Paraszat Wajeszew

W parszy na ten tydzie? czytamy o tym, jak Josef zosta? sprzedany przez handlarzy do Egiptu i o tym, jakie wydarzenia go tam spotykaj?. Jedna z historii dotyczy pokusy jaka stan??a na drodze Josefa, kiedy to ?ona Potifara, po??daj?ca Josefa, pr?buje nam?wi? go do sp?dzenia razem nocy. Kiedy sprawy uk?adaj? si? nie po jej my?li, ?ona Potifara pr?buje u?y? si?y ??I zdarzy?o si? dnia pewnego, ?e wszed? do domu, by za?atwi? spraw? swoj?; a nikogo z domownik?w tam w?domu nie by?o. I pochwyci?a go za szat? jego i rzek?a: ?Po??? si? ze mn?!? Lecz on zostawi? szat? sw? w r?ku jej, – uciek?, i wyszed? na ulic?.? (Bereszit 39: 11-12)

 

Historia ko?czy si? nie dobrze, Josef zostaje wtr?cony do wi?zienia.

Wydarzenie to mia?o jednak tak?e pewne pozytywne konsekwencje. Jak opowiada Midrasz, dzi?ki do?wiadczeniu Josefa, lud Izraela zas?u?y? sobie na najwi?kszy z cud?w ? rozst?pienie si? w?d Morza Czerwonego. ?Ujrza?o morze i uciek?o? czytamy w Tehilim (Ksi?ga Psalm?w 114: 3), ?co zobaczy?o? ? pyta Midrasz i odpowiada ? zobaczy?o trumn? Josefa. Trumn?, kt?ra w?drowa?? z ludem Izraela towarzysz?c im w ich ucieczce z Egiptu ? ?Zabra? te? Moj?esz ko?ci Jozefa ze sob?? (Szemot 13:19)

Midrasz opiera si? w swym wnioskowaniu na metodzie polegaj?cej na analogii, wnioskowaniu na podstawie dw?ch praw lub dw?ch podobnych s??w- zar?wno w wersecie z tego tygodniowej parszy, jak i tym z Ksi?gi Psalm?w, u?yte jest s?owo ?wajinas? (t?umaczone na polski ? ?uciek??) – ?Uciek?, i wyszed? na ulic?? (Bereszit 39:12), ?Ujrza?o morze i uciek?o?(Tehilim 114: 3).

Tak wypowiada si? Midrasz za pomoc? gry s??w: ?Powiedzia? ?wi?ty, niech b?dzie b?ogos?awiony: ?Ucieknie (?janus?) morze, ze wzgl?du na cud (?nes?), co oznacza, morze, Morze Czerwone (po hebrajsku zwane Jam Suf), ucieknie ze wzgl?du na Josefa, tego, kt?ry ucieka?.

Jaki jest zwi?zek pomi?dzy tymi dwiema rzeczami? Co ??czy Josefa, uciekaj?cego od ?ony Potifara i morze, rozst?puj?ce si? dla nadchodz?cych ludzi? Rabin Rema stawia owo pytanie.

I odpowiada ?
Pewne zjawiska, zgodnie z prawem naturalnym, nie maj? mo?liwo?ci by zaistnie?. Jest tak, poniewa? nasz ?wiat zbudowany jest z materia?u b?d?cego szorstk? materi?, materi?, kt?ra wprawiana jest w ruch, za pomoc? praw natury. Prawa natury zosta?y ustanowione jako obowi?zuj?ce prawo na tym ?wiecie, przez Stw?rc?. Materia? ten jest bardziej us?u?ny owym prawom natury ni? s?owu i woli Stw?rcy.
Post?puj?c zgodnie z prawami natury, Josef powinien by? post?pi? bez wzgl?du na moraln? prawo??, wys?ucha? ?ony Potifara i podda? si? jej naciskom (a tak?e, by? mo?e, w?asnym pragnieniom) – i zgrzeszy? z ow? kobiet?. Jednak Josef przezwyci??y? sw? szortsk? materi? i zewn?trzny przymus i us?ucha? swego wewn?trznego duchowego g?osu, s?owu Haszem ? i uciek? od grzechu.
Podobnie by?o z Morzem Czerwonym. Zachowuj?c si? zgodnie z prawami natury, morze nie mia?o mo?liwo?ci si? rozst?pi?. Prawa grawitacji, naczynia po??czone i w?a?ciwo?ci moleku? morza, powinny by?y zachowa? r?wne roz?o?enie w?d morza, we wszystkich jego g??binach. Jednak morze wybiera wys?uchanie nie praw natury ale s?owa Stw?rcy i dzieli swe wody.

Ow? zasad? wywiod?o morze na przyk?adzie zachowania Josefa, kt?ry r?wnie? wola? us?ucha? duchowego polecenia, ni? zastosowac si? do praw rz?dz?cych materi?. Dlatego te?, ?co zobaczy?o morze, kt?re uciek?o? – Zobaczy?o trumn? Josefa?.

Tak wyja?nia rabin Rema.

(Na podstawie ksi?gi ?Torat Haolam? autorstwa Rabina Rema, cz??? 2)