Paraszat Bo

Praktyczny wyb?r

Cz?owiek nie dzia?a w pr??ni. Ka?dy czyn czy decyzja oddzia?ywuj? nie tylko na dzia?aj?cego ale i jego otoczenie. Cz?owiek jest elementem ca?o?ciowej uk?adanki jakim jest ?Filozofia Stworzenia.?

W wersecie z naszej Parszy czytamy:

?I rzek? Wiekuisty do Moj?esza: ?Id? do Faraona: gdy? Ja uczyni?em? twardym serce jego i serce s?ug jego, abym ustanowi? te znaki Moje po?r?d nich. I aby? opowiada? w uszy syna twojego i wnuka twojego, com zdzia?a? w Micraim, i o znakach Moich, kt?rem okaza? na nich, i aby?cie wiedzieli, ?em Ja Wiekuisty.? (Szemot 10: 1-2)

Konieczne jest tutaj postawienie pytania ?czy wolny wyb?r ?pomi?dzy dobrem a z?em rzeczywi?cie istnieje, przecie? serce Faraona zostaje ?utwardzone? i pozbawiony zostaje on mo?liwo?ci dokonywania wyboru.

Owo pytanie to s?ynny ?dylemat Rambama?, zajmowali si? tym problemem tak?e inni wielcy rabini ? dylemat cz?owieczej wolnej woli a Boskiej wiedzy uprzedniej: jak ?wolna? jest cz?owiecza wola i jego mo?liwo?? wyboru pomi?dzy dobrem i z?em, w ?wietle tego, ?e Haszem zna ca?? przysz?o?? i przysz?e wybory cz?owieka.

I dalej ?

Haszem poddaje Abrahama dziesi?ciu pr?bom, z kt?rych ostatni? by?a Akeda ? ofiarowanie Icchaka.? Czy? Haszem nie wie, z g?ry, ?e Icchak podejmie si? tej pr?by? Je?li tak, to czemu s?u?y poddanie go owej pr?bie?

Celem owej pr?by ? odpowiada Rabin Klonimus Kalman ? nie jest udowodnienie czego? Haszem, kt?ry zna przecie?? ko?cowy rezultat, lecz ustanowienie przyk?adu do na?ladowania dla ludzi ze spo?eczno?ci Awrahama, jego otoczenia. Dzi?ki podj?ciu pr?by przez Awrahama, inni ludzie zobaczy? mog?? jakimi w?a?ciwo?ciami charakteryzuje si? prawidziwy cadyk (sprawiedliwy) ? ??Niech ka?dy cz?owiek odkrywa ?wiat poprzez konsekwencj? w?asnych czyn?w. ? ?Dlatego w?a?nie cz?owiek, kt?ry czyni dobro, jest za sw?j dobry czyn wynagradzany. Dobry czyn ujawnia bowiem dobr? wewn?trzn? natur? cz?owieka, i dobry wp?yw na jego otoczenie, bli?sze i dalsze.

Haszem wiedzia? z g?ry na jaki wyb?r zdecyduje si? Awraham, ?e zdecyduje si? wybra? dobro, jednak podda? go pr?bie, dla ustanowienia przyk?adu dla przysz?ych pokole?. Wiedzia? r?wnie?, na jaki wyb?r zdecyduje si? Faraon, ?e wybierze on z?o, jednak ?utwardzi? dodatkowo jego serce?, tak by my?li Faraona zamieni? w czyny, i ustanowi? go negatywnym przyk?adem dla przysz?ych pokole?.

Cz?owiek nie dzia?a w pr??ni ? i dlatego konieczne jest, by jego czyny przynosi?y ?tikun? (zmian? na lepsze) nie tylko sobie samemu ale i swemu otoczeniu.

Cz?owiek jest elementem ca?o?ciowej uk?adanki, jakim jest ?Filozofia Stworzenia? ? owa ?filozofia? to system wzajemnego oddzia?ywania na siebie wszystkich ?yj?cych stworze?, w kt?rym ka?dy jednostkowy akt posiada wp?ywa na ca?e ?rodowisko dooko?a.