Zestawienie – Paraszat Wezot Habracha

Jest coś pocieszającego w tym, że czytamy pierwszy fragment Tory tego samego dnia, którego kończymy roczny cykl! Według tradycji żydowskiej, Ezdrasz po powrocie z Babilonu do Izraela w IV wieku, wprowadził zwyczaj cotygodniowego czytania Tory. W ten sposób wypełniamy biblijne przykazanie, że całość Tory musi być odczytana w ciągu siedmiu lat, tyle że czytamy ją każdego tygodnia i cykl Tory kończymy co roku.

Mamy 54 parasze w Torze, ale mniej niż 54 Szabatów w roku, dlatego też w niektóre Szabaty odczytujemy dwie parasze jednocześnie. Po to, aby być gotowym na święto Simchat Tora z odczytywaniem końcowej paraszy – Wezot Habracha.

Rabini stworzyli tradycję, która łączy koniec Tory z jej początkiem, śmierć Mojżesza ze stworzeniem świata. W jakim celu? Najbardziej oczywistą odpowiedzią jest to, by przekazać ideę, że Tora stanowi ciągły cykl, bez wyraźnego zakończenia, zatacza koło, obejmuje nasze życie i płynnie przeprowadza nas od końcowych wniosków do pierwszych chwil …
Wierzę jednak, że istnieje głębszy powód do zestawienia tych dwóch historii. Continue reading “Zestawienie – Paraszat Wezot Habracha”

Paraszat Matot – Masei

Ostatnio zupełnie inaczej spojrzałem na żądanie Gada i Reuwena, którzy w tej paraszy proszą o zamieszkanie po drugiej stronie Jordanu. Poprzednio postrzegałem to jako oznakę słabości oraz zaabsorbowanie własnym interesem. Wielu komentatorów podziela to podejście. Podobnie też na początku podchodzi do tego Mojżesz. Szczególnie wymowny jest komentarz Rasziego, który podkreśla, że te plemiona przed wyjściem na podbój reszty Izraela, w pierwszej kolejności budują zagrody dla bydła a nie miasta dla swoich dzieci.

Kiedy wreszcie wyjaśniają Mojżeszowi, że zamierzają osiedlić się po drugiej stronie Jordanu dopiero po podboju reszty Izraela, ten zmienia zdanie i akceptuje ich prośbę. Gdy rozumie ich pragnienie nawet nie pyta Boga o pozwolenie na osiedlenie ich. Czyli zarówno Mojżesz, jak i ja zmieniliśmy swoje podejście do tego problematycznego tematu, że zadbali najpierw o schronienie dla bydła, a nie o budowę miast dla swoich dzieci. Można uznać, że nie chodzi im o priorytet, lecz chronologię. Zbudowanie ogrodzenia dla bydła, wymaga dużo mniej czasu niż budowa miast. Wiem, że moja osobista przemiana i podejście jest wynikiem mojej podróży z moją rodziną do Golan i Baszan. To są niesamowicie piękne i bujne tereny, pełna życia i świętości.

Jednakże ten fragment Tory nasuwa nam istotne pytanie. Dlaczego obszar zasiedlony przez dwa i pół plemienia zostaje uznany za część Ziemi Izraela? Przecież Mojżesz wiedział, że nie wejdzie do Ziemi Izraela, a jednak on tam właśnie się znajduje.

Z tego żądania, jakie złożyli Reuwen i Gad możemy nauczyć się o istotnej regule dotyczącej świętości Ziemi Izraela i świętości w ogóle. Po podboju ziemi Izraela pod dowództwem Jehoszuy, ziemie po wschodniej stronie Jordanu zostają włączone do ziemi Izraela. Widzimy więc, że granice Ziemi Izraela nie są statyczne. Dotyczy to również świętości, wiemy, że siódmy dzień tygodnia, Szabat, jest z natury święty. Jego świętość została ustanowiona przez Boga podczas stworzenia świata. I chociaż nie wolno nam tego zmienić, możemy jednak dodać do tej świętości. Możemy zacząć Szabat wcześniej niż przed zachodem słońca oraz kontynuować go nieco dłużej.

Pokolenia Reuwen i Gad uznały, że pasuje do nich obszar na wschodnim brzegu Jordanu. Zdali sobie sprawę, że poprzez ofiarę z ich strony, w uwalnianiu pozostałych części Ziemi Izraela, będą w stanie rzeczywiście zwiększyć jego terytorium o już podbite ziemie.

Te dwa i pół pokolenia, które osiedliły się po drugiej stronie Jordanu, przyczyniły się zarówno do podboju reszty ziemi, jak i do obrony przed najeźdźcami. Ich prośba o pozostanie na wschodnim brzegu Jordanu, nie oznacza lekceważenia innej części Ziemi, lecz widzą oni konieczność podbicia i bronienia całego terenu. Pragną też rozprzestrzeniać świętość osób i ziem przyłączonych do Izraela.

Szabat szalom,
Z miłością,
Jehoszua

Modele przywództwa – Paraszat Pinchas

Kto odziedziczy tron ​​przywództwa? To istotne pytanie pojawia się w paraszy w tym tygodniu, gdy właśnie zamykamy historię narodu Izraela na pustyni. Mojżesz zadaje sobie to pytanie, zaraz po otrzymaniu ostatniej instrukcji od Haszem: “Wejdź na tę górę z łańcucha Abarim i popatrz na kraj, który daję Izraelitom. Gdy go zobaczysz, zostaniesz przyłączony do swoich przodków, podobnie jak twój brat Aaron”.

Mojżesz w odpowiedzi od razu zwraca się do Boga, prawie z hucpą: “O Panie, od którego zależy życie wszystkich istot, wyznacz do kierowania społecznością męża, który będzie na jej czele wychodził i wracał, wyprowadzał ich i przyprowadzał, by społeczność Pana nie była jak stado bez pasterza”.

Ostatnim aktem przywódcy jest zadbanie o następcę, który zadba o lud. Gdy Mojżesz usłyszał tę straszną wieść od Boga, że przyjdzie mu umrzeć na tej górze, Mojżesz ignoruje słowa o wyroku śmierci i staje na wysokości zadania, by zadbać o przyszłość i bezpieczeństwo swoich ludzi. To jest prawdziwy przywódca! To nasz Mojżesz! Continue reading “Modele przywództwa – Paraszat Pinchas”

Paraszat Korach

Przywództwo nie jest odrębną cechą, lecz raczej szczególnym połączeniem cech, umiejętności i funkcji. Mądrzy liderzy często mają problem z pociągnięciem za sobą tłumu. Z drugiej strony, charyzmatyczni liderzy nie wiedzą, w jakim kierunku mają prowadzić lud. Bunt Koracha (wraz z buntem następnego dnia) jest trzecim i ostatnim buntem na pustyni, a jednocześnie pierwszym, który bezpośrednio uderza w Mojżesza i Aarona. Dwa poprzednie bunty — złoty cielec i zwiadowcy — są odrzuceniem boskich planów wobec Izraela, ale nie kwestionują ich przywódców.

Parasza ukazuje nam wyrazisty kontrast między buntem Koracha a powstaniem, które wybucha następnego dnia. Do buntu Koracha dołącza stosunkowo mała liczba, tylko dwieście pięćdziesiąt mężczyzn i ich rodzin. Następnie bunt ten jest uśmierzony dzięki boskiej interwencji i cudom, których nigdy wcześniej i nigdy później nie doznajemy.

Natomiast następnego dnia cały Izrael buntuje się i uspokaja się dopiero na widok kwitnących migdałowców.
Tak naprawdę jest to jeden bunt, który występuje w dwóch częściach. Dlaczego, mimo że lud ujrzał, jak Bóg jednoznacznie odrzucił Koracha i jego wspólników, Dzieci Izraela nadal powstają przeciwko swoim przywódcom? Continue reading “Paraszat Korach”

Paraszat Behalotcha

Pod koniec Księgi Szemot (Księgi Wyjścia) aż do paraszy Behalotcha w Bamidbar zanika narracyjny aspekt opowieści Tory. Słyszeliśmy o rozbiciu obozu naprzeciwko góry Synaj. Od tego czasu minął już rok aż do wydarzeń, o których wspomina nasza parasza. Rok podczas którego, naród zatrzymał się i studiował Torę. Oczywiście wyłączając tych, którzy czynnie budowali miszkan.

Po takim zatopieniu się w świętości, można by się spodziewać, że naród zacznie funkcjonować na niemal nadprzyrodzonym poziomie. Zamiast chodzić, powinniśmy unosić się nad ziemią. Jednakże parasza dowodzi czegoś odwrotnego. Wykładamy się na ziemię i wywijamy orła.

Chociaż siedzenie i studiowanie Tory przez cały boży dzień zasługuje na pochwałę, wiąże się ono jednak z pewnymi niebezpieczeństwami. Po spędzeniu całego roku w obozie naród zapomniał, jak się poruszać do przodu. Continue reading “Paraszat Behalotcha”

Paraszat Bamidbar

W tej paraszy spis każdego pokolenia jest poprzedzony nazwą plemiennego wodza. Gdy tekst podlicza plemię Lewiego (Lewity) stwierdza: “Są oni potomkami Aarona i Mojżesza”. Następnie wymienia synów Aarona. Raszi wnioskuje stąd, że jeśli uczysz kogoś Tory stajesz się jego ojcem. Jest to piękne wytłumaczenie, dlaczego Mojżesz jest wymieniony jako ojciec synów Aarona podczas, gdy nie ma tu spisu dzieci samego Mojżesza.

Mojżesz i Aaron reprezentują dwa różne rodzaje przywództwa. Jako arcykapłan Aaron musi być moralnym wzorem narodu. Jego obowiązkiem jest reprezentowanie czystości w oczach wszystkich. Czystość jest trudną cechą do osiągnięcia i przekazania, ale ostatecznie jest ona dostępna dla wszystkich, którzy są gotowi wykonać w tym kierunku sporo pracy. Te cechy przywódcze, które Aaron posiadał można przekazać z pokolenia na pokolenie.

Przywództwo Mojżesza wywodzi się z zupełnie innego źródła niż przywództwo jego brata Aarona. Kiedy był młody i żył jak książę w pałacu faraona Mojżesz zobaczył jak egipski nadzorca bezlitośnie bije żydowskiego niewolnika. Wiedział, że to, co zobaczył jest niemoralne i dlatego Mojżesz uderzył i zabił nadzorcę. To doprowadziło do jego ucieczki do Midian, a tam został wezwany przez Boga, by wyprowadzić synów Izraela na wolność. Continue reading “Paraszat Bamidbar”