Prawdziwy Cud Chanuki

urlNa czym polega cud Chanuki?
Wi?kszo?? z nas powiedzia?aby, ?e chodzi o oliw? i cud polegaj?cy na tym, ?e oliwa nie wypali?a si? przez osiem dni. Tak byli?my uczeni jako dzieci, tak upami?tniamy ?wi?to jako doro?li, wi?c oto mamy: Chanuka to “festiwal ?wiat?a”. Tego dnia wszelka aktywno?? koncentruje si? wok?? menory, i ?wi?towane jest zapalenie ?wiec. Brzmi nieco powierzchownie, prawda? Ca?e ?wi?to s?u??ce tylko po to, aby zapali? chanukowe ?wieczki i zje?? latkes? Musi chodzi? o co? wi?cej, oczekiwaliby?my czego? wi?cej od naszych rabin?w- m?drc?w i ich opowie?ci, czy? nie? Oczywi?cie, ?e tak.
Sp?jrzmy na Al Hanisim, liturgiczn? modlitw?, kt?r? recytujemy podczas Szmone Esre i Birkat Hamazon w czasie Chanuki. Nie odnajdziemy w nich nawi?zania do cudu oliwy. Zamiast tego, opowiadaj? one o poliycznej walce. “Tak wiele w r?kach tak niewielu, z?oczy?cy w r?kach sprawiedliwych”. Trzeba jednak przyzna?, ?e Talmud w istocie skupia si? na cudzie oliwy. Talmud Babilo?ski, w traktacie Szabat 21b, opowiada o cudzie jednodniowego zapasu oliwy, kt?rej starczy?o na osiem dni. Z tego powodu rabini uznali ten dzie? za ?wi?to.
Kiedy wi?c ?wi?to to zyska?o schizofreniczny/ dwojaki charakter? Dlaczego nie przedstawia jednego g??wnego motywu? Purim opowiada o nieuchronnie zbli?aj?cej si? zag?adzie ?yd?w i poprzez Megil? uczymy si? o niewidzialnej r?ce B-ga w naszym codziennym ?yciu towarzysz?cej nam poza ziemi? Izraela. To proste i jasne. Ka?de biblijne ?wi?t posiada sw?j specyficzny motyw, kt?re staj? si? dla nas jasne, kiedy je analizujemy.

Co wi?c z Chanuk?? O kt?ry motyw chodzi? Powt?rne po?wi?cenie oleju/ ?wi?tyni/ powr?t do czysto?ci rytualnej? Czy mo?e chodzi o zwyci?stwo/ bitw?/ cud militarny i powr?t do suwerenno?ci? Ka?dy z nich ma swoje ?r?d?o, ka?dy z nich posiada sw?j w?asny szczeg?lny przedmiot uwagi. Prawdziwa Chanuko, czy mog?aby? powsta??
?wiat?a s? bardzo przyjemne, migotaj?, daj? blask, stanowi? co?, czym ka?dy mo?e si? cieszy?, opowiadaj? mi?? histori?, s? dobre. Wojna og?lnie postrzegana jest jako z?o. Wojna jest ciemna, pola bitwy ponure, a bitwy dziej? si? w ciszy nocy. Wydaje si?, ?e oba wymiary tego dnia s? sobie przeciwstawne.

Prawda jednak jest taka, ?e jest dok?adnie odwrotnie. Te dwa wymiary istniej?, dzi?ki temu ?e si? uzupe?niaj?. Cud Chanuki nie polega tylko na “religijnym fanaty?mie” strzeg?cym nieska?onego oleju w ?wi?tyni, i powr?t do s?u?by ?wi?tyni; cud Chanuki polega r?wnie? na sukcesie na polu bitwy, na politycznych manewrach i geopolitycznych stosunkach jakie panowa?y pomi?dzy Grekami a ?ydami. Cud Chanuki przejawia si? poprzez oba te czynniki wyst?puj?ce razem.

Pozw?lmy sobie na u?ycie p?omienia ?wiecy jako metafory (nie bez powodu wybrali?my ogie? jako symbol). Ogie? konsumuje i rozpala wszystko co ?atwopalnego, i roz?wietla swoje otoczenie.

Chodzi o znalezienie czego? ?atwopalnego co da najwi?cej ?wiat?a i najlepiej o?wietli pok?j. Je?li posiadacie odpowiedni olej, w?a?ciwe knoty, odpowiednie warunki, ogie? ten
?wieci? b?dzie d?ugo i jasno. Je?li jednak brakuje sk?adnik?w, pomimo ?e ogie? b?dzie pi?knie wygl?da?, szybko zacznie migota? i wyga?nie.

Podobnie je?li przygotowali?my wszystko pod ogie?, mamy odpowiednie warunki i wszystko inne, lecz nie mamy iskry, wszystko jest na nic. Najmniejszy blask mo?e o?wietli? ca?y budynek, lecz bez odpowiednich warunk?w, nic z tego nie b?dzie.

Powr??my do naszej historii. Mamy iskr? ? ?yda i jego Tor?. Nie mamy cienia w?tpliwo?ci co stanowi nasz? iskr?; pozosta?a ona zapalona nawet w najciemniejszych kartach historii. To ?ar naszej mesory, naszej tradycji, to proces chalachiczny, to dzieci ucz?ce si? alef bet. Znamy nasz? iskr?.

Kiedy iskra ma odpowiednie warunki, ogie? jasno p?onie, nieprzerwanie. Symbolem wszystkiego co dobre i odpowiednie w obozie Izraelit?w jest w?a?nie ?ogie? p?on?cy na o?tarzu, kt?ry nigdy nie wyga?nie?. Jednym z cud?w czas?w ?wi?tyni by?o to, ?e pomimo ?naturalnych? warunk?w na ?wiecie, w kt?rych funkcjonowa? Izrael, iskra zosta?a wznieciona w odpowiednich warunkach i ?o?tarz nigdy nie wyga?nie?. Od czasu gdy Dzieci Izraela zaczynaj? dokonywa? przewinie?, nieprzerwany cudowny ogie? jest pierwszym kt?ry ginie.

Kiedy Dzieci Izraela znajduj? si? poza swoj? ojczyzn?, podatne s? na wody ciemno?ci, wiatry terroru i duszne powietrze pogrom?w, zagro?enia dotycz?ce naszego przetrwania staj? si? bardzo realne. Je?li uda im si? zebra? razem i przypomnie? sobie znaczenie Chanuki, i nieustannie pragn?? by Am u Medinat Izrael mia?y swe miejsce w Erec Izrael i Torze Izraela ? nar?d i pa?stwo Izraela w ziemi Izraela pod??aj?cy za Tor? Izraela, b?d? one rozwija? si?, kwitn?? nawet w najciemniejszych czasach, przetrwamy wtedy najgorszy terror, d???cy do naszego zniszczenia.

Chanuka uczy nas by otacza? trosk? nasz? iskr? Tory, ?ar naszej tradycji i ogie? Halachy, lecz r?wnie? pami?ta?, ?e B?g ma dla swego ludu boski cel, kt?rym jest miejsce na ziemi, w kt?rym iskra mo?e p?on?? blaskiem tak jasnym, gor?cym jak mia?o to miejsce dawno temu w ?wi?tyni.