Trzecia zasada: W?a?ciwy spos?b my?lenia o Bogu

W zesz?ym tygodniu zacz?li?my studiowa? trzeci? z 13 zasad wiary ?ydowskiej: ?B?g nie ma cia?a i nie powinni?my przypisywa? Bogu ludzkich cech?.

W staro?ytno?ci wiara ta by?a rewolucyjna, mo?e nawet bardziej ni? sam monoteizm. Poniewa? dla ?wiata poga?skiego bo?kowie byli przedstawiani w postaci ludzkiej. Bo?kowie rodzili si?, umierali, walczyli, mieli nienasycony apetyt i ogromne pragnienie w?adzy. W pewnym sensie ci powstali na podobie?stwo wyobra?e?, tych, kt?rzy ich czcili. Dla poga?skiego umys?u bo?ek, kt?ry by? niewidzialny by? r?wnie? zupe?nie niepoj?ty.

Tora r?wnie? wielokrotnie m?wi o Bogu w kategoriach ludzkich. Na przyk?ad r?ka Boga, rami? Boga, oczy Boga itd. ?ydowska tradycja wyja?nia jednak, ?e s? to jedynie metafory, wyra?enia, kt?rych celem jest udost?pnienie idei biblijnych nawet najprostszym ludzkim umys?om, kt?rym bardzo trudno jest uchwyci? abstrakcyjne poj?cia.

Istnieje wiele t?umacze? Tory na wszystkie j?zyki. Czy wiesz, jakie jest oficjalne t?umaczenie Tory zgodnie z ?ydowsk? tradycj?? Jest to aramejskie t?umaczenie Onkelosa haGuera (?Onkelos prozelita? 35-120 naszej ery), wykonane pod kierunkiem jednego z najwi?kszych rabin?w okresu talmudycznego, rabina Eliezera HaGadola. To t?umaczenie nazywa si? ?Targum? (?t?umaczenie?, par excellence), ?Targum Onkelos? lub ?Targum Didan?, ta ostatnia nazwa oznacza ?Nasze oficjalne t?umaczenie?.

Pierwszym celem Targum jest obalenie antropomorfizmu, to znaczy wyja?nienie, co naprawd? znacz? te wyra?enia, kt?re najwyra?niej przypisywa?y Bogu ludzki obraz. Na przyk?ad rami? Boga mo?e odnosi? si? do Jego mocy; r?ka Boga do Jego cud?w; oczy Boga, na Jego sta?y nadz?r nad lud?mi, itd. W ten spos?b poprzez Targum nasi rabini nauczyli nas powstrzymywa? si? od przypisywania Bogu wizerunk?w lub jakiegokolwiek podobie?stwa do ludzi, pomimo widocznych odniesie? biblijnych.

Kolejna wa?na kwestia: Tora m?wi, ?e B?g stworzy? cz?owieka ?na sw?j obraz i podobie?stwo?. Wierna odrzuceniu antropomorfizmu tradycja ?ydowska wyja?nia, ?e ??obraz i podobie?stwo Boga, kt?re posiada cz?owiek, nie jest cia?em ludzkim. Oznacza to, ?e ludzie, w przeciwie?stwie do innych ?ywych stworze?, s? obdarzeni woln? wol?. Mamy impulsy, ale mo?emy je zdominowa?. Mo?emy wybiera? mi?dzy czynieniem dobra a czynieniem z?a. Ta moc, nasza moralna wolno??, upodabnia nas do Boga, kt?ry jest uosobieniem wolno?ci (?Wszechmocny? = Ten, kt?ry mo?e wszystko).

Zanim zako?cz? ten temat, chcia?bym pokr?tce odnie?? si? do pytania, kt?re wielokrotnie mi zadawano: je?li B?g nie ma obrazu, jak mam my?le? o Bogu, kiedy si? do Niego modl?? Czy ?wyobra?anie sobie? Boga jest z?e?

Wyobra?anie sobie lub wizualizowanie Boga jako anio?a, starca lub olbrzyma jest typowe dla poga?stwa. Uosobienie Boga jest zwodniczym odbiciem naszej wyobra?ni, kt?ra przenosi na Boga ludzkie atrybuty na najwy?szym poziomie. Co wi?c zrobi?, kiedy komunikujesz si? z Bogiem, kiedy modlisz si? do Niego i jako? musisz trzyma? si? obrazu w swoim umy?le? My?l?, ?e odpowied? jest prosta. Kiedy my, ?ydzi, odnosimy si? do Boga, m?wimy ?HaShem?, co po hebrajsku oznacza ?Imi??. (Jakby m?wi?c ?Ten, kt?rego imi? jest niewys?owione?). St?d, je?li niemo?liwe jest abstrahowanie lub koncentracja w rozmowie z Bogiem, bez wprowadzenia konkretnego obrazu do naszych umys??w, mogliby?my wyobrazi? sobie imi? HaShem, czyli hebrajskie litery Jego imienia.

Kr?tko m?wi?c, podstawow? zasad? wiary ?ydowskiej jest wiedzie?, ?e B?g nie ma cia?a, obrazu ani w ?aden spos?b nie jest podobnydo ludzi. Cechy ludzkie opisane w Torze s? jedynie metaforami, wyra?eniami, kt?re czyni? idee o Bogu bardziej dost?pnymi dla najbardziej podstawowych poziom?w ludzkiego zrozumienia.

Kiedy si? modlimy, powinni?my powstrzyma? si? od projekcji jakichkolwiek obraz?w lub postaci, kt?re mog?yby uosabia? Boga.?Jednak wizualizowanie w naszych umys?ach imienia HaShem, hebrajskich liter Jego Imienia, jest akceptowalnym sposobem my?lenia o Bogu.

Oryginalny tekst: https://halakhaoftheday.org/2015/11/17/13-principles-the-right-way-of-thinking-about-god/

O autorze: Rabin Bitton od 8 lat codziennie pisze ?Halacha dnia? na temat Tory, my?li ?ydowskiej, a zw?aszcza historii rabin?w sefardyjskich. Zobacz stron?: www.halakhaoftheday.org. W 2014 r. Rabin Bitt?n zacz?? pisa? Halaj? of the Day po hiszpa?sku. By? rabinem spo?eczno?ci i przyw?dc? religijnym od ponad 25 lat w Buenos Aires, Montevideo, a obecnie w Stanach Zjednoczonych, gdzie jest rabinem kongregacji Shaare Rajamim, nale??cej do UMJCA w Great Neck w Nowym Jorku.

Czwarta zasada wiary: B?g jest wieczny

Czwarta zasada wiary: B?g jest wieczny

Jak powiedzieli?my wcze?niej, poniewa? B?g nie ma cia?a, dlatego te? nic zwi?zanego ze sfer? fizyczn? nie mo?e si? do Niego zastosowa?. Sen, przebudzenie, z?o?? i ?miech, rado?? i smutek nie dotycz? Go. Ilekro? Tora lub Prorocy m?wi? o Bogu w ten spos?b (antropomorfizm), robi? to w spos?b metaforyczny lub opisuj? prorocz? wizj?. Podobnie nie mo?emy odnosi? si? do poj?? Boga, takich jak narodziny czy ?mier?. B?g nie istnieje w czasie lub inaczej m?wi?c istnieje niezale?nie od czasu. Pocz?tek, koniec, wiek nie dotycz? Go.

Zadaj?c sobie pytanie: ?Je?li B?g stworzy? ?wiat, to kto stworzy? Boga?? jest jak pytanie: ?Je?li piekarz upiek? chleb, kto upiek? piekarza?? Poj?cie ?pieczenia? nie mo?e odnosi? si? do istnienia piekarza, a jedynie do jego dzia?a?. Podobnie, koncepcja stworzenia nie mo?e by? zastosowana do istnienia Boga. B?g jest wieczny. Nie urodzi? si? ani nie zosta? stworzony. Na pocz?tku istnia? tylko B?g. Poza Bogiem wszystko mia?o pocz?tek i zosta?o stworzone przez Boga. Nawet sam czas nale?y do rzeczy stworzonych przez Boga.

?ydzi nigdy nie wierzyli w wieczno?? wszech?wiata. Czwarta zasada naszej wiary g?osi, ?e tylko B?g jest wieczny. Majmonides (1165-1204) napisa?: ?Podstawow? zasad? Prawa Moj?eszowego jest to, ?e ?wiat powsta? od pocz?tku i ?e B?g go ukszta?towa? i stworzy? z absolutnego nieistnienia. To, co pr?buj? zrobi? ma na celu wykazanie absolutno?ci cudu Boskiego istnienia, jak wyja?ni?em ju? w ?Przewodniku dla zagubionych ?.

Dlaczego Majmonides podkre?la? to przekonanie? Poczynaj?c prawdopodobnie od Arystotelesa (384?322 pne), filozofowie i naukowcy zaprzeczali istnieniu Wszech?wiata. My?leli, ?e wszech?wiat nigdy si? nie narodzi? ani nie zosta? stworzony. Ich zdaniem wszech?wiat by? wieczny (‘olam qadmon). Ta solidna idea zacz??a si? zmienia? dopiero w 1930 roku, kiedy Edwin Hubble odkry?, ?e wszech?wiat si? rozszerza. A je?li kosmos si? rozszerza? i nie porusza? si? w k??ko, jak wcze?niej s?dzono, to musi mie? punkt pocz?tkowy. Kilka lat p??niej wielu naukowc?w przedstawi?o prost? formu?? indukcyjn?, kt?ra potwierdzi?a, ?e ???ledzenie rozszerzania si? wszech?wiata znajdzie w ko?cu moment rozpocz?cia. Najbardziej znan? hipotez?, kt?ra g?osi pocz?tek wszech?wiata, jest teoria Wielkiego Wybuchu, kt?ra potwierdza biblijn? ide? pocz?tku.

Teraz, kiedy naukowcy twierdz?, ?e ?wiat rozpocz?? si? od ?pocz?tkowej osobliwo?ci niesko?czonej g?sto?ci, kt?ra zawiera?a ca?? mas? i czasoprzestrze? Wszech?wiata? musz? zbada? sk?d pochodzi ta osobliwo??, bez interwencji nadprzyrodzonej mocy. Chocia? z definicji B?g jest wieczny, w kategoriach naukowych zdecydowanie trzeba wyja?ni?, jak co? powsta?o z niczego. To pytanie jest niew?tpliwie pi?t? Aquilesa w teorii Wielkiego Wybuchu.

Wiara w wieczno?? Boga dotyka r?wnie? kwestii teodycei. Wed?ug rabina Hayima Pereiry-Mendesa wieczno?? Boga ma r?wnie? wp?yw na nasze oczekiwania co do sprawiedliwo?ci. Poniewa? B?g jest wieczny, kara dla niegodziwc?w lub nagroda dla prawych mo?e nast?pi? poza czasem naszego ?ycia. ??wiadomo??, ?e B?g jest wieczny, zw?aszcza w po??czeniu ze ?wiadomo?ci?, ?e jest On wszechmocny, godzi w nasze pr?by rozwi?zania zagadki ziemskiego ?ycia i jego wielu pozornych trudno?ci i sprzeczno?ci. Widzimy zatem, ?e dobrzy cz?sto cierpi? z powodu nieszcz???, a niegodziwcy odnosz? sukcesy i pozornie s? szcz??liwi. Ale B?g jest wieczny i w swoim czasie i na sw?j w?asny spos?b, w tym ?yciu lub w ?yciu przysz?ym, poka?e nam sens i korzy?ci z owych cierpie? i pr?b jakie mamy do pokonania?.

Dedykowany pami?ci kapitana IDF Ishay Rosales, 23 lata, z ?l

Oryginalny tekst: https://halakhaoftheday.org/2016/01/11/4th-principle-god-is-eternal/

O autorze: Rabin Bitton od 8 lat codziennie pisze ?Halacha dnia? na temat Tory, my?li ?ydowskiej, a zw?aszcza historii rabin?w sefardyjskich. Zobacz stron?: www.halakhaoftheday.org. W 2014 r. Rabin Bitt?n zacz?? pisa? Halaj? of the Day po hiszpa?sku. By? rabinem spo?eczno?ci i przyw?dc? religijnym od ponad 25 lat w Buenos Aires, Montevideo, a obecnie w Stanach Zjednoczonych, gdzie jest rabinem kongregacji Shaare Rajamim, nale??cej do UMJCA w Great Neck w Nowym Jorku.

13 zasad wiary ?ydowskiej – 2. B?g jest jeden

13 zasad wiary ?ydowskiej – 2. B?g jest jeden

autor: Yosef Bitton

W zesz?ym tygodniu wyja?nili?my pierwsz? zasad? istnienie Boga.

Druga zasada wiary ?ydowskiej g?osi, ?e ?B?g jest jeden?.

Majmonides wyja?nia: ?On nie jest jeden?? jak gatunek (= kategoria) sk?adaj?cy si? z wielu osobnik?w podobnie jak m?wimy ?jedna? ksi??ka.

?On nie jest jak rzecz fizyczna, kt?r? mo?na podzieli? na cz??ci i wymiary? , jak ksi??ka, kt?ra sk?ada si? ze stron, ok?adki, tuszu itp. ?Jest kim?, kto ma pewien rodzaj Jedno?ci, kt?ra jest wyj?tkowa”.

WSZYSTKIE inne narody i cywilizacje w staro?ytno?ci wyobra?a?y sobie istnienie i wsp??istnienie kilku bog?w, poniewa? widzieli w naturze si?y, kt?re ewidentnie si? sobie przeciwstawia?y. ?ycie i ?mier?, dobro i z?o, ?wiat?o i ciemno??, itd. Ich rozumowanie by?o takie, ?e wielu bog?w musi by? odpowiedzialnych za r??norodno?? i przeciwstawne moce si? ?naturalnych?.

My, ?ydzi, wierzymy, ?e nie ma innych mocy niezale?nych od Boga lub poza jego kontrol?. Rabi Yehuda haLevi wyja?nia w Kuzari, ?e w?a?nie dlatego s?owo ?Elokim? (Wszechmog?cy) jest zapisane w liczbie mnogiej: aby wyrazi?, ?e wszystkie moce wszech?wiata, wszystkie si?y zale?? od jednego ?r?d?a: Boga Wszechmog?cego.

Idea JEDNEGO (i ?niewidzialnego?) Boga Abrahama Abinu zrewolucjonizowa?a ludzko?? na wiele sposob?w. Nie tylko jako arytmetyczna redukcja bog?w, ale g??wnie z powodu moralnych implikacji.

Pozw?lcie, ?e wyja?ni?: pojmowanie istnienia wi?cej ni? jednego Boga stanowi otwarte zaproszenie do relatywizmu moralnego. Jednego Boga czci si? prowadz?c wojn?, drugiego – pokojem. Jeden przez mi?o??, drugi przez morderstwo. Jeden przez pija?stwo, drugi przez trze?wo?? itd. Nic nie jest samo w sobie moralnie dobre ani z?e. Moralno?? czyn?w zale?y od boga, kt?rego czcimy dzisiaj.

?Jeden? B?g oznacza mi?dzy innymi moraln? jasno??. Istnieje JEDEN i ABSOLUTNY zestaw zachowa? moralnych, pochodz?cych od JEDNEGO Boga.

Monoteizm nie pozostawia miejsca na moralne niejasno?ci.

O autorze:

Rabin Bitton od 8 lat codziennie pisze ?Halacha dnia? na temat Tory, my?li ?ydowskiej, a zw?aszcza historii rabin?w sefardyjskich. Zobacz stron?: www.halakhaoftheday.org.

W 2014 r. Rabin Bitt?n zacz?? pisa? Halaj? of the Day po hiszpa?sku.

By? rabinem spo?eczno?ci i przyw?dc? religijnym od ponad 25 lat w Buenos Aires, Montevideo, a obecnie w Stanach Zjednoczonych, gdzie jest rabinem kongregacji Shaare Rajamim, nale??cej do UMJCA w Great Neck w Nowym Jorku.

Paraszat Bamidbar

Paraszat Bamidbar

W tym tygodniu rozpoczynamy czytanie nowej ksi?gi Tory. Jej nazwa, a tak?e nazwa bie??cej Parszy to Bamidbar czyli ?Na pustyni?. Wydarzy?o si? co? pomi?dzy zesz?otygodniow? Parsz? a aktualn?, co? co zaprowadzi?o nas spod g?ry na pustyni?. C?? takiego si? sta?o? Niestety, nie wiemy. Czasem po prostu tak si? dzieje, w jednej chwili czujesz jakby ?wiat leg? u Twoich st?p, a za moment czujesz si? zagubiony i zdezorientowany.

Bardzo cz?sto po chwilach szczytowych osi?gni?? ogarnia nas z?e samopoczucie i dezorientacja. Wyra?nie wida? to w naszym fragmencie Tory. Co zatem mo?emy zrobi?,

aby odnale?? si? w tej duchowej pustce? Zacznijmy liczy?. W naszej Parszy B!g rozkazuje Mosze, aby sporz?dzi? najbardziej szczeg??owy spis ludno?ci w ca?ym tek?cie Tory.

Kiedy tracimy poczucie zasadno?ci lub pojawiaj? si? w?tpliwo?ci, c?? mo?emy zrobi?, aby si? ich pozby?? Policzmy nasze b?ogos?awie?stwa. Kiedy tracimy do?wiadczaln? wiedz? o obecno?ci B!ga w naszym ?yciu, powinni?my zacz?? kultywowa? t? wiedz? w sferze intelektualnej. B!g jest poza niesko?czono?ci?, podobnie jak nasza zdolno?? do ??czenia si? z B!giem. Czasami jednak, aby poczu? Jego obecno??, musimy policzy?, w jaki spos?b pojawia si? w naszym ?yciu.