Paraszat Hazinu

?????? ??????? ??????????? ????????? ?????????? ????… – ????? ??,?

?Zapytaj ojca, by ci oznajmi?, i twoich starc?w, niech ci powiedz?…? (Dwarim, 31:7)

Tak napisane jest w naszej Parszy.

W zdaniu tym zawarty jest sekret ?ydowskiego istnienia ? ci?g?o?ci, przekazywania Tory z pokolenia na pokolenie, z rodzic?w na dzieci lub dziadk?w na prawnuk?w, bez pokoleniowej przerwy. Rodzic udzielaj?cy pierwszej lekcji swemu dziecku realizuje na?o?on? na niego ide? ? przekaza? Tor? potomkowi, a przez niego jego w?asnym potomkom, i tak bez ko?ca.

Rabin Natan Nata Spira, autor ?Megale Amukot? tak wypowiada si? w owym temacie, analizuj?c s?owa Chazal (naszych uczonych m?drc?w):

R. Parnak powiedzia? w imieniu R. Johanana: Ten, kt?ry sam jest uczonym, jego dziecko tak?e jest uczonym i dziecko dziecka r?wnie?, Tora nigdy nie powstrzyma jego potomk?w, jak jest napisane: Duch m?j, kt?ry jest nad tob?, i s?owa moje, kt?re w?o?y?em ci w usta, nie zejd? z twych w?asnych ust ani z ust twoich dzieci, ani z ust potomk?w twoich syn?w, odt?d i na zawsze?? – powiedzia? Pan.? (Ksi?ga Izajasza 59:21) ? Co znaczy: ?powiedzia? Pan? ?wi?ty, niech b?dzie b?ogos?awiony, powiedzia?: Gwarantuj? ci to. Jakie jest znaczenie: ?odt?d i na zawsze?? ? R. Jeremia powiedzia?: Odt?d [ tj. po trzech pokoleniach] Tora powraca do swego domu.? (Baba Mecija 85)

Innymi s?owy: Je?eli trzy pokolenia ? rodzic, dzieci i wnuki zostan? uczonymi w Torze (talmidei chachamim) , Tora nigdy nie zatrzyma rozwoju tej rodziny.

Tak Megale Amukot wyja?nia pasuk z Tory: ?Zapytaj ojca, by ci oznajmi?, i twoich starc?w, niech ci powiedz?…? Tak jak Mosze Rabejnu powiedzia? do dzieci Izraela: Je?eli mo?esz zapyta? swego ojca, poniewa? jest on talmid chachamem, a tak?e ?starca?, tj. swego dziadka, poniewa? dziadek r?wnie? jest uczonym w Torze, kontynuujesz w ten spos?b tradycj? jako trzecie pokolenie, tym samym Tora zawsze pozostanie w twej rodzinie.

Tym razem Rabin Natan Nata Spira odwo?a si? do s??w Gemary z Masechet Kiduszin (30):

R. Joszua ben Lewi powiedzia?: Ten, kt?ry uczy swego prawnuka Tory, traktowany jest jakby otrzyma? J? bezpo?rednio z G?ry Synaj, jak jest powiedziane: ?i oznajmisz J? swoim dzieciom i dzieciom twoich dzieci?, po czym dodane jest: ?dzie?, w kt?rym stan??e? przed Haszem, twoim Bogiem, w Horeb.?

Co mo?emy rozumie? przez: ?jakby otrzyma? J? bezpo?rednio na G?rze Synaj??

Rabin Natan Spira wyja?nia na podstawie midrasza (Szir Haszirim Raba), s?owa m?wi?ce o tym, ?e gdyby dzieci Izraela wys?ucha?y ca?ej Tory z ?ust? Szechiny, nie zapomnia?yby ani jednego z niej s?owa.
Gdyby lud Izraela wys?ucha? ca?ej Tory, lub przynajmniej wszystkich Dziesi?ciu Przykaza?, od samej Szechiny, dzieci Izraela jednak pod koniec odwr?ci?y si? od B-ga i zapyta?y Moj?esza: ?Oto Pan, B?g nasz, okaza? nam swoj? chwa?? i wielko??. G?os Jego s?yszeli?my spo?r?d ognia. Dzi? widzieli?my, ?e B?g mo?e przem?wi? do cz?owieka, a on pozostanie ?ywy.? (Dwarim 5: 24). W ten? spos?b, nie us?ysza?y one ostatnich s??w Tory i zosta?y skazane na zapominanie. Cz?owiek uczy si? wi?c i zapomina, czego si? nauczy?.

Midrasz odwo?uje si? do dw?ch pierwszych przykaza?: ?Ja jestem Haszem twoim Bogiem? i ??Nie wolno ci mie? innych bog?w opr?cz Mnie”, przekazane dzieciom Izraela przez samego Stw?rc? ? jak wspomina werset z Pie?ni nad Pie?niami (1:2): ?Niech mnie uca?uje poca?unkami swych ust!?. Te dwa przykazania by?y jak ?poca?unki?, z ust do ust, bezpo?rednio od Haszem do ludu Izraela, i tego ?poca?unku? nie da si? zapomnie?.

Teraz mo?emy zrozumie? s?owa Rabina Joszui ben Lewi, ?e osoba, kt?ra uczy swe prawnuki Tory, tak jakby otrzymuje Tor? z samej G?ry Synaj, bezpo?rednio od Haszem, a postanowienie o zapominaniu jej nie obowi?zuje, i w ten spos?b, Tora zosta?a zachowana na w obr?bie rodzin od Moj?esza a? do dzi?.

To w?a?nie jest sekret ci?g?o?ci Tory. Tajemnica ?powrotu Tory do swego domu?.

Rabin ?Megale Amukot? proponuje nowe chalachiczne rozwi?zanie (hidusz chalacha):

Gemara Masechet Brachot (11):

Jak? brach? m?wimy [przed studiowaniem Tory]? ? Raw Jehuda w imieniu Szmuela: [B?ogos?awiony Jeste?…] kt?ry u?wi?ci? nas Swymi przykazaniami i przykaza? nam studiowa? Tor?. Rabin Johanan zwyk? by? dodawa? zako?czenie: ?Prosimy, Haszem, nasz Bo?e, wsad? s?owa Twej Tory w usta nasze i w usta Twego narodu Izraela, tak by?my mogli wraz z naszym potomstwem i potomstwem Twego ludu Izraela, wszyscy znali Twe imi? i studiowali Tw? Tor?. B?ogos?awiony Jeste?, nasz Panie, kt?ry uczy lud Izraela Swej Tory?.

Innymi s?owy, poza ?brach? micwa? Szmuela, R. Johanan dodaje pro?b?. Mi?dzy innymi znajduj? si? tam s?owa: ?by?my mogli wraz z naszym potomstwem…?.

Rabin Natan Nata Spira dodaje do tego jeszcze, by pro?b? rozszerzy? tak?e o potomstwo naszego potomstwa, by tak?e nasi wnukowie znali Tor?. Pow?d jest prosty ? je?eli ?my, nasze potomstwo i potomstwo naszych dzieci? b?d? uczy? si? Tory, jak m?wi nam werset: ?Duch m?j, kt?ry jest nad tob?, i s?owa moje, kt?re w?o?y?em ci w usta, nie zejd? z twych w?asnych ust ani z ust twoich dzieci, ani z ust potomk?w twoich syn?w, odt?d i na zawsze- powiedzia? Pan?, Tora nigdy nie opu?ci naszej rodziny.

Tak wi?c w naszych sidurach, w nusach sfarad, opracowanym g??wnie na podstawie kaba?y, znajduj? si? owe s?owa: ?tak by?my mogli wraz z naszym potomstwem i potomstwem Twego ludu Izraela…?

Mi?ego Szabatu!