Perspektywa – Paraszat Ekew

W jaki spos?b nasi rodzice nas dyscyplinowali? Albo raczej, w jaki spos?b w?wczas jako dzieci postrzegali?my kary i upomnienia? Nie s?dz?, by?my pos?ugiwali si? poj?ciami takimi jak: dyscyplinowanie, rodzicielska psychologia, syndrom, zaburzenie, i tym podobne.

Gdy byli?my dzie?mi, ?ycie nigdy nie by?o fair. Nie uznawali?my, ?e post?powanie wobec nas mo?e by? sprawiedliwe. Natychmiast por?wnywali?my nasz? sytuacj? do naszego rodze?stwa , kt?rzy naszym zdaniem, byli zawsze lepiej traktowani. Ka?d? kar? lub ?konsekwencj?? postrzegali?my jako zbyt surow? i nie byli?my zbyt introspektywni i gotowi do analizowania naszych w?asnych czyn?w.

A nast?pnie stali?my si? rodzicami.

Wtedy zdali?my sobie spraw?, ?e gdy mamy do czynienia z dzieci?cym poj?ciem “fair”, nigdy nie uda nam si? tego rozwi?za?. Ka?de dziecko jest inne. Owszem, mo?emy je umie?ci? w tym samym domu, a nawet w tym samym pokoju, ale ka?de z nich jest odr?bnym ?wiatem. Ka?de jest zaprogramowane inaczej. W takim razie jak mo?emy je traktowa? w ten sam spos?b? Read more

Tisza be-Aw: Dzie? ?a?oby, dzie? ?alu za grzechy

(Ba bazie wyk?adu Rabina J?zefa B. Soloveitchik b?ogos?awionej pami?ci, z 1979)

Tisza be-Aw, przedstawia dwie pozornie przeciwstawne kategorie halachiczne. Z jednej strony, Tisza be-Aw jest przede wszystkim dniem ?a?oby. Jest uosobieniem aweilut jeszana “starej ?a?oby”, kt?ra dotyczy historycznej tragedii, w przeciwie?stwie do aweilut chadasza, “nowej ?a?oby”, kt?ra dotyczy ?wie?ej osobistej straty kogo? bliskiego. Nasza ?a?oba zwi?zana ze zniszczeniem Beit ha-Mikdasz (?wi?tyni) dotyczy czego?, co jest przesz?o?ci?. W tym dniu smutku, nadrz?dnym motywem jest bierno?? ? bo czym innym jest ?a?oba, je?li nie akceptacj? gorzkiej straty? W taki dzie?, Chazal nam nakazuje: “Szew We-al taaseh” ? sied? i nie dzia?aj.

Prawa aweilut (?a?oby) s? pe?ne zakaz?w: nie pracuj, nie rozmawiaj, nie zak?adaj tefilin, nie ucz si? Tory, nie tnij w?os?w, nie g?l si? etc. Wed?ug Ramban w Tisza be-Aw nie mo?emy nawet wykonywa? tych akt?w ?a?oby, kt?re s? zwyczajowo akceptowane przy stracie bliskiej osoby, takie jak ? przedarcie ubrania, przykrywanie g?owy, odwracanie ???ka. Nie stosujemy tych akt?w, poniewa? powinni?my zachowa? bierno??. Jest jednak pewien wyj?tek od tej regu?y, kt?ry wkr?tce om?wimy. Ale przyjrzyjmy si? temu innemu aspektowi Tisza be-Aw. Read more

Modele przyw?dztwa – Paraszat Pinchas

Kto odziedziczy tron ??przyw?dztwa? To istotne pytanie pojawia si? w paraszy w tym tygodniu, gdy w?a?nie zamykamy histori? narodu Izraela na pustyni. Moj?esz zadaje sobie to pytanie, zaraz po otrzymaniu ostatniej instrukcji od Haszem: ?Wejd? na t? g?r? z ?a?cucha Abarim i popatrz na kraj, kt?ry daj? Izraelitom. Gdy go zobaczysz, zostaniesz przy??czony do swoich przodk?w, podobnie jak tw?j brat Aaron?.

Moj?esz w odpowiedzi od razu zwraca si? do Boga, prawie z hucp?: ?O Panie, od kt?rego zale?y ?ycie wszystkich istot, wyznacz do kierowania spo?eczno?ci? m??a, kt?ry b?dzie na jej czele wychodzi? i wraca?, wyprowadza? ich i przyprowadza?, by spo?eczno?? Pana nie by?a jak stado bez pasterza?.

Ostatnim aktem przyw?dcy jest zadbanie o nast?pc?, kt?ry zadba o lud. Gdy Moj?esz us?ysza? t? straszn? wie?? od Boga, ?e przyjdzie mu umrze? na tej g?rze, Moj?esz ignoruje s?owa o wyroku ?mierci i staje na wysoko?ci zadania, by zadba? o przysz?o?? i bezpiecze?stwo swoich ludzi. To jest prawdziwy przyw?dca! To nasz Moj?esz! Read more

Tajemnica ?Pie?ni przy Studni? – Paraszat Chukat

Dzieci Izraela ?piewa?y dwie pie?ni na pustyni; obie s? na chwa?? Boga i z dzi?kczynieniem za odpowied? na pro?by i modlitwy, obie s? niezb?dne dla ich rozwoju. Pierwsza pie?? jest zaznana: ?Pie?? nad Morzem?, kt?ra upami?tnia wyj?cie z Egiptu i pocz?tek triumfalnego marszu do ziemi obiecanej, kt?ry sko?czy? si? ?mierci? ca?ego pokolenia. Druga pie?? jest mniej znana ?Pie?ni przy Studni? – prowadzi ju? drugie pokolenie do Ziemi Obiecanej i nadaje pocz?tek jednej z wielkich epok w historii ?ydowskiej.

Dlaczego ?Pie?? nad Morzem? zako?czona jest kl?ska a ?Pie?? przy Studni? ko?czy si? triumfem?

Po czterdziestu latach w?dr?wki przez pustyni? Izraelici trac? swoich ukochanych przyw?dc?w Aarona i Miriam. Moj?esz te? wkr?tce do nich do??czy. Mo?na by si? spodziewa?, ?e Izraelici upadn? i ju? si? z tego nie podnios?. Jednak to w?a?nie utrata podnosi ludzi i zmusza ich do stani?cia na w?asnych nogach, do dokonania trudnych wybor?w i przezwyci??enia swoich l?k?w. Read more

?wi?tynia kap?an?w; ?wi?tynia narodu – Paraszat Naso

Nasz? Parsz? ko?czy konsekracja przybytku (miszkan). Przygotowania s? zako?czone. Moj?esz i Aharon b?ogos?awi? nar?d i wydaje si?, ?e B?g zamieszka? w miszkan. Dziwne jest jednak to, ?e ca?e to do?wiadczenie mia?o ju? miejsce w Torze w ksi?dze Wajikra w Paraszat Szemini:

??smego dnia zawo?a? Moj?esz Aarona, jego syn?w i starszych Izraela. Potem powiedzia? do Aarona: We? sobie m?odego cielca na ofiar? przeb?agaln? ?..bo dzisiaj Pan wam si? uka?e?. P??niej, Moj?esz i Aaron po zako?czeniu ofiary b?ogos?awili nar?d, a ogie? Boga wyszed? i poch?on?? ofiary reprezentuj?c obecno?? Boga. Ca?y nar?d cieszyli si? i upad? na twarz.

Skoro budowa i przygotowanie ?wi?tyni zako?czone zosta?o w Ksi?dze Waijkra, to dlaczego do?wiadczamy powt?rki w Ksi?dze Bamidbar? Jakie dodatkowe elementy zosta?y wprowadzone w tej paraszy, kt?re uzasadni?yby powt?rzenie przekazu o tej donios?ej chwili? Read more