Paraszat Ekew – Na czym polega wyjątkowość Ziemi Izraela?

Na to pytanie odpowiada Mojżesz w swoim przemówieniu w paraszy Ekew. Na początku rozdziału ósmego księgi Dwarim (Powtórzonego Prawa) Mojżesz przypomina synom Izraela o ich doświadczeniu na pustyni. To doświadczenie było sprawdzianem, czy lud będzie się trzymał boskich przykazań. Bóg uczynił nasz pobyt na pustyni testem i nauką, abyśmy nauczyli się poszukiwać go i rozpoznawać jego obecność we wszystkim co czynimy. To była żyzna gleba dla tego testu z powodu absolutnego braku płodności piasków pustyni!

Następnie parasza w naturalny sposób przechodzi do opisu piękna Ziemi Izraela. Mojżesz rozpoczyna swoje pochwały mówiąc, jak cudowna jest ta Ziemia:

Albowiem Pan, Bóg twój, wprowadzi cię do ziemi pięknej, ziemi obfitującej w potoki, źródła i strumienie, które tryskają w dolinie oraz na górze – do ziemi pszenicy, jęczmienia, winorośli, drzewa figowego i granatowego – do ziemi oliwek, oliwy i miodu – do ziemi, gdzie nie odczuwając niedostatku, nasycisz się chlebem, gdzie ci niczego nie zabraknie – do ziemi, której kamienie zawierają żelazo, a z jej gór wydobywa się miedź. 10 Najesz się, nasycisz i będziesz błogosławił Pana, Boga twego, za piękną ziemię, którą ci dał.  (Dwarim 8:7-10)

Continue reading “Paraszat Ekew – Na czym polega wyjątkowość Ziemi Izraela?”

Parasza Dwarim – Uczmy się z grzechów przeszłości

Żydzi są optymistami; nieustannie patrzymy w przyszłość, by budujemy nowe życie próbując poprawić naszą rzeczywistość z nadzieją, że możemy stworzyć lepszą przyszłość.

Tu w Krakowie zawsze skupiamy się wokół motta „Budowania żydowskiej przyszłość”, dobrze wiedząc, że nasza polska przeszłość, podczas gdy przez wiele wieków była pozytywna, XX wiek przyniósł tak straszną tragedię i cierpienie, że moglibyśmy się zastanawiać, czy jest jakaś przestrzeń i możliwość, aby brać pod uwagę rozwój i przyszłość.

Niemniej jednak to jedyny sposób, w jaki potrafimy żyć – patrzymy w przyszłość, śnimy, a potem zmieniamy te sny w naszą rzeczywistość.

Continue reading “Parasza Dwarim – Uczmy się z grzechów przeszłości”

Paraszat Szlach – Grzech zaniechania

Co poszło nie tak? Otrzymali misję, by sprawdzić owoce, ale także ziemię, ludzi i fortyfikacje. Wrócili i zdali raport. Czegóż tak strasznego się dopuścili, co by uzasadniało karę śmierci dla całego pokolenia na pustyni? Co więcej, gdy porównamy inne grzechy dzieci Izraela, ten blednie w porównaniu z wielkim – złotym cielcem. Za grzech złotego cielca, w którym – jak wspomina Tora – cały naród brał udział tańcząc dziko, chaotycznie i w podnieceniu, za karę wystarczyło w zasadzie jedynie ostrzeżenie. Tymczasem za grzechy wysłanników, z którymi cały naród ma niewiele do czynienia, karą jest w gruncie rzeczy śmierć podczas czterdziestu lat wędrówki po pustyni. O co tu chodzi?

Continue reading “Paraszat Szlach – Grzech zaniechania”

Paraszat Jitro – Słyszymy to, co chcemy usłyszeć

„I Jitro usłyszał”

Raszi zadał pytanie: „Co takiego usłyszał Jitro, że skłoniło go do przyjścia?”. Raszi cytuje Midrasz Mechilta, który wskazuje na różne możliwe motywy Jitro:

Rabi Jehoszua uważa, że Jitro usłyszał o bitwie z Amalekiem; Rabin Elazar uważa, że chodzi o nadanie Tory (istnieje dyskusja, czy Jitro przybył do Mojżesza przed czy po nadaniu Tory); Rabin Eliezer wskazuje na rozstąpienie się wód Morza Czerwonego; Rabin Szymon – mówi, że Jitro został poruszony wieścią o mannie spadającej z nieba; Rabin Jose – wskazuje na chmury, które chroniły Izraelitów; istnieje też pogląd, że Jitro usłyszał o budowie Miszkan.

Co jest wspólnym mianownikiem tych opinii? Wszyscy usłyszeli, że chodziło o coś cudownego, nadzwyczajnego co zmotywowało Jitro by opuścił swoje miejsce, rodzinę i przybył do obozu Izraelitów oraz błogosławił Boga. Nie wiemy z całą pewnością, czy się nawrócił i przyjął Judaizm, ale wiemy, że przyszedł do obozu Izraelitów. Niemniej jednak niezwykłe jest to, że każda wersja reprezentuje inną perspektywę, inny punkt widzenia na te same zdarzenia.

Continue reading “Paraszat Jitro – Słyszymy to, co chcemy usłyszeć”

Powolna, lecz słuszna droga – Paraszat BO

Czy nie prościej byłoby zabić faraona? To nic skomplikowanego. Dlaczego zatem Bóg każe nam przejść przez cały proces dziesięciu plag, kłamstw i rozczarowań, wiedząc, że faraon nadal odrzuci Boga i lud Izraela?

Przestudiujmy pierwsze wersety paraszy z tego tygodnia oraz pytania jakie zostały postawione w księdze Zohar na ten temat a także odpowiedzi jakich udzielił mistrz chasydzki.

 I rzekł Pan do Mojżesza: «Idź do faraona, ponieważ uczyniłem twardym serce jego i jego sług, abym mógł czynić znaki swoje wśród nich, i abyś opowiadał dzieciom twoim i wnukom, co zdziałałem w Egipcie. A znaki moje czyniłem między nimi, aby wiedzieli, że Ja jestem Pan».

Noam Elimelech – Rabin Elimelech z Leżajska, słynny mistrz chasydzki, uczeń Magida z Mezeritch, zadał kilka pytań na temat tego wersetu.

Continue reading “Powolna, lecz słuszna droga – Paraszat BO”

Paraszat Szmot – Narzekający Hebrajczycy i przywódca, który musi ich zadowalać

Rzekli do Mojżesza: «Czyż brakowało grobów w Egipcie, że nas tu przyprowadziłeś, abyśmy pomarli na pustyni? Cóż za usługę wyświadczyłeś nam przez to, że wyprowadziłeś nas z Egiptu? „Czyż nie mówiliśmy ci wyraźnie w Egipcie: Zostaw nas w spokoju, chcemy służyć Egipcjanom. Lepiej bowiem nam było służyć im, niż umierać na tej pustyni”. (Szmot 14:11-12)

Maruderzy pojawiają się w najmniej dogodnym dla przywódcy czasie. Zajmując się ucieczką na pustynię oraz narodem byłych niewolników w dodatku posiadając jedynie nie do końca jasny przekaz od Boga, Mojżesz musi się zmierzyć z grupą cyników, którzy szemrają z satysfakcją: “A nie mówiliśmy!”

Więc kim są ci oponenci? Skąd się wzięli na Pustyni? Tora nas nie informuje, kiedy to dokładnie  przepowiadali, „że lepiej być żywym niewolnikiem w Egipcie niż martwym wolnym człowiekiem na pustyni”?

Continue reading “Paraszat Szmot – Narzekający Hebrajczycy i przywódca, który musi ich zadowalać”

Paraszat Weetchanan – Poszukiwanie i odnalezienie Boga

Gdy panują ciemności, pojawia się nadzieja. Gdy ktoś popada w głębiny grzechu, światło go odnajdzie i poprowadzi ku odkupieniu. To w zasadzie wydaje się nieprawdopodobne, bo doświadczenie często przekonuje nas o czymś zupełnie innym . Jednakże Mojżesz pociesza swój lud, mówiąc, że nawet w najciemniejszej chwili, którą sami stworzyli – a może właśnie szczególnie wówczas – zaczyna się odkupienie. Jeremiasz trafnie prorokuje to przesłanie: “z dala Bóg ukazał mi się …” (Jeremiasz 31: 2). Tu Jeremiasz wypowiada się jak echo Paraszy Weetchanan, którą ZAWSZE czytamy w Szabat po Tisza Be-Aw: “A stamtąd (miejsca grzechu i wyobcowania ) będziesz szukać Boga i Go znajdziesz, ponieważ szukałeś Go z całego serca i duszy swojej” (Dwarim 4:29).

Continue reading “Paraszat Weetchanan – Poszukiwanie i odnalezienie Boga”

Czy paraszat Korach to powtórka czy dalszy ciąg Biblii?

Najgorsze w tej historii jest, że to już wcześniej się wydarzyło! W Torze! I to nie z byle kim w społeczności, lecz z największymi, najważniejszymi świętymi osobami w obozie żydowskim.

O kim mowa?

O Aaronie oraz Miriam!

“Dlaczego tylko on jest specjalnie traktowany. Czyż Bóg nie przemawia również i do nas?”

Korach i jego zwolennicy wraz z synami Reuwena mówią to samo: “Dlaczego ty Mojżeszu (i Aaronie) jesteście specjalnie traktowani? Czyż my wszyscy nie jesteśmy święci, czy ten naród nie jest świętym ludem?”.

Aż się prosi by porównać oba bunty. Pierwszy bunt odbywa się na najwyższym, duchowym i politycznym szczeblu w rodzinie Mojżesza, gdy buntuje się jego siostra, która jest prorokinią wraz z najwyższym kapłanem. Drugi bunt natomiast prowadzi zupełnie pozbawiony skrupułów Korach wraz z zdradziecką częścią Izraelitów!

Continue reading “Czy paraszat Korach to powtórka czy dalszy ciąg Biblii?”

Paraszat Behaalotecha – Pracą i śpiewem

I przemówił Bóg do Mojżesza: Weź lewitów i oczyść ich … Dlaczego? Aby przygotować Lewitów do służby w Świątyni. Nie ma tu znaczenia wiek, w którym się tego dokonuje. Nasza parasza kładzie nacisk na opis procedury, która przygotowuje lewitów do wzniosłej funkcji służenia w Świątyni.

A jaka dokładnie jest ich rola i misja? Co należy do ich obowiązków?

Raszi pomaga nam, to zrozumieć komentując ten fragment Tory: (Księga Liczb 8: 5-19)

Continue reading “Paraszat Behaalotecha – Pracą i śpiewem”

Paraszat Bamidbar – Miały być tylko cztery księgi Mojżeszowe; a potem coś poszło nie tak …

Zbyt radykalna teoria? Herezja? Cóż, przeanalizujmy to. Sefer Bereszit (Księga Rodzaju) ma bardzo jasny przekaz: Powstanie świata i człowieka, kreacja, kształtowanie cywilizacji i ostatecznie historia rodziny Abrahama w tym świecie. Abraham został wyróżniony, został obdarzony wielkim narodem, którego misją jest nauczanie świata o Bogu. Gdzie mieli tego dokonać? “Lech lecha me’artzecha” – „Idź do ziemi Kanaanu”.

Sefer Szmot (Księga Wyjścia) mówi o narodzie w niewoli oraz o narodzie podczas wyjścia z niewoli. Po wyzwoleniu Dzieci Izraela wypełniają swe przeznaczenie: otrzymują Torę i budują Dom obecności Bożej. Ten dom jest w drodze do ziemi Kanaanu.

Continue reading “Paraszat Bamidbar – Miały być tylko cztery księgi Mojżeszowe; a potem coś poszło nie tak …”