Gwiazdkowa Chanuka

– A wiesz co si? stanie jak b?dziesz nie grzeczna? Miko?aj do Ciebie nie przyjdzie!

Zgrabna 30-latka w kolorowych getrach nachyla si? do ok. dwuletniej c?rki poprawiaj?c jej kurteczk?. Na has?o ?Miko?aj? dziecko si? rozpromienia. Gdy s?yszy gro?by, ?e mo?e szanowny pan si? w tym roku nie zjawi rzednie jej mina.

1 listopada. Polska. Spodziewam si? zniczy na ka?dym kroku. Zaduszki to w ko?cu wa?ne dla Polak?w ?wi?to. Ale potykam si? o sztuczny prezent, kt?ry w ci?gu nocy postawi? kto? na mojej codziennej drodze.

Po?owa listopada. Nieomal dostaje zawa?u serca bo za mijanym przeze mnie sklepem wyros?a plastikowa pot??na choinka. W pierwszej chwili moja wyobra?nia widzi wielkiego Hulka, albo olbrzyma w p?aszczu. Z kolorowymi guziczkami. Przystaje, opanowuje zdenerwowanie, patrz? wysoko do g?ry. To tylko drzewko symbolizuj?ce nadchodz?c? Gwiazdk?.

Polskie Galerie handlowe i wszystkie pomniejsze sklepiki krzycz? czerwono-zielonymi ozdobami. Damska i m?ska bielizna w renifery, czapki z bia?ym pomponem, dzieci?ce p?aszczyki z zielonego sztruksu jak to maj? w zwyczaju ubiera? si? elfy (przynajmniej te, kt?re znam), ksi??ki o tematyce wigilijnej. Bombki i ?a?cuchy jako towar, kt?ry mo?na zaliczy? do ka?dej kategorii dost?pne w sklepach spo?ywczych, meblowych, sportowych, w drogeriach i w ksi?garniach. Nie zdziwi?abym si? gdyby tapicer kusi? kolorowymi ?wiate?kami do obicia na fotel gratis.

Jeszcze nie spad? ?nieg, jeszcze nie by?o przymrozku, jeszcze drzewa nie potraci?y wszystkich li?ci, jeszcze nie smarujemy dzieciom nos?w t?ustym kremem, by im sk?ra si? nie wysuszy?a, jeszcze zima nie zaskoczy?a drogowc?w. A przed?wi?teczny sza? ju? si? zacz???

Dlaczego ca?a Europa ju? w listopadzie, zaraz po coraz huczniej obchodzonym Halloween, zamienia si? w choinkowy kiermasz napakowany prezentami ka?dego rodzaju?

Z drugiej strony czemu si? dziwi?. Czy sprzeda? w Izraelu nie jest r?wnie? nap?dzana przez ?wi?ta? Rzeczywi?cie skala i nasilenie s? znacznie mniejsze. Ale to dlatego, ?e ?wi?t jest wi?cej. Polska szaleje, gdy zbli?a si? Gwiazdka, Wielkanoc i Zaduszki. Mo?na sobie pozwoli? na ca?kowite przeorganizowanie wszystkiego dooko?a i spore inwestycje w rozbuchane dekoracja. Pod tym wzgl?dem ?wiat gospodarki Izraelskiej jest mniej spektakularny bo zmienia? si? musi znacznie cz??ciej. Przed Rosh Hashana sztuczne jab?ka w ka?dej witrynie, na przecenie miody. Szofary dost?pne nawet na dworcu. Sukkot to ?wiec?ce ?a?cuchy w wielkich paczkach na stoiskach poustawianych w najdziwniejszych miejscach. Kilka dni p??niej pluszowe Tory, kt?re musi mie? ka?de dziecko. Chanuka produkuje najdziwniejsze ?wieczniki, ?wiece, oliw?, drzemy. I p?czki. Tak jak po s?ynnym wyznaniu papie?a Jana Paw?a II na wadowickim malutkim rynku pojawi?o si? kilka nowych cukierni i ka?da oferowa?a papieskie krem?wki tak w grudniu w Izraelu p?czki produkuj? myjnie samochodowe. T?usty Czwartek w Polsce mo?e si? schowa?. Takich p?czkowych wariacji trudno szuka? po za Izraelem. Pesach obfituje w m?k? ziemniaczan?, mac?, wino i ozdobne poduszeczki. W Tu Biszwat zasypi? nas kwiatowymi wi?zankami. Na Szawuot czekolady i biszkopty w czteropakach. Trudno nie nadzia? si? gdzie? na jak?? krow? symbolizuj?c? mleko. Najlepiej jest w purim. Sklepy daj? do wiwatu. Kostiumy, kostiumiki, paczki jedzeniowe, ma?e buteleczki wina, papiery opakunkowe, instrumenty robi?ce spory ha?as.

Silnym sygna?em danego ?wi?ta jest zapach. Przed Pesach Izraelskie powietrze na co dzie? pi?knie pachn?ce zamienia si? w p?yny do pod??g, do szyb, do naczy?. ?mierdzi na ka?dym kroku chemikaliami. Dzie? Niepodleg?o?ci Izraela zadymia miasta grillowanym sfondem. Par?wkami przesi?kaj? wegetarianie, ?ciany piwnic i owoce na stoiskach. Za to w Chanuk? z ka?dego okna dochodzi zapach sma?onej oliwy, nie rzadko przypalonej.

Nie ma jednak tego z?ego co by na dobre nie wysz?o. Jako religijna ?yd?wka widz? w tych chrze?cija?skich ?wi?tach du?? szans? dla siebie. Mo?e kupi? jedn? z kucharskich ksi??eczek, kt?re wysypuj? si? teraz zza ka?dego rogu np. pt. ??wi?teczne potrawy – smacznie i tanio? i naucz? si? wreszcie robi? typowo wigilijn? potraw? ? karpia po ?ydowsku.