Studium nad fragmentami Paraszy Szlach

Wszyscy jeste?my zaniepokojeni czytaj?c parasz? Szlach. Przedstawia ona najgorsz? wersj? m?odego narodu, w chwili jego najwi?kszego buntu. Odrzucaj? oni Boga i jego obietnic? niezale?nie od wszystkich cud?w i wsparcia, kt?re otrzymali. Analizowali?my ju? grzechy zwiadowc?w, kt?rzy przynie?li z?e wie?ci z Ziemi Izraela, por?wnali?my prawdziwe zeznania z oszczerstwami, dostrzegli?my narzekania i p?acze w namiotach, niedojrza?o?? i kapry?no?? m?odego narodu. Jeste?my r?wnie? ?wiadkami mechanizm?w obronnych Moj?esza i Arona.

I tak, zn?w nadesz?a parasza Szlach i zastanawiam si?, co jeszcze mo?na tu odkry?? Czego mo?emy si? nauczy?? Jaki przekaz jest jeszcze tu zawarty poza kl?ska, kar?, niespe?nionymi oczekiwaniami i rozwianymi marzeniami?

Mo?e powinni?my po?o?y? nacisk na reszt? paraszy. By? mo?e z te inne fragmenty paraszy poka?? nam ca?a parasz? w innym ?wietle.

To, co dzieje si? w pozosta?ej cz??ci paraszy?

Prawa o dobrowolnych ofiarach 15: 1-16
Prawa zwi?zane z pieczeniem cha?y 15: 17-21
Prawa niecelowego grzesznika 15: 22-29
Prawa celowego grzesznika 15: 30-31
Historia zwi?zana ze zbieraniem drwa w Szabat 15: 32-36
Prawa zwi?zane z Cicit 15: 36-41

Co jest wsp?ln? cech? tych fragment?w? Wszystkie z nich w takiej czy innej formie, oznaczaj? r??ne sposoby wyra?enia praktycznego zwi?zku z Bogiem.

Judaizm wyr??nia r??ne kategorie micwy. Dwa najwy?sze poziomy micwy s? podzielone na ?dobrowolne? a priori (lechatchila – z g?ry) oraz ?obowi?zkowe? a priori. Osoba, kt?ra chce kultywowa? sw?j zwi?zek z Bogiem, mo?e szuka? sposobu, na wyra?enie wdzi?czno?ci oraz duchowej blisko?ci w formie Neder lub nedawa (Raszi komentuje, ?e dotyczy to dobrowolnego wymiaru). Dodatkowo (i zgodnie z Talmudem, wy?szym poziomem), jest wype?nienie micwy w ramach obowi?zku. Tak jak na przyk?ad obowi?zek zwi?zany z Cha??. Kiedy kto? chce pozosta? w ?asce Boga, musi odda? fragment mieszaniny ciasta jako ofiar? – truma Bogu.

Poniewa? istniej? dwa aspekty wyra?ania wi?zi z Bogiem, istniej? r?wnie? dwa aspekty grzechu. Grzesznik, kt?ry pada ofiar? swoich sk?onno?ci i nie zamierza? grzeszy?; mo?e to oczywi?cie dotyczy? ca?ej spo?eczno?ci lub tez jednej osoby; nadal pozostaje w systemie zwi?zanym z Bogiem i narodem i ma otwart? drog? powrotu.

Czym innym jest jednak ‘mezid’ – buntownik, kt?ry umy?lnie i zuchwale dzia?a przeciwko prawu. Tu nie ma drogi powrotnej, poniewa?, on przekl?? Boga, wyrazi? pogard? dla ca?ego systemu i odci?? si? od narodu. Osoby te s? ju? zagubione.

Ramy, kt?re stworzy? B?g odnosz? si? do polaryzacji istnienia – a priori idealne istnienie oraz jego si?y destrukcyjne, kt?re prowadz? do ostatecznego usuni?cia z systemu.

Dzi?ki tej analizie wszystkie z tych sze?ciu fragment?w pasuj? do siebie jako tworzenie systemu, w kt?rego ramach Izraelita mo?e pozosta? w przymierzu z Bogiem lub te? od niego odej??. Przede wszystkim okre?lenie micw a priori dobrowolnych oraz obowi?zkowych ? to s? granice i ostrze?enia wobec buntownika, kt?ry umy?lnie odrzuca ca?y system.

Historia zbieraj?cego drzewo podczas szabatu jest tego praktycznym przyk?adem. Kto?, kto naruszy? wol? Boga na oczach ca?ego narodu, zostaje publicznie skazany przez Moj?esza i Arona na kar? ?mierci.

Micwa Cicit mo?e by? postrzegana jako przykazanie a priori, by chroni? si? przed grzechem i przed odrzuceniem zasad Boga oraz narodu izraelskiego. Dzia?a jako ci?g?e przypomnienie o wyj?tkowej historii, wielkiej odpowiedzialno?ci i cennych prawach Boga.

Zwiadowcy

My?l?, ?e lekcja, kt?r? otrzymujemy pod koniec paraszy, jest reakcj? na wydarzenia z pocz?tku Szlach. Na samym pocz?tku otrzymujemy przykazanie wys?ania zwiadowc?w. Ten akt a priori ma za zadanie zwi?za? nas z Ziemi? Izraela i odda? chwa?? Bogu za udzielenie tego daru.

Reakcja wi?kszo?ci grupy odzwierciedla grzech strachu, dumy i wstydu. Zaczynaj? dobrze wyra?a? si? na temat Ziemi, ale ich s?abo?? spowodowa?a, ?e zha?bili Boga ze wzgl?du na sw?j strach. Ta zara?liwa gor?czka strachu w narodzie nadal jest w ramach przypadkowego, a nie celowego grzechu. Gdyby jedynie zwr?cili si? do Moj?esza ze swoimi bol?czkami, pozosta?oby miejsce na przebaczenie. Co? dziwnego i smutnego jednak wydarzy?o si? tamtej nocy. Ka?da rodzina p?aka?a w swoim namiocie, a nast?pnie zacz??a planowa? drog? powrotu do Egiptu i odsuni?cia si? od Izraelit?w. W tym momencie grzech przypadkowy (szogeg) przeszed? na poziom grzechu umy?lnego (mezid).

Postawa ta cechuje te? dzia?ania Maapilim, kt?rzy odrzucaj? Moj?esza i chc? wkroczy? do Ziemi Izraela bez Boga. Odpowied? jest szybka i zab?jcza.

B?g wyja?nia przez reszt? paraszy, dlaczego ta historia stanowi punkt zwrotny w kierunku katastrofy. W ramach rozleg?ego przebaczenia jest wystarczaj?co du?o miejsca dla ka?dego z nas do walki, stara?, upadk?w w naszej praktyce relacji z Bogiem. Jednak?e w chwili, gdy celowo odrzucamy Boga, wkraczamy w niebezpieczny dla nas ? jako narodu ? czas. Tylko dzi?ki wysi?kom Moj?esza unikn?li?my szybkiej i ostatecznej kary, co pozwoli?o na dalsz? egzystencj? i nadziej? na przysz?o??.

W tej najciemniejszej epoce naszej historii Tora ustanawia idea? a priori i wyznacza granice grzechu daj?c nadziej? i wskaz?wk? nowemu pokoleniu, kt?re mo?e si? uczy? na b??dach przodk?w i odnale?? drog? w ramach wspania?ego systemu Bo?ego.