Prawdziwe cuda Chanuki

5295ca1bbec24Co to jest w cud chanukowy?

Wi?kszo?? z nas powie, ?e ma co? wsp?lnego z olejem i z tym, ?e nie spali? si? on w ci?gu o?miu dni. Tego uczono nas, gdy byli?my dzie?mi i tak te? to rozumiemy jako doro?li, czyli pojmujemy Chanuk? jako “festiwal ?wiat?a”. Ca?y dzie? kr?ci si? wok?? Menory a zapalanie ?wieczek staje si? czym? od?wi?tnym. Brzmi to troch? powierzchowne, czy? nie? ?wi?to tylko po to by zapali? chanukij? i je?? latkes? Musi w tym by? jednak co? wi?cej, mogliby?my spodziewa? si? nieco wi?cej po naszych M?drcach i czego? wi?cej od tej historiI, prawda? Oczywi?cie.

Przyjrzyjcie si? modlitwie ?Al Ha-Nisim? (Za cuda), kt?r? dodaje si? do liturgii ?Szmona Esre? oraz do ?Birkat ha Mazon? (b?ogos?awie?stwa po jedzeniu) podczas dni Chanuki. Nie wspomina si? w niej w og?le o ?adnym oleju. Mowa jest natomiast o walce politycznej. “Wielu w r?kach nielicznych, niegodziwi w r?kach sprawiedliwych …”. Trzeba jednak przyzna?, ?e Talmud skupia si? na cudzie zwi?zanym z olejem. Talmud Bawli Szabat 21b m?wi o cudzie jednego dzbana oleju, kt?ry w cudowny spos?b wystarczy? na utrzymanie ?wiat?a przez osiem dni. Z tego powodu rabini ustanowili ten dzie? dniem ?wi?tecznym.

Dlaczego wi?c to ?wi?to ma rozdwojon? obudow?? Dlaczego nie mo?na nam przedstawi? jednego tematu? Purim na przyk?ad dotyczy zbli?aj?cej si? zag?ady narodu ?ydowskiego, a dzi?ki Megili Ester dowiadujemy si? jak B?g nad nami czuwa w naszym codziennym ?yciu w diasporze. To jest proste i jasne. ?wi?ta biblijne dotycz? konkretnych temat?w i wiemy co mamy analizowa?.

Ale co z Chanuk?? O kt?ry temat chodzi? O Olej, ?wi?tyni?, ponowne po?wi?cenie i powr?t do czysto?ci? Czy te? mo?e chodzi o zwyci?stwo, walk?, militarny cud, powr?t do w?adzy? Ka?dy z tych temat?w ma swoje ?r?d?o, ka?dy skupia si? na czym innym. Czy wi?c ta w?a?ciwa Chanuka mog?aby si? zg?osi? i wypowiedzie??

?wiat?a s? ?adne, migocz?, s? czym?, co mo?e ucieszy?, ka?dego, opowiadaj? nam mi?? histori?. ?wiat?a s? dobre. Wojna jest powszechnie uwa?ana za z??. Wojna jest ciemna, pole bitwy jest ponure, walki odbywaj? si? pod os?on? nocy. Wydaje si?, ?e te dwa wymiary ?wi?ta ?cieraj? si? ze sob? do dnia dzisiejszego.

Ale prawda jest taka, ?e nie jest to przypadek; jest wr?cz odwrotnie. Istniej? te dwa wymiary, poniewa? one id? ze sob? w parze. Cud chanukowy nie dotyczy wy??cznie niekt?rych “fanatyk?w religijnych”, kt?rzy s? zainteresowani czystym olejem w ?wi?tyni i powrotem do s?u?by w ?wi?tyni; cud chanukowy nie polega tylko na polu bitwy, politycznych manewrach, lub stosunk?w geopolitycznych pomi?dzy Grecj? a ?ydami. Cud chanukowy istnieje w obu tych aspektach jednocze?nie.

U?yjmy p?omienia ?wiecy jako ilustracji (i nie bez powodu wybrali?my ten symbol). Ogie? poch?ania wszystko co ?atwopalne a jednocze?nie roz?wietlaj? swoje otoczenie. Sztuka polega na tym by znale?? co?, co jest ?atwopalne i jednocze?nie najlepiej roz?wietla pok?j. Je?li masz odpowiedni olej, knot, odpowiednie warunki i odpowiednio je ustawisz, to ogie? b?dzie si? ?wieci? tak jasno jak nigdy dot?d. Je?li brakuje ci odpowiednich sk?adnik?w, wtedy niezale?nie od tego jak pi?kny jest ten ogie?, zamigocze i w ko?cu wyga?nie.

Jednocze?nie, je?li masz wszystko niezb?dne dla rozpalenia ognia, ale nie masz iskry, nie ma to ?adnej warto?ci. Najmniejszy blask mo?e roz?wietli? ca?y budynek przy sprzyjaj?cych warunkach, ale bez tego blasku, wszystko jest bezu?yteczne.

Wr??my zatem do naszej historii. Mamy t? iskr? ? ?yd z jego Tor?. Nie ma w?tpliwo?ci, co do tego, co jest nasz? iskr?. ?wieci?a si? ona nawet w najciemniejszych czasach naszej historii. To ?ar naszej mesorah – naszej tradycji, to halacha, nauczanie dzieci hebrajskiego alfabetu. Znamy t? iskr?.

Gdy ta iskra znajduje si? w odpowiednich warunkach, ogie? p?onie jasno i stabilnie. Te niezb?dne warunki dla “ognia p?on?cego jasno na o?tarzu, kt?ry nigdy nie zaga?nie”, to odpowiednie post?powanie syn?w Izraela. Jednym z cud?w ?wi?tyni by?o to, ?e mimo obiektywnie nieodpowiednich “naturalnych” warunk?w na ?wiecie, “ogie? z o?tarza nigdy nie wygas?” poniewa? Izrael kontynuowa? swoj? iskr?. Gdy Izraelici zaczynaj? grzeszy?, ten sta?y cudowny ogie? jest zagro?ony.

Gdy Izraelici s? poza swoj? ojczyzn? i s? nara?eni na wody ciemno?ci, wiatry terroru i duszne powietrze pogrom?w, zagro?enie wygini?ciem staje si? bardzo realne. Je?li uda nam si? razem pami?ta? znaczenie Chanuki i b?dziemy nadal t?skni? za zestawieniem ?Am uMedinat Israel Be’eretz Izrael im Torat?, czyli za po??czeniem narodu Izraela z jego pa?stwem Izraelem w ziemi Izraela i post?puj?cym zgodnie z Tor?, wtedy b?dziemy rozwija? si? nawet w najciemniejszych czasach i przetrwamy, nawet po?r?d terroru tych, kt?rzy pr?buj? nas zniszczy?.

Chanuka uczy nas ?eby podtrzymywa? iskr? Tory, ?ar naszej tradycji i p?omie? halachy, ale tak?e by pami?ta?, ?e B-g wybra? dla swojego ludu, miejsce, w kt?rym ta iskra b?dzie ?wieci? i przynosi? blask, tak jak to by?o w ?wi?tyni za dawnych czas?w.5295ca1bbec24Co to jest w cud chanukowy?

Wi?kszo?? z nas powie, ?e ma co? wsp?lnego z olejem i z tym, ?e nie spali? si? on w ci?gu o?miu dni. Tego uczono nas, gdy byli?my dzie?mi i tak te? to rozumiemy jako doro?li, czyli pojmujemy Chanuk? jako “festiwal ?wiat?a”. Ca?y dzie? kr?ci si? wok?? Menory a zapalanie ?wieczek staje si? czym? od?wi?tnym. Brzmi to troch? powierzchowne, czy? nie? ?wi?to tylko po to by zapali? chanukij? i je?? latkes? Musi w tym by? jednak co? wi?cej, mogliby?my spodziewa? si? nieco wi?cej po naszych M?drcach i czego? wi?cej od tej historiI, prawda? Oczywi?cie.

Przyjrzyjcie si? modlitwie ?Al Ha-Nisim? (Za cuda), kt?r? dodaje si? do liturgii ?Szmona Esre? oraz do ?Birkat ha Mazon? (b?ogos?awie?stwa po jedzeniu) podczas dni Chanuki. Nie wspomina si? w niej w og?le o ?adnym oleju. Mowa jest natomiast o walce politycznej. “Wielu w r?kach nielicznych, niegodziwi w r?kach sprawiedliwych …”. Trzeba jednak przyzna?, ?e Talmud skupia si? na cudzie zwi?zanym z olejem. Talmud Bawli Szabat 21b m?wi o cudzie jednego dzbana oleju, kt?ry w cudowny spos?b wystarczy? na utrzymanie ?wiat?a przez osiem dni. Z tego powodu rabini ustanowili ten dzie? dniem ?wi?tecznym.

Dlaczego wi?c to ?wi?to ma rozdwojon? obudow?? Dlaczego nie mo?na nam przedstawi? jednego tematu? Purim na przyk?ad dotyczy zbli?aj?cej si? zag?ady narodu ?ydowskiego, a dzi?ki Megili Ester dowiadujemy si? jak B?g nad nami czuwa w naszym codziennym ?yciu w diasporze. To jest proste i jasne. ?wi?ta biblijne dotycz? konkretnych temat?w i wiemy co mamy analizowa?.

Ale co z Chanuk?? O kt?ry temat chodzi? O Olej, ?wi?tyni?, ponowne po?wi?cenie i powr?t do czysto?ci? Czy te? mo?e chodzi o zwyci?stwo, walk?, militarny cud, powr?t do w?adzy? Ka?dy z tych temat?w ma swoje ?r?d?o, ka?dy skupia si? na czym innym. Czy wi?c ta w?a?ciwa Chanuka mog?aby si? zg?osi? i wypowiedzie??

?wiat?a s? ?adne, migocz?, s? czym?, co mo?e ucieszy?, ka?dego, opowiadaj? nam mi?? histori?. ?wiat?a s? dobre. Wojna jest powszechnie uwa?ana za z??. Wojna jest ciemna, pole bitwy jest ponure, walki odbywaj? si? pod os?on? nocy. Wydaje si?, ?e te dwa wymiary ?wi?ta ?cieraj? si? ze sob? do dnia dzisiejszego.

Ale prawda jest taka, ?e nie jest to przypadek; jest wr?cz odwrotnie. Istniej? te dwa wymiary, poniewa? one id? ze sob? w parze. Cud chanukowy nie dotyczy wy??cznie niekt?rych “fanatyk?w religijnych”, kt?rzy s? zainteresowani czystym olejem w ?wi?tyni i powrotem do s?u?by w ?wi?tyni; cud chanukowy nie polega tylko na polu bitwy, politycznych manewrach, lub stosunk?w geopolitycznych pomi?dzy Grecj? a ?ydami. Cud chanukowy istnieje w obu tych aspektach jednocze?nie.

U?yjmy p?omienia ?wiecy jako ilustracji (i nie bez powodu wybrali?my ten symbol). Ogie? poch?ania wszystko co ?atwopalne a jednocze?nie roz?wietlaj? swoje otoczenie. Sztuka polega na tym by znale?? co?, co jest ?atwopalne i jednocze?nie najlepiej roz?wietla pok?j. Je?li masz odpowiedni olej, knot, odpowiednie warunki i odpowiednio je ustawisz, to ogie? b?dzie si? ?wieci? tak jasno jak nigdy dot?d. Je?li brakuje ci odpowiednich sk?adnik?w, wtedy niezale?nie od tego jak pi?kny jest ten ogie?, zamigocze i w ko?cu wyga?nie.

Jednocze?nie, je?li masz wszystko niezb?dne dla rozpalenia ognia, ale nie masz iskry, nie ma to ?adnej warto?ci. Najmniejszy blask mo?e roz?wietli? ca?y budynek przy sprzyjaj?cych warunkach, ale bez tego blasku, wszystko jest bezu?yteczne.

Wr??my zatem do naszej historii. Mamy t? iskr? ? ?yd z jego Tor?. Nie ma w?tpliwo?ci, co do tego, co jest nasz? iskr?. ?wieci?a si? ona nawet w najciemniejszych czasach naszej historii. To ?ar naszej mesorah – naszej tradycji, to halacha, nauczanie dzieci hebrajskiego alfabetu. Znamy t? iskr?.

Gdy ta iskra znajduje si? w odpowiednich warunkach, ogie? p?onie jasno i stabilnie. Te niezb?dne warunki dla “ognia p?on?cego jasno na o?tarzu, kt?ry nigdy nie zaga?nie”, to odpowiednie post?powanie syn?w Izraela. Jednym z cud?w ?wi?tyni by?o to, ?e mimo obiektywnie nieodpowiednich “naturalnych” warunk?w na ?wiecie, “ogie? z o?tarza nigdy nie wygas?” poniewa? Izrael kontynuowa? swoj? iskr?. Gdy Izraelici zaczynaj? grzeszy?, ten sta?y cudowny ogie? jest zagro?ony.

Gdy Izraelici s? poza swoj? ojczyzn? i s? nara?eni na wody ciemno?ci, wiatry terroru i duszne powietrze pogrom?w, zagro?enie wygini?ciem staje si? bardzo realne. Je?li uda nam si? razem pami?ta? znaczenie Chanuki i b?dziemy nadal t?skni? za zestawieniem ?Am uMedinat Israel Be’eretz Izrael im Torat?, czyli za po??czeniem narodu Izraela z jego pa?stwem Izraelem w ziemi Izraela i post?puj?cym zgodnie z Tor?, wtedy b?dziemy rozwija? si? nawet w najciemniejszych czasach i przetrwamy, nawet po?r?d terroru tych, kt?rzy pr?buj? nas zniszczy?.

Chanuka uczy nas ?eby podtrzymywa? iskr? Tory, ?ar naszej tradycji i p?omie? halachy, ale tak?e by pami?ta?, ?e B-g wybra? dla swojego ludu, miejsce, w kt?rym ta iskra b?dzie ?wieci? i przynosi? blask, tak jak to by?o w ?wi?tyni za dawnych czas?w.5295ca1bbec24Co to jest w cud chanukowy?

Wi?kszo?? z nas powie, ?e ma co? wsp?lnego z olejem i z tym, ?e nie spali? si? on w ci?gu o?miu dni. Tego uczono nas, gdy byli?my dzie?mi i tak te? to rozumiemy jako doro?li, czyli pojmujemy Chanuk? jako “festiwal ?wiat?a”. Ca?y dzie? kr?ci si? wok?? Menory a zapalanie ?wieczek staje si? czym? od?wi?tnym. Brzmi to troch? powierzchowne, czy? nie? ?wi?to tylko po to by zapali? chanukij? i je?? latkes? Musi w tym by? jednak co? wi?cej, mogliby?my spodziewa? si? nieco wi?cej po naszych M?drcach i czego? wi?cej od tej historiI, prawda? Oczywi?cie.

Przyjrzyjcie si? modlitwie ?Al Ha-Nisim? (Za cuda), kt?r? dodaje si? do liturgii ?Szmona Esre? oraz do ?Birkat ha Mazon? (b?ogos?awie?stwa po jedzeniu) podczas dni Chanuki. Nie wspomina si? w niej w og?le o ?adnym oleju. Mowa jest natomiast o walce politycznej. “Wielu w r?kach nielicznych, niegodziwi w r?kach sprawiedliwych …”. Trzeba jednak przyzna?, ?e Talmud skupia si? na cudzie zwi?zanym z olejem. Talmud Bawli Szabat 21b m?wi o cudzie jednego dzbana oleju, kt?ry w cudowny spos?b wystarczy? na utrzymanie ?wiat?a przez osiem dni. Z tego powodu rabini ustanowili ten dzie? dniem ?wi?tecznym.

Dlaczego wi?c to ?wi?to ma rozdwojon? obudow?? Dlaczego nie mo?na nam przedstawi? jednego tematu? Purim na przyk?ad dotyczy zbli?aj?cej si? zag?ady narodu ?ydowskiego, a dzi?ki Megili Ester dowiadujemy si? jak B?g nad nami czuwa w naszym codziennym ?yciu w diasporze. To jest proste i jasne. ?wi?ta biblijne dotycz? konkretnych temat?w i wiemy co mamy analizowa?.

Ale co z Chanuk?? O kt?ry temat chodzi? O Olej, ?wi?tyni?, ponowne po?wi?cenie i powr?t do czysto?ci? Czy te? mo?e chodzi o zwyci?stwo, walk?, militarny cud, powr?t do w?adzy? Ka?dy z tych temat?w ma swoje ?r?d?o, ka?dy skupia si? na czym innym. Czy wi?c ta w?a?ciwa Chanuka mog?aby si? zg?osi? i wypowiedzie??

?wiat?a s? ?adne, migocz?, s? czym?, co mo?e ucieszy?, ka?dego, opowiadaj? nam mi?? histori?. ?wiat?a s? dobre. Wojna jest powszechnie uwa?ana za z??. Wojna jest ciemna, pole bitwy jest ponure, walki odbywaj? si? pod os?on? nocy. Wydaje si?, ?e te dwa wymiary ?wi?ta ?cieraj? si? ze sob? do dnia dzisiejszego.

Ale prawda jest taka, ?e nie jest to przypadek; jest wr?cz odwrotnie. Istniej? te dwa wymiary, poniewa? one id? ze sob? w parze. Cud chanukowy nie dotyczy wy??cznie niekt?rych “fanatyk?w religijnych”, kt?rzy s? zainteresowani czystym olejem w ?wi?tyni i powrotem do s?u?by w ?wi?tyni; cud chanukowy nie polega tylko na polu bitwy, politycznych manewrach, lub stosunk?w geopolitycznych pomi?dzy Grecj? a ?ydami. Cud chanukowy istnieje w obu tych aspektach jednocze?nie.

U?yjmy p?omienia ?wiecy jako ilustracji (i nie bez powodu wybrali?my ten symbol). Ogie? poch?ania wszystko co ?atwopalne a jednocze?nie roz?wietlaj? swoje otoczenie. Sztuka polega na tym by znale?? co?, co jest ?atwopalne i jednocze?nie najlepiej roz?wietla pok?j. Je?li masz odpowiedni olej, knot, odpowiednie warunki i odpowiednio je ustawisz, to ogie? b?dzie si? ?wieci? tak jasno jak nigdy dot?d. Je?li brakuje ci odpowiednich sk?adnik?w, wtedy niezale?nie od tego jak pi?kny jest ten ogie?, zamigocze i w ko?cu wyga?nie.

Jednocze?nie, je?li masz wszystko niezb?dne dla rozpalenia ognia, ale nie masz iskry, nie ma to ?adnej warto?ci. Najmniejszy blask mo?e roz?wietli? ca?y budynek przy sprzyjaj?cych warunkach, ale bez tego blasku, wszystko jest bezu?yteczne.

Wr??my zatem do naszej historii. Mamy t? iskr? ? ?yd z jego Tor?. Nie ma w?tpliwo?ci, co do tego, co jest nasz? iskr?. ?wieci?a si? ona nawet w najciemniejszych czasach naszej historii. To ?ar naszej mesorah – naszej tradycji, to halacha, nauczanie dzieci hebrajskiego alfabetu. Znamy t? iskr?.

Gdy ta iskra znajduje si? w odpowiednich warunkach, ogie? p?onie jasno i stabilnie. Te niezb?dne warunki dla “ognia p?on?cego jasno na o?tarzu, kt?ry nigdy nie zaga?nie”, to odpowiednie post?powanie syn?w Izraela. Jednym z cud?w ?wi?tyni by?o to, ?e mimo obiektywnie nieodpowiednich “naturalnych” warunk?w na ?wiecie, “ogie? z o?tarza nigdy nie wygas?” poniewa? Izrael kontynuowa? swoj? iskr?. Gdy Izraelici zaczynaj? grzeszy?, ten sta?y cudowny ogie? jest zagro?ony.

Gdy Izraelici s? poza swoj? ojczyzn? i s? nara?eni na wody ciemno?ci, wiatry terroru i duszne powietrze pogrom?w, zagro?enie wygini?ciem staje si? bardzo realne. Je?li uda nam si? razem pami?ta? znaczenie Chanuki i b?dziemy nadal t?skni? za zestawieniem ?Am uMedinat Israel Be’eretz Izrael im Torat?, czyli za po??czeniem narodu Izraela z jego pa?stwem Izraelem w ziemi Izraela i post?puj?cym zgodnie z Tor?, wtedy b?dziemy rozwija? si? nawet w najciemniejszych czasach i przetrwamy, nawet po?r?d terroru tych, kt?rzy pr?buj? nas zniszczy?.

Chanuka uczy nas ?eby podtrzymywa? iskr? Tory, ?ar naszej tradycji i p?omie? halachy, ale tak?e by pami?ta?, ?e B-g wybra? dla swojego ludu, miejsce, w kt?rym ta iskra b?dzie ?wieci? i przynosi? blask, tak jak to by?o w ?wi?tyni za dawnych czas?w.