Parszat Nicawim – Wajelech

051?Gdy tedy przyjd? na ci? wszystkie te rzeczy, b?ogos?awie?stwo i przekle?stwo, kt?rem przed?o?y? tobie, – a we?miesz je do serca swego po?r?d wszystkich narod?w, mi?dzy kt?re rzuci?by ci? Wiekuisty, B?g tw?j. I nawr?cisz si? do Wiekuistego, Boga twojego, i pos?uchasz g?osu Jego, we wszystkim, co ci przykazuj? dzisiaj ? ty i dzieci twoje, ca?ym sercem i ca?? dusz? twoj?. Zwr?ci wtedy Wiekuisty, B?g tw?j, bra?c?w twoich, i zmi?uje si? nad tob?; a przywr?ci i zgromadzi ci? z po?r?d wszystkich lud?w, mi?dzy kt?re rozproszy? ci? Wiekuisty, B?g tw?j.? (Dwarim 30:1-3)
Oto przykazanie dokonania ?Tszuwy?

Jak ma wygl?da? odpowiednia Tszuwa?

Rambam w ?Hilchot Tszuwa? ustanawia takie oto kryteria:

Co stanowi Tszuw?? To, ?e grzesznik powinien porzuci? swe grzechy, usun?? je z my?li, poradzi? sobie z nimi w swym sercu, nigdy ich zn?w nie pope?ni?, jak napisane jest: ?”Niechaj bezbo?ny porzuci sw? drog? i cz?owiek nieprawy swoje knowania.” [Ksi?ga Izajasza 55:7] . Ponadto, musi on ?a?owa? tego czego dokona? w przesz?o?ci, jak napisane jest: “Gdy bowiem odwr?ci?em si?, po?a?owa?em tego, a gdy zrozumia?em, uderzy?em si? w biodro. Wstydz? si? i jestem zmieszany?” [Ksi?ga Jeremiasza 31:18].On, kt?ry zna tajniki serca, po?wiadczy o tym, ?e cz?owiek ten nigdy nie wr?ci ju? do tego grzechu…? (Rambam, Hilchot Tszuwa 2:3)

Oznacza to, i? pe?na tszuwa polega na tym, ?e grzesznik ju? nigdy w ?yciu nie powr?ci do tego grzechu! Jako, ?e sam Haszem, ten kt?ry zna tajniki serca, po?wiadczy za to.

Standard wyznaczony przez Rambama jest do?? wymagaj?cy.

Z jego s??w wynika bowiem, ?e w momencie w kt?rym cz?owiek robi tszuw? zwi?zan? z konkretnym przewinieniem, a p??niej ponownie pope?nia owo przewinienie, okazuje si? wtedy, i? jego tszuwa nie by?a pe?n? tszuw?, poniewa? powr?ci? do tego przewinienia. Je?li tak, to ?znaj?cy tajniki serca? nie mo?e po?wiadczy?, i? cz?owiek ten nie powr?ci w przysz?o?ci po raz kolejny do tego grzechu.

Zasady Rambama oznaczaj? r?wnie?, i? cz?owiek, kt?ry raz dokona? tszuwy a potem wr?ci? do pewnego przewinienia, nie b?dzie m?g? dokona? tszuwy zwi?zanej z innym przewinieniem (skoro ju? raz z?ama? tszuw?).

Owe zasady s? niemo?liwe do wype?nienia, bo okaza?oby si?, ?e nie ma takiego grzechu, co do kt?rego mo?liwe jest zrobienie tszuwy.

Rabin Jaakow Lorberbaum ? ?Gaon z Melisa??? podejmuje owo zagadnienie i tak odpowiada ?

Najgorszym aspektem przewinienia nie jest samo przewinienie ale jego nast?pstwa.

Przewinienia charakteryzuj? si? okropn? cech?, polegaj?c? na tym, i? nawzajem si? przyci?gaj?, jedno przewinienie zaprasza drugie, tak jak to opisane jest w Misznie Awot (4,2) ? ?Przewinienie ci?gnie za sob? przewinienie?. Tak, ?e cz?owiek, kt?ry grzeszy, pod??a i zag??bia si? w otch?aniach grzechu, nie zdaj?c sobie nawet sprawy z tego, ?e grzeszy. Tak pisze w temacie tym Gemara ?

?R. Huna powiedzia?: Kiedy cz?owiek pope?ni grzech raz, czy dwa, jest to dla niego dozwolone.? (?dozwolone w sensie, ?e wydaje mu si?, ?e jest mu ju? dozwolone?). (Joma 86b)

Innymi s?owy, generalnie rzecz bior?c jest tak, ?e kolejny grzech (pope?nienie przewinienia po raz drugi) nast?puje jako konsekwencja pierwszego grzechu.

I to w?a?nie by?o intencj? Rambama ? tszuwa ma by? tak pe?na, a ?al tak g??boki, ?e doprowadzi do tego, i? konsekwencje w postaci kolejnego grzechu nie zaistniej?, i ?e dokonane przewinienie ?nie poci?gnie za sob? przewinienia?, a grzesznik nie zatonie w grzechu.

Zgodnie z tym wyja?nieniem, zrozumia?e jest teraz dla nas zdanie: ?On, kt?ry zna tajniki serca, po?wiadczy o tym, ?e cz?owiek ten nigdy nie wr?ci ju? do tego grzechu? ? czyli do ?tego grzechu? i do innych, b?d?cych konsekwencj? tego grzechu; ju? do nich nie powr?ci.

Je?li cz?owiekowi po jakim? czasie, ale nie w wyniku pierwszego przewinienia, zn?w si? nie uda i zn?w zgrzeszy ? nic strasznego, ?bo prawy siedmiokro? upadnie i wstanie…? (Ksi?ga Przys??w 24:16)

***

?HaGaon z Lissa? ? czyli Geniusz z Leszna, Rabin Jakow Lorberbaum, pochodzi? z wybitnej rabinackiej rodziny, s?u?y? jako rabin w Monastricz (Monastyryszcze), w Kalusz (Kalisz), w Lissa (Leszno), oraz w mie?cie Stryj. Napisa? wiele esej?w na wiele temat?w z r??nych dziedzin: chalachy, etyki i agadot. Znany g??wnie jako autor dzie?a ?Netiwot haMiszpat?, b?d?cego komentarzem do Szulchan Aruch, ksi?gi Hoszen Miszpat, kt?re to komentarze objawi?y g??bi? jego my?lenia prawniczego.