behaalotcha

Niedługo Mistrzostwa Świata w piłce nożnej. Kto wygra? Nie wiemy, ale pewne jest, że każdy chcę zdobyć pierwsze miejsce. Kto pierwszy ten lepszy, jak mówi powiedzenie rodem z dżungli. Cały świat podąża za tym co pierwsze, nowe i świeże. Przyjrzyjmy się co na ten temat mówi Tora.

Continue reading “Paraszat Behaalotcha”

Żydowska Telewizja Internetowa SZALOM.TV – pierwsza taka inicjatywa w Polsce

Szalom.tv jest pierwszą w Polsce Żydowską Telewizją Internetową pochodzącą z Łodzi – miasta o długiej tradycji filmowej. Telewizja jest prowadzona przez profesjonalistów – osoby ze społeczności żydowskiej znającej dobrze poruszane tematy oraz przez filmowców z wieloletnim doświadczeniem.

Continue reading “Żydowska Telewizja Internetowa SZALOM.TV – pierwsza taka inicjatywa w Polsce”

Społeczności Shavei Israel świętuja Lag B’Omer

W zeszłym tygodniu społeczności wspierane przez organizację Shavei Israel na całym świecie zebrały się razem przy ognisku, by razem świętować Lag B’Omer – żydowskie święto obchodzone w 33. dniu Omeru czyli 49-dniowego okresu pomiędzy Paschą a Szawuot.

Continue reading “Społeczności Shavei Israel świętuja Lag B’Omer”

Chasydyzm w Polsce – nauki przed świętem Szawuot

W ramach przygotowań do zbliżającego się Szawuot społeczność żydowska w Łodzi zaplanowała szeroki zakres warsztatów i wykładów zarówno dla dorosłych i dzieci. Podczas Święta Tygodni całonocne studiowanie Tory ma dodatkowe znaczenie stąd majowy termin zajęć.

Continue reading “Chasydyzm w Polsce – nauki przed świętem Szawuot”

Mleczne Szawuot

Do dwóch budyniów trzeci gratis. Spód pod sernik za pół ceny. Maślane ciasteczka w większym opakowanie. Żółty ser i feta na przecenie. Czteropak spaghetti. Makaron do lasagne + sos pomidorowy. Biszkopty i herbatniki po obu stronach wejścia do sklepu. Dalej nutella i szoko (izraelskie kakao sprzedawane w woreczkach lub butelkach). To znaczy, że zbliża się święto szawuot.

Continue reading “Mleczne Szawuot”

Potomkowie chińskich Żydów powrócili do swojego Judaizmu

 

Młode dziewczyny z Kaifeng oraz Rabini z Sądu Rabinackiego, przed którym dokonały konwersji.

Pięć chińskich młodych kobiet, potomkiń starożytnej społeczności żydowskiej w Kaifeng w Chinach, ukończyło w zeszłym tygodniu proces konwersji w Jerozolimie.

Wraz z zakończeniem giuru staną się obywatelkami Izraela.
Dwudziestopięcioletnia Gao Yi-Chen, dwudziestosiedmioletnia Yue Ting, dwudziestodziewięcioletnia Li Yuan oraz trzydziestoletnie Li Chang Jin i Li Jing, przybyły do Izraela w lutym 2016 roku dzięki organizacji non-profit Shavei Israel, która znajduje się w Jerozolimie.

Te młode kobiety urodziły i wychowały się w Kaifeng, mieście w centrum prowincji Hanan w południowo-zachodnim rejonie Pekińskim. Każda z nich jest potomkinią starożytnej społeczności żydowskiej, która miała swój rozkwit na tamtych terenach ponad tysiąc lat temu.

“Potomkowie Żydów z Kaifeng to ludzka nić łącząca Chiny z narodem Izraela” – powiedział Michael Freund, przewodniczący i założyciel organizacji Shavei Israel. „Po wiekach asymilacji, w ostatnich latach rośnie liczba potomków Żydów z Kaifeng pragnących powrócić do swoich korzeni i gotowych do przyjęcia z powrotem ich żydowskiej tożsamości”.

“Te pięć młodych kobiet było zdeterminowane by powrócić do narodu żydowskiego, a my jesteśmy zadowoleni i dumni, że mogliśmy pomóc im spełnić te marzenie”- wyznał Michael Freund i dodał, że w ostatnich latach organizacja Shavei Israel pomogła już kilkunastu osobom z chińskiej społeczności żydowskiej w emigracji do Izraela.

“Bycie częścią narodu żydowskiego to zaszczyt, ze względu na dziedzictwo i wartości” – powiedziała Li Jing, która studiowała ekonomię i handel międzynarodowy w Chinach. “Otrzymałam odpowiedź na moją modlitwę o powrót do judaizmu i do ziemi Izraela”.

“Izrael jest miejscem, w którym żyli nasi przodkowie, a mój ojciec zawsze powtarzał mi, że kiedyś powrócimy” – powiedziała Yue Ting, która płynnie mówi po angielsku i po hebrajsku. “Każdy z nas przyszedł na świat by przyczynić się do zmiany, każdy na swój sposób. Dołożę wszelkich starań, by zrobić coś, nie ważne jak skromnego, ale po prostu zrobić coś dobrego. Jestem bardzo dumna z bycia Żydówką i z tego, że mogę nazwać Izrael moim domem.”

Podczas całego ich pobytu w Izraelu te pięć młodych kobiet z Kaifeng otrzymało wsparcie od Shavei Israel. Organizacja zapłaciła za ich czesne, koszty utrzymania i zorganizowała ich mieszkanie i naukę w religijnej szkole Midrasza “Niszmat”. Tam mieszkały i uczyły się hebrajskiego oraz otrzymały przygotowanie do formalnej konwersji przed Rabinatem Izraela. Shavei Israel będzie nadal pomagać Żydom Kaifeng w ich integracji z Izraelskim społeczeństwem.

“Dzisiaj w Kaifeng mieszka około 1000 potomków społeczności żydowskiej. Pomimo tego, że społeczność Kaifeng została prawie całkowicie zasymilowana z miejscową ludnością już dwa wieki temu, w dalszym ciągu ich potomkowie utrzymywali pewne tradycje Żydowskie oraz tożsamość i świadomość swojego żydowskiego pochodzenia” – powiedział Freund, dodając: “W ostatnich latach, wiele członków tej społeczności szuka swoich żydowskich korzeni – co częściowo stało się możliwe dzięki Internetowi, który otwiera świat do wiedzy o judaizmie i Izraelu, które wcześniej były poza ich zasięgiem”.

obejrzyj wideo

Notatka informacyjna dla Channel 7, Izrael.