Paraszat Pinchas

?uLecha Haszem chesed??

?I Ty, Haszem, jeste? ?askawy, bo Ty ka?demu oddasz wed?ug jego czyn?w?

Rabbi Moj?esz Mordechai Margoliot napisa? o tym fragmencie ca?? ksi??ke.

Kim on by? ?

Moj?esz Mordechai syn? Samuela Margoliota by? studentem ?Maharashala? z Lublina, i s?uzy? jako G?owa Yeshivy w Krakowie, gdzie by? nast?pc? Rabbiego Josepha Katza. Jak wiekszo?? uczonych Tory w Krakowie, rowniez on znajdowa? sie pod wp?ywem kabalistycznych nauk. S?uzy? w s?dzie rabinackim na Sejmie Czterech Ziem w roku 5355 (1595).

Pomiedzy jego pracami jest dobrze znana ksi??ka Sepher Chasdei HaShem (Ksiega lask B-zych) kt?ra daje szczego?owe wyjasnienie ?trzynastu atrybut?w mi?osierdzia?, oparte na? wersecie z Psalmu 62: 13:? ?I Ty, Haszem, jeste? ?askawy, bo Ty ka?demu oddasz wed?ug jego czyn?w? . Ten werset przedstawia sob? wewnetrzn? przeciwstawno??; bo jesli B-g jest dawc? mi?osierdzia, dlaczego bedzie On ocenia? i tak?e kara? kazdego cz?owieka wed?ug jego czyn?w? Rabbi Moj?esz Mordechai jakkolwiek, skupiony jest na? atrybutach mi?osierdzia i wynagrodzeniu od Stw?rcy. Podczas swojego wywodu on dotyka takze takich zagadnien, jak? kierownictwo B-ga w tym swiecie i objawienie Jego dobra w tym swiecie, jak rowniez zachowania przez kt?re cz?owiek sam powinien aktywowac atrybuty mi?osierdzia i odp?aty.

Ksi??ka ta zosta?a opublikowana w Krakowie w roku 5359 (1589).?

Opr?cz tego, napisa? on modlitwe Ma?ane Rach (Lagodna Odpowiedz) kt?ra jest oparta na ukrytej Torze.? Tytu? tej modlitwy pochodzi z wersetu Koheleta (15:1): ?Odpowied? ?agodna u?mierza zapalczywo???.

Rabbi Moj?esz Mordechai Margoliot napisa? takze elegie o dw?ch braciach kt?rzy zostali zabici jako meczennicy na stosie po oskarzeniu ich o zbeszczeszczenie hostii. Na jego grobie, na starym cmentarzu w tym samym rz?dzie co Remu, jest wygrawerowana Swi?ta Arka, bo by? on nauczycielem Tory, ktory traktowa? swoje cia?o jako sanktuarium dla Tory. P?askorzezba nagrobna daje wizualne zobrazowanie talmudycznego wycofania sie uczonego (Kethubot 104: a): ?Anio?y [dos?ownie: pos?ancy] i smiertelnicy[=uczeni Tory w b?lu] trzymaj? Swi?t? Ark?? [metafora uczonego Tory].? Anio?owie zwyciezaj? smiertelnik?w i Swi?ta Arka zostaje porwana?.

W dw?ch s?owach zobaczmy ostatnie wyjasnienie wersu ?Lecha Haszem??, wyjasnienie numeru 26, nie z powodu, ze da? 26 wyjasnien ? to jest Gematria (numeryczna warto??) Szem Hameforasz? ( formalnego swi?tego imienia B-ga) imienia ?Ha-wa-ja?.

Wi?c, to wyjasnienie wygl?da nast?pujaco:
Haszem stworzy? swiat z Midat Harachgmim (?askawosci?) jak jest napisane w Tehilim (89:3) ?Olam chesed Yibane?, ?albowiem powiedzia?e?: ?Na wieki ugruntowana jest ?aska??, i Haszem kontynuuje przewodzenie ?wiatu z Rachamim (mi?osierdziem). Ale na koncu dni Haszem bedzie kierowa? swiatem z Midat Hadin (surowo??), i koniec wersu: ?utrwali?e? swoj? wierno?? w niebiosach? m?wi o tym czasie konca dni.

Teraz mozemy zrozumiec ten Passuk ?Lecha Haszem??. Pierwsza cz??? tego Pasuku m?wi o czasie haOlam haZe (?tego swiata? niedoskona?ego swiata, swiata ktory wci??? potrzebuje Tikunu). W haOlam haze Haszem kieruje swiatem z mi?osierdziem i ?askawosci?, i o tym czasie David mowi ?Lecha Haszem chesed?, ?I Ty, Haszem, jeste? ?askawy?. Reszta tego pasuku, ?Ki Ata teszalem le?isz kemaasehu?, ?bo Ty ka?demu oddasz wed?ug jego czyn?w? m?wi o koncu dni, kiedy Haszem b?dzie przewodzi? swiatu z Midat haDin, zatem b?dzie On p?aci? kazdemu wed?ug jego czyn?w. Nie zapominajmy ze zgodnie z tradycj?, w czasie konca dni wszystkie czyny b?d? pozytywne a zatem? pozytywnie nagradzane.

Z tego powodu poczatek tego Pasuku jest napisany w czasie terazniejszym ? ?jeste? ?askawy?, podczas gdy druga czesc tego Pasuku jest napisana w czasie przysz?ym – ?ka?demu oddasz?, poniewaz jest mowa o przysz?osci.

Idea ukryta za tym wyjasnieniem Rabbiego Margaliot jest oparta na frazie w Gemarze (Kidushin 39b) ‘nie ma nagrody za micwe w tym swiecie’ (‘ schar mitzvah behai alma lekka’), co oznacza ze wszystkie przyjemnosci tego swiata, ktore by?y i kiedykolwiek b?d? wynalezione przez wszystkich ludzi w tym swiecie wci?? nie b?d? w stanie w pe?ni wynagrodzic jednej micwy. I jak Miszna m?wi (Avos 1;2) ‘nie wiemy jaka jest nagroda za kazda micwe i jak kazda z nich jest wazona.’ Wi?c prawdziw? ?zap?at?? mog?aby byc,i b?dzie, w przysz?osci, realizacja obietnicy ?Ty ka?demu oddasz wed?ug jego czyn?w?.

Potem, kiedy rabbi Mojzesz Mordechai konczy swoja ksiazke, on mowi o tym, jak pozegnac ksiazke ? przez poca?unek. Jest tradycja wsrod starszych Chasidim, ze kiedy koncz? oni uzywac jakas swieta ksiege, ca?uj? j?. Wiec chcial on zakonczyc swoja ksiazke, ?Chasdei Haszem?,? ?pocalunkiem na pozegnanie?. Wchodzi w dlugie i szczegolowe wyjasnienie znaczenia pocalunku w zydowskiej tradycji, i tego, co jest przeslaniem zawartym po obu stronach; calujacego i calowanej ksiazki. Bardzo to mile i interesujace, ale musimy to zostawic na nastepny raz, poniewaz ten artykul jest juz wystarczajaco dlugi.

Milego Szabatu.