Paraszat Wajakhel

Moj?esz opuszcza lud Izraela. W istocie ca?a Ksi?ga Dwarim to jego po?egnalna mowa. W szczeg?lno?ci pod koniec ksi?gi widoczne jest, ?e zbli?a si? chwila po?egnania narodu ze swym wielkim przyw?dc?. Przyw?dc?, kt?ry jest r?wnie? jego ojcem. Przyw?dca, kt?ry zabra? ze sob? grup? niewolnik?w, pozbawionych kultury, religii, ludzi pozbawionych w?asnej twarzy ? i uczyni? z nich prawdziwy nar?d. I przewodzi? im on nieprzerwanie przez okres czterdziestu lat, d?ugi okres wzlot?w i upadk?w, wielu trudno?ci.

 

Nie jest wi?c ?adnym zaskoczeniem, i? dla ludu, kt?ry postrzega? Moj?esza w taki w?a?nie spos?b przez ca?e jego ?ycie, po?egnanie z przyw?dc? narodu by?o tak trudne. Zadawali sobie oni pytanie: co b?dzie dalej? Kto b?dzie nas dalej prowadzi??

Nie zapominajmy, ?e lud ten nie posiada? w?asnej tradycji, zwyczaj?w, by? to lud niewolnik?w, pozbawiony w?asnej kultury, przyj?li oni kultur?, kt?r? zaproponowa? im Moj?esz, wszystkie ich zwyczaje przyby?y do nich przez Moj?esza, nie znali oni nic innego. Z drugiej jednak strony, lud z kt?rym ?egna? si? Moj?esz, nie by? tym samym ludem, kt?ry kilkadziesi?t lat temu opu?ci? Egipt, wraz Moj?eszem.

Pojawia si? w tym miejscu pytanie o sukcesj?, kto zajmie miejsce do?wiadczonego przyw?dcy?

U pocz?tku naszej Parszy Moj?esz odpowiada na pytanie o dalsze przewodzenie narodowi w dosy? skomplikowanych s?owach ?

?I jeszcze Moj?esz odezwa? si? tymi s?owami do Izraela:???Dzi? mam ju? sto dwadzie?cia lat. Nie mog? swobodnie chodzi?. Pan mi powiedzia?: “Nie przejdziesz tego Jordanu”.??Sam Haszem, B?g tw?j, przejdzie przed tob?; On wyt?pi te narody przed tob?, tak i? ty osiedlisz si? w ich miejsce. A Jehoszua p?jdzie przed tob?, jak m?wi? Pan. ?? (Dwarim 31: 1-3)

Znaczenie powiedzenia: ?przejdzie przed tob??, oznacza ?b?dzie cie prowadzi??, ?b?dzie szed? przed tob?, by pokaza? ci drog??.

Rabin Klonimus Kalman stawia pytanie ?

Dlaczego Tora wybra?a wyra?enie ?przejdzie przed tob???? Co podkre?la s?owo ?przechodzi???

Istnieje ponadto kwestia powt?rzenia tego samego wyra?enia, kiedy to ?p?jdzie przed tob??, wyst?puje w owym paragrafie dwukrotnie, raz ? ?Haszem, B?g tw?j, przejdzie przed tob??, a drugi raz, dok?adnie te same s?owa powt?rzone s? w kontek?cie Jehoszui ? ?A Jehoszua p?jdzie przed tob??. Czemu s?u?y to powt?rzenie?

Lider, przyw?dca ma dwie role ? wyja?nia rabin KK ? jedna to rola wewn?trz spo?eczno?ci, przewodz?ca jej, a druga ? reprezentowanie spo?eczno?ci na zewn?trz.

Moj?esz spe?ni? owe dwie przyw?dcze funkcje na sw?j spos?b, zgodnie ze swym wyj?tkowym charakterem. Je?li chodzi o funkcje wewn?trz spo?eczno?ci ? pomimo, i? lud Izraela czasem narzeka? na Moj?esza, ojciec narodu traktowa? cz?onk?w spo?eczno?ci zawsze w spos?b ?agodny i z szacunkiem, jak mo?emy przeczyta? w Torze: ?Moj?esz za? by? cz?owiekiem bardzo skromnym, najskromniejszym ze wszystkich ludzi, jacy ?yli na ziemi? (Bamidbar 12:3)

W istocie, jeden jedyny raz tylko wybuchn?? Moj?esz w akcie niekontrolowanego gniewu, kiedy krzykn?? do ludu Izraela: ?S?uchajcie, wy buntownicy! Czy potrafimy z tej ska?y wyprowadzi? dla was wod??? (Bamidbar 20:10), za co otrzyma? surow? kar?, kt?ra uniemo?liwi?a mu wej?cie do Ziemi Izraela. Jednak mo?na powiedzie?, ?e przez wiekszo?? czasu, przez owe 40 lat, zachowywa? si? on w stosunku do ludu w spos?b ?agodny i spokojny.

Je?li chodzi o reprezentowanie spo?eczno?ci na zewn?trz ? Moj?esz zawsze kierowa? sw? twarz ku Bogu i zawsze modli? si? o dobro ludu Izraela, nawet wtedy, gdy lud Izraela pope?nia? przewinienie, wzbudzaj?cy gniew Haszem i rozczarowywuj?cy Moj?esza. Dzi?ki modlitwom Moj?esza, lud Izraela ocalony by? wiele razy od zag?ady, chodzi tu o takie wydarzenia jak: ?z?oty cielec?, bunt Koracha, szpiedzy, wody Meriba i wiele, wiele innych. Moj?esz raz po razie reprezentuje lud przed Haszem i ratuje nar?d od zag?ady ? ?Postanowi? ich zatem wytraci?,?gdyby nie Moj?esz, Jego wybraniec:?on wstawi? si? do Niego,?aby gniew Jego odwr?ci?, by ich nie wyniszczy?.?? (Thilim 106: 23)

Izraelici obawiali si?, i s?usznie, o to, kto zast?pi Moj?esza. Mieli ku temu dwa powody: pierwszy ? kto b?dzie si? modli? za nich przed Haszem? Kto uratuje ich od ewentualnego wybuchu Bo?ego gniewu, je?li pope?ni? przewinienie? I pow?d drugi ? lud Izraela by? zainteresowany tym, by nast?pny lider, prowadzi? nar?d w spos?b zar?wno m?dry i zdecydowany, jak i ?agodny i sprawiedliwy, tak jak to czyni? Moj?esz.

Moj?esz przem?wi? wi?c do ludu, i w dw?ch zdaniach uspokoi? go.

Odnosz?c si? do obaw ludu dotycz?cych reprezentowania ich przed Haszem, Moj?esz m?wi im, i? podej?cie Haszem charakteryzuje si? ?przechodzeniem?, tzn. akceptuje on modlitwy i przebacza przewinienia.

Tak obiecuje Haszem Moj?eszowi, odno?nie sytuacji, kiedy lud Izraela zgrzeszy ?

?A przeszed? Pan przed jego oczyma i i og?osi??etc.?(Szmot?34:6) R.?Jochanan?powiedzia?:??Gdyby nie zosta?o napisane?tak w tek?cie, by?oby?dla nas niemo?liwe?by powiedzie??co? takiego; werset ten?uczy nas, ?e??wi?ty,?niech b?dzie b?ogos?awiony,?okry? go p?aszczem jak Chazana?kongregacji?i pokaza??Moj?eszowi?porz?dek modlitwy. Rzek? do niego: ?Gdy Izrael zgrzeszy, niech przeprowadzi to nabo?enstwo przede?Mn? (to znaczy – niech odczyta z?Tory fragment?zawieraj?cy?trzyna?cie?atrybut?w.), a? Ja przebacz? im?.??(Rosz Haszana?17b)

A wi?c nie musicie si? zamartwia? ? m?wi Moj?esz ? gdy? ?Haszem, B?g tw?j, przejdzie przed tob??, ?przejdzie?, tj. przebaczy wam wasze przewinienia.

Odno?nie charateru przysz?ego lidera, Moj?esz uspakaja lud, wskazuj?c na to, i? nast?pny przyw?dca zosta? ju? wybrany: ?Jehoszua p?jdzie przed tob?? ? oto cz?owiek, kt?ry b?dzie potrafi? poprowadzi? sw?j nar?d w spos?b prawid?owy, dostosowa? si? do ka?dej sytuacji i znale?? odpowiedni spos?b porozumienia z ka?dym cz?owiekiem.

Moj?esz by? ?wiadomy tego, jak z?o?ona jest rola przyw?dcy. Tak komentuj? Chazal (nasi uczeni m?drcy) –

“On [Mosze] powiedzia??do Niego: “Panie wszech?wiata, my?l ka?dej osoby na ?wiecie jest Ci znana,?ka?dej cho? niepodobnej?do wszystkich innych. ?Wyznacz?lidera?nad nimi, kt?ry?zdolny b?dzie?by? wyrozumia?y dla ka?dego, zgodnie z indywidualn? natur? umys?u?”(Raszi?27:16)

Haszem odpowiada na pro?b? Moj?esza ? ? We? Jehoszu?, syna Nuna, m??a, w kt?rym prawdziwie mieszka Duch, i w??? na niego swoje r?ce? (Bamidbar 27:18),, i w tym widz? Hazal natur? prawdziwego lidera ? ?Tak jak by?o powiedziane, zdolny obj?? ducha ka?dej osoby?. (Raszi Bamidbar 27:18)

A wi?c tak?e je?li chodzi o charakter przysz?ego lidera i charakter jego przyw?dztwa ? lud Izraela nie ma si? czego obawia?.

Oto s?owa uspokojenia, jakie przekaza? ludowi Izraela ich stary lider.