“Jestem”. Szko?a w Polsce robi tszuw?

Abend, Lila? Jestem.

Apfel Fredryka? Jestem.

Bauman Jadwiga? Jestem.

Bauman Irena? Jestem.

Becker Sonia? (lat 7) Jestem.

Binzer, Krystyna? (lat 12) Jestem.

Blumenfeld Bronis?awa? (lat 8) Jestem.

Jestem…

Siedz? w szkole, do kt?rej chodzi 87 uczni?w. Na wezwanie imienia odpowiada kolejna m?oda dziewczyna gotowa na nowy dzie? nauki.? Ale m?ode panienki to nie te dziewczyny sprzed 78 lat, kt?re siedzia?y prawie wiek temu w tych ?awkach.

Wydarzenie odbywa si? w gimnazjum im. Adama Mickiewicza ? nazwanym imieniem jednego z najwybitniejszych polskich poet?w romantycznych. Pani dyrektor, Gabriel Olszowska, natkn??a si? na archiwum dokument?w szkolnych z ko?ca lat 30. XX wieku. W nich znajdowa?a si? lista uczni?w ze wszystkich lat, ich imiona, wiek, miejsce urodzenia, imiona rodzic?w i rejestry ich obecno?ci. Ale w dziwny spos?b brakowa?o informacji o 87 dziewczynkach. Zosta?a tylko czerwona uko?na linia oznaczaj?ca brak. Pani Gabryiela skontaktowa?a si? z pracownic? Yad Vashem Zvi? Fried, kt?ra zajrza?a do archiwum i odkry?a, ?e w 1939 r., trzy miesi?ce po wkroczeniu hitlerowc?w do Polski, wyrzucono ze szko?y 87 ?yd?w.

7-latki, 10-latki, ?yd?wki g??wnie z Krakowa, a tak?e z Grodna i Lublin, niekt?re b?d?ce siostrami – wszystkie wyrzucono w ci?gu jednego dnia, a resztki w zeszycie przekre?lono czerwon? lini?.

Zvia Fried przeszuka?a dok?adnie 87 nazwisk i dowiedzia?a si?, ?e 21 z tych dziewcz?t zosta?o tragicznie zamordowanych, 24 prze?y?o Holocaust, a o pozosta?ych 42 nic nie wiadomo. Ta lista imion i nazwisk jest ostatnim znanym miejscem pobytu niekt?rych z tych dzieci, kt?rych ?ycie kilkadziesi?t lat temu musia?o by? takie kr?tkie.? Podobnie jak inni polscy ?ydzi, ich los zosta? zapiecz?towany dr?eniem pi?ra – a ich wspomnienia utracone.

Poprzez po?wi?cenie dnia tym dzieciom dyrektor Olszawska wskrzesi? ich pami??. W swojej inicjatywie nie dzia?a?a sama. Ca?a szko?a wraz z przedstawicielami spo?eczno?ci ?ydowskiej i ksi??mi, kt?rzy zg?osili si? ochotniczo jako wolontariusze, dali g?os tym, kt?rzy zostali uciszeni. Wynaj?ty muzyk zaproponowa? klasyczne ?ydowskie pie?ni, kt?rych s?ucha? mogli nie?ydowscy uczniowie oraz nauczyciele. Ile lat min??o odk?d Hava Nagila by?a ostatni raz ?piewana w szkole im. Adama Mickiewicza.

Na wydarzenie zosta?em zaproszony przez mojego studenta i przyjaciela, polskiego chrze?cijanina Irka Czubaka, kt?ry przychodzi na moje cotygodniowe zaj?? o judaizmie. Podczas spotkania by?a r?wnie? profesjonalna muzyka.? M?wi?em o sprawiedliwym dzia?aniu wielu os?b w Polsce, kt?re dzia?a?y kiedy? i dzia?aj? nadal, by przywr?ci? pami?? tych m?odych dziewcz?t.

W korytarzu szko?y zosta?a wzniesiona tablica pami?tkowa, na kt?rej widniej? s?owa Mordechaja Gebirtiga (wybitny autor ludowych tekst?w i pie?ni, kt?ry zosta? zamordowany w getcie w 1942 r.): “Zegnaj mi Krakowie “(Po?egnaj mnie, Krak?w).

Cho? stary ?ydowski Krak?w od dawna nie istnieje, za to miasto pe?ne jest tragicznych wspomnie?, dzi?ki dzia?aniom dyrektorki Olszawskiej kolejny kawa?ek historii zosta? wspomniany. Kolejna cz??? ?ydowskiego Krakowa przem?wi?a swoim g?osem. Niech te imiona zostan? po??czone na zawsze razem z tymi, kt?rzy wierz? w si?? odbudowy wspomnie? ?ydowskiej Polski.

Poni?ej znajduje si? lista 87 imion znalezionych w archiwum w letter2szkole.

letter-a