Paraszat Wajigasz

“Wszystkich zatem cz?onk?w rodziny Jakuba, kt?rzy przybyli do Egiptu, by?o siedemdziesi?ciu”. (Bereszit 46:27)

Parsza na ten tydzie? opowiada o tym, jak Jakow i jego rodzina dotarli do Egiptu. Tora podaje dok?adn? liczb? cz?onk?w jego rodziny.

Zdarzy?o si? jednak tam co? dziwnego. Mimo, ?e Faraon zaoferowa? Josefowi i jego rodzinie ca?y Egipt do zamieszkania i m?wi mu: “Ca?y kraj egipski stoi przed tob? otworem. W najbardziej ?yznej jego cz??ci osiedl twego ojca i twych braci;” (47:7) ? Josef decyduje si?, osiedli? swego ukochanego ojca i swych braci daleko od siebie, daleko od stolicy w kt?rej on sam zamieszka? “J?zef osiedli? ojca i braci? w ziemi Ramses” (47:11).
?
Dlaczego Josef tak post?pi?? Pami?tamy przecie?, ?e t?skni? on bardzo za swoj? rodzin? przez ostatnie 22 lata. Przez ca?y czas ?ycia w Egipcie niczego bardziej nie pragn??, ni? ujrze? swego ojca. Dlaczego wi?c postanowi? on zamieszka? tak daleko od niego?

Istnieje jedna Halacha, kt?r? Remu umie?ci? w Szulchan Aruch, kt?ra mo?e rozwi?za? t? zagadk?.

Halacha uczy nas, ?e syn powinien szanowa? swego ojca niezale?nie od pozycji syna, nawet je?li zajmuje on bardzo wysok? i szanowan? pozycj? a jego ojciec znacznie ni?sz? pozycj?, musi on okaza? mu najwy?szy mo?liwy szacunek.

Z drugiej strony Halacha uczy nas r?wnie?, ?e w sytuacji kiedy syn jest wa?n? osobisto?ci?- wielkim uczonym lub cz?owiekiem z wysok? pozycj?, ojciec musi mu okaza? szacunek. Z jednej strony Tora zarz?dzi?a: ?Czcij ojca swego?, z drugiej? strony Toda powiedzia?a: b?dziesz szanowa? oblicze starca (=uczony), gdzie Zaken (starzec) oznacza Talmid chacham (uczonego). Musz? wi?c oni nawzajem si? szanowa?- z powodu bycia ojcem i z powodu bycia wa?nym cz?owiekiem.

Podobnie powiedzia? Mechaber (Rabbi Josef Caro)? w Szulchan Aruch (Yore-Dea 240,7): syn musi powsta? gdy wchodzi jego ojciec, a je?li ojciec studentem swego syna- oboje musz? wsta? kiedy si? widz?- jeden z szacunku dla swego rabina, drugi z szacunku dla swego ojca.

W tym temacie Remu dodaje w Hagaha (korekta) rekomendacj?: ?musz? oni stworzy? dystans mi?dzy sob?, by si? nawzajem doceniali?.

W naszym przypadku, Josef posiada? obligacj? szanowania swego ojca, Jakowa, i podobnie Jakow mia? obowi?zek szanowa? swego syna jako zast?pc? kr?la i osob? rz?dz?c?, wed?ug tego jak jest napisane: “J?zef sprawowa? w?adz? w kraju (42:6).

Prawdopodobnie wi?c Josef ?wiadomy by? problematycznej sytuacji ?ycia razem z ojcem, u?y? on wi?c rozwi?zania Remu w celu unikni?cia trudnej sytuacji.

Ostatnia rzecz- p??niej Tora uczy opowiada nam o prezentach jakie Josef wys?a? swemu ojcu Jakowowi do ziemi Kanaan. Tora powiedzia?a:

“Swemu ojcu za? pos?a? dziesi?? os??w, objuczonych najlepszymi p?odami Egiptu, oraz dziesi?? o?lic objuczonych zbo?em, chlebem i ?ywno?ci?, aby mia? na drog?”. (Bereszit 45:23).

Wiemy, co to jest “zbo?e”, wiemy co to jest “chleb”, i “?ywno??”. Ale co wchodzi w ramach “najlepsze p?ody Egiptu”?

Rasz”i? wyja?nia to w ten spos?b: “Jajin Jaszan, szedaat zkenim nocha heimenu” czyli “Najlepsze w Egipcie ? W Talmudzie znajdziemy interpretacj?, ?e Josef wys?a? mu wiekowe wino, z kt?rego wiekowi ludzie czerpi? przyjemno???.

Rabbi Mosze Mordechai Margoliot (mo?ecie przeczyta? o nim w Parszy Toldot)
komentuje powy?sz? opini?, w kt?rej Raszi opisuje wino jako ?wiekowe z kt?rego wiekowi ludzi czerpi? przyjemno???, czy m?odzi ludzie nie mieli by z niego przyjemno?ci? Je?li wino jest dobre, wszyscy b?d? mie? z niego przyjemno??!

Rabin Margaliot wyja?nia wi?c, ?e czasami starzy ludzie czuj? si? ?le, czuj? si? staro, niesprawni, trac? si??, trac? swoj? rado?? ?ycia a przysz?o?? rysuje im si? ma?o pomy?lnie- wiedz?, ?e b?d? si? dalej starze?, s?abn?? i s?abn??…jednak starzy ludzie powinni wiedzie?, ?e s? jak wino, czasem im co? jest starsze tym jest lepsze…jak jest napisane w Kinim (ostatnia Miszna Seder Kodaszim): ?Rabin Szimon, syn Menasii powiedzia?: ludzie ignoranccy, gdy si? zestarzej?, stan? si? jeszcze g?upsi poniewa? ich umys? b?dzie coraz bardziej m?tny i ob??kany, jak zosta?o powiedziane:
“G?os uzdolnionym odbierze, rozs?dku pozbawi i starc?w” (Ojiw, 12), ale starzej?cy si? uczeni starzej? si? inaczej, im bardziej s? starzy ich umys? staje si? coraz bardziej rzeczowy i opanowany, jak jest powiedziane: “u starc?w jest m?dro??, roztropno?? z wiekiem podesz?ym”.