Sefer Waikra (Ksi?ga Kap?a?ska)

Sefer Vaikra nie tylko nie zanudza, ale jest niezwykle wa?na!

1626680_1013Jaka jest nasza misja w ?yciu? Je?li odwa?y?bym si? odczyta? t? misj?, kt?r? nadano nam i przekazano w Torze, wskaza?bym na pewien fascynuj?cy i przyprawiaj?cy pewne dreszcze werset:
A teraz, je?li tylko b?dziecie s?ucha? mojego g?osu i zachowywa? moje przymierze, staniecie si? moj? szczeg?ln? w?asno?ci? mi?dzy wszystkimi narodami. Do Mnie nale?y ca?a ziemia. Wy za? b?dziecie dla Mnie kr?lestwem kap?an?w i moim ludem ?wi?tym. Te s?owa przeka?esz Izraelitom. (Szmot 19,5-6)
Tu? przed nadaniem dziesi?ciu przykaza? B-g nakazuje nam lub wr?cz obiecuje, ?e dost?pimy rangi “kr?lestwa kap?an?w i ludu ?wi?tego”. Je?li tak, to pozosta?o nam wyja?ni? sobie poj?cia takie jak: Kap?an (Kohen) i ?wi?ty (Kadosz).

Kohen oraz Kadosz

Co oznacza Kohen?

Ot?? Rav Ovadia Sforno (XVI wiek, Bolonia, W?ochy) rozumie poj?cie Kohen w nast?puj?cy spos?b:
B?dziecie moim kr?lestwem kap?an?w, zostaniecie wybrani spo?r?d wszystkich narod?w, b?dziecie wyja?nia? i naucza? ca?? ludzko?? o Haszem, kt?ry jest B-giem jedynym, tak bedzie dane przysz?emu Izraelowi b?dziecie nazywani kap?anami Haszem i uchodzi? b?dziecie za s?ugi samego Boga naszego. (Izajasz 61:6)

Wed?ug Sforno kap?an to kwintesencja nauczyciela pouczaj?cego sw?j lud o drodze do Boga, a “kr?lestwo kap?an?w” to nauczyciele ludzko?ci.

Samuel David Luzzatto (XIX wiek, Padwa, W?ochy) ze swojej perspektywy, wyja?nia te poj?cia w taki oto spos?b:

“Poniewa? zanim poganie uwierz?, ?e kap?ani s? mili B-gu i ?e B-g dostarcza im czego sobie zapragn?, powiedziano, ?e ca?y nar?d b?dzie blisko Boga, niemal we wszystkich kwestiach, tak jakby ca?a spo?eczno?? by?a ?wi?ta, i by?a kap?anami, a to tylko dzi?ki przestrzeganiu przykaza?”.

Wed?ug Luzzatto by? Kohenem oznacza zbli?y? si? do Boga i by? jego ulubie?cem. Kr?lestwo kap?an?w” to ca?y nar?d, kt?ry jest ulubie?cem Boga, tylko dzi?ki przestrzeganiu micwot.

A co oznacza kadosz (?wi?te)? Sforno r?wnie? wypowiada si? na ten temat:

“A ?wi?ty nar?d, nie zwyci??ony ale zawsze pod postaci? cz?owieka, jak to ma by? w przysz?o?ci, i powiedziane jest, ?e pozostanie na Syjonie i w Jerozolimie i b?dzie na wieki ?wi?ty. Mimo, ?e B-g da? im Tor? i gdyby tylko nie zboczyli na droge z?otego cielca…”

Innymi s?owy, po Synaju i budowie Miszkanu (kt?ry stanowi? kontynuacje do?wiadczenia Synaju), Tora przedstawia zasady i prawa, informacje i podstawy jak sprosta? temu zadaniu jakim jest wspania?e i wznios?e kap?a?stwo, jak by? ?wi?tym i mi?uj?cym Boga, jak by? nauczycielem i wyja?nia? Tor? przez kolejne stulecia.

Ksi?ga Kap?a?ska jest ksi?g? nakaz?w i wyja?nie? dla ludu Izraela, kt?rej zadaniem jest odpowiedzenie nam na to szczeg?lnie wa?ne pytanie: jak wype?nia? przykazania Boga o kap?a?stwie i ?wi?to?ci.
Wymieni? cztery role kap?ana – dwie dotycz? bliskiego zwi?zku z B-giem a dwie pozosta?e m?wi? o roli nauczyciela:

1. Prowadz?cy rytua? – parsze: Waikra, Caw, Szemini, Acharei Mot, oraz w szczeg?lno?ci:
a. Sk?adanie ofiar – w parszach Waikra i Caw
b. Zarz?dzanie Beit Mikdasz podczas ?wi?t – w parszy Emor
c. Prace ?wi?tynne – w parszach Caw, Szemini oraz Acharei Mot

2. Nauczyciel i wychowawca – parsze: Szemini, Tazria, Mecora, oraz Acharei Mot
a. Prawa koszeru (kaszrutu)
b. Czysto?ci i nieczysto?ci
c. Kobieta w po?ogu i prawa zwi?zane z porodem
d. Tr?d
e. Kazirodztwo
f. Przykazania dotycz?ce micw mi?dzy cz?owiekiem a cz?owiekiem

3. Opiekun narodu, dbaj?cy o kontakt z ludem, przyw?dca, inspirator – rabin ludu, w ka?dej z tych definicji.
a. Reprezentant ludzi przed Bogiem, w szczeg?lno?ci sk?adania ofiary i ofiary sk?adanej z powodu winy grzechu.
b. S?uga ludu jako asystent i udzielaj?cy wsparcia w chwilach kryzysu, takich jak na przyk?ad stan nieczysto?ci, lub po urodzeniu, po urazach, w traumie. Kt?? jest obecny by wspiera? skrzywdzonego? – Kap?an oczywi?cie.
c. Udzielanie tr?dowatym diagnostyki medycznej i psychicznie i fizycznie wspieranie ?yczliwo?ci? i cierpliwo?ci? rannych.

4. Stoj? jako przedstawiciele Boga i narodu. Pracuj? w ?wi?tyni, udzielaj? ?wi?tych pos?ug, ?piewaj? i s? z ludem, a jednocze?nie b?ogos?awi? lud. Kap?an musi by? modelem Ducha Haszem (bez stawania si? B-giem, bo to mog?oby doprowadzi? ponownie do grzechu z?otego cielca).
Wszystkie te charakterystyki s? istotn? cz??ci? osobowo?ci kap?an?w. One wszystkie s? w pe?ni przedstawione w naszej Ksi?dzie Kap?a?skiej.

Kap?an i ?wi?to??
Ale Ksi?ga Kap?a?ska jest tak?e czym? ponad definicjami obowi?zk?w kap?ana, zajmuje si? tak?e ?wi?to?ci?.
W Waikra przedstawione s? cztery wymiary ?wi?to?ci:

1. ?wi?to?? miejsca (?wi?tyni) – Parsze: Waikra, Caw i cz??? Szemini

a. Ofiary w ?wi?tyni, zbli?enie si? do Boga w ?wi?tym miejscu
b. Otwarcie Przybytku B-?ego i jego narz?dzi, pokazuj? si?? i niebezpiecze?stwo, kt?re kryje w sobie ?wi?to??.

2. ?wi?to?? cz?owieka – Parsze: Tazria, Mecora, Acharei Mot, Kedoszim
a. B?ogos?awie?stwo Moj?esza i Aarona, tragiczna historia Nadawa i Awihu, Reakcja Aarona, Ofiara zwi?zana z grzechem;
b. Halacha koszerno?ci;
c. Nieczysto?? i czysto?? kobiety w po?ogu;
d. Oczyszczenie tr?dowatych, ich domu, ich odzie?y;
e. Pokuta w Jom Kipur (po??czenie ?wi?to?ci osoby, miejsca i czasu)
f. Kazirodztwo

3. ?wi?to?? czasu – Parsze: Acharei Mot i Emor
a. ?wi?ta ?ydowskie

4. ?wi?to?? ziemi – Parsza Behar
a. Halacha zwi?zana z ziemi?, szmita we juwel, dom i mury miejskie

W powy?szym ?wietle parsze Sefer Wajikra daje nam inspiracj? do nauki i zrozumienia podstaw koncepcji kap?a?stwa i ?wi?to?ci, na co sk?adaj? si? us?ugi dla ?wi?tyni i ludu Izraela, bliska relacja z Bogiem poprzez wi?? i relacj? z lud?mi. Parsze te r?wnie? przypominaj? nam o wielkiej odpowiedzialno?? i potencjale energetycznym tych dw?ch s??w: kap?a?stwa i ?wi?to?ci. Oby?my d??yli do ?wi?to?ci i wykuwali nowe drogi by zbli?y? si? do B-ga, skorzystali z wznios?ej roli kap?a?stwa i utrzymali niezb?dn? r?wnowag? we wszystkich tych sferach. Przytoczone w tej ksi?dze historie takie jak o Nadawie i Awihu, o cz?owieku r?bi?cym drwa w Szabatm i o blu?niercym przypominaj? nam o tym, by podchodzi? do naszego zadania powa?nie i z pokor?.

I je?li m?wimy sobie, ?e przecie? te zadania zwi?zane z kap?a?stwem i ?wi?to?ci?, nas zwyk?ych ?miertelnik?w nie dotycz?, to Tora wyja?nia nam, ?e i owszem, jak najbardziej nas to dotyczy i ?e wszyscy mamy si? stara? wed?ug naszych wszelkich mo?liwo?ci, by by? integraln? cz??ci? kr?lestwa kap?an?w i ?wi?tego narodu.

Oby?my zas?u?yli sobie na to wznios?e miano kr?lestwa kap?an?w i ?wi?tego narodu.
Szabat Szalom