Paraszat Ree

W pierwszych s?owach parszy na ten tydzie? czytamy ?047

?Popatrz, przedstawiam wam dzisiaj b?ogos?awie?stwo i przekle?stwo. B?ogos?awie?stwo ? je?eli us?uchacie przykaza? Haszem, Boga waszego, kt?re wam przykazuj? dzisiaj. A przekle?stwo ? je?eli nie us?uchacie przykaza? Haszem, Boga waszego, i zst?picie z drogi, kt?r? wam wskazuj? dzisiaj, id?c za bogami innymi, kt?rych nieznacie…? (Dwarim 11:26-28)
Poni?ej zapoznamy si? z pewnym s?ynnym pytaniem dotycz?cym pierwszego z cytowanych wy?ej werset?w ?
Werset ten zapisany jest niegramatycznie: otwiera si? czasownikiem w liczbie pojedynczej ? ?popatrz? (?ree?- w oryginale hebrajskim) lecz ko?czy czasownikiem w liczbie mnogiem ? ?przedstawiam wam?, i dalej kontynuje w liczbie mnogiej: ?us?uchacie?, ?waszego? itp. Dlaczego tak zosta? on napisany?

Wielu uczonych w Torze udziela?o odpowiedzi na to pytanie ?

Chachamim (nasi uczeni rabini) tak ucz? nas w Gemarze ?

?Nasi Rabini nauczali: Cz?owiek powinien zawsze postrzega? siebie jako w po?owie winnego a w po?owie zas?u?onego: je?li wype?nia jedno przykazanie, szcz??liwy on, gdy? pnie si? na skali zas?ug; je?li natomiast pope?ni jedno wykroczenie, biada mu, gdy? pnie si? na skali winy… Rabin Eleazar syn Rabina Siemeona rzek?: Poniewa? ?wiat s?dzony jest wed?ug wi?kszo?ci, jednostka [tak?e] s?dzona jest przez jej wi?kszo?? [przez to, co stanowi wi?kszo?? ? czy s? to uczynki dobre czy z?e], kiedy cz?owiek ten wype?nia jedno przykazanie, szcz??liwy on, gdy? przewraca skal? na stron? zas?ug zar?wno dla siebie jak i ca?ego ?wiata; ten, kt?ry pope?nia wykroczenie, biada mu, gdy? przewraca skal? na stron? winy zar?wno dla siebie jak i ca?ego ?wiata…? (Kiduszin 40ab)

Innymi s?owy, jeden czyn pope?niony przez jedn? osob? mo?e zmieni? los wielu ludzi, tak naucza? Rabin Eleazar, syn Rabina Simeona.

Rozumiemy wi?c teraz – wyja?nia Rabin Mosze Alszich ? dlaczego pierwszy werset naszej parszy otwiera si? czasownikiem w liczbie pojedynczej ?ree? (popatrz), powiedzia? do cz?owieka, wszystko od ciebie zale?y, i to jest twoja odpowiedzialno??! Tw?j indywidualny czyn ustawia los tak wielu os?b, czy to na dobre czy na z?e, ?przedstawiam wam dzisiaj b?ogos?awie?stwo i przekle?stwo?. Bo dobry uczynek ma mo?liwo?? odwr?cenia ca?ego ?wiata ku lepszemu losowi, ku ?b?ogos?awie?stwu?, lub, bro? Bo?e, ?ku przekle?stwu?.

Dlatego te?, werset naszej parszy otwiera si? w liczbie pojedynczej, a ko?czy w liczbie mnogiej.

***

Rabin Mosze Alszich (?HaAlszich Hakadosz?) urodzi? si? w Turcji, uczy? si? w Salonikach a osiedli? si? w Safed (Cfat). Otrzyma? rabiniczn? smich? (ordynacj?) od Rabina Josefa Karo, po czym jego smicha zosta?a odnowiona przez Rabina Jakowa Beraba (odnawianie starej ?smichy chachamim? by?o kontrowersyjn? praktyk?, kt?ra wzbudzi?a burzliwe dyskusje w?r?d rabin?w w Erec Israel i podzieli?a ?rodowisko rabin?w, i tylko niewielka cz??? tego ?rodowiska oficjalnie podj??a ow? praktyk?). Pomimo i? w Cfat w tamtym czasie panowa?a mocno mistyczna atmosfera (nauczali tam wtedy kabali?ci tacy jak Ramak i Ari), Rabin Mosze Alszich nie zajmowa? si? kaba??, i jak g?osi legenda, HaAri odm?wi? by naucza? Rabina Alszicha kaba?y, poniewa?, w jego opinii ?korzenie rabina Alszicha nale?? do Tory objawionej a nie Tory ukrytej?.

Napisa? wiele esej?w, chalachicznych respons?w, komentarzy, wyk?ad?w na temat Tory, Tanachu, Ksi?gi ?Awot?, i innych ?wi?tych dzie?. Najbardziej znanym z jego dzie? to ksi??ka ?Torat Mosze?, stanowi?ca zbi?r jego wyk?ad?w na temat Tory, wyg?aszanych podczas Szabat?w w synagogach w Cfat.

Dowodem na to, i? by? bardzo podziwiany, jest to, ?e do jego imienia dodawano przydomek ?Hakadosz? (??wi?ty).